Thứ Bảy , 23:33, Ngày 23/03/2019

Pháp luật và cuộc sống

Cần làm rõ trách nhiệm 'xác nhận' của Cục An toàn thực phẩm

Cục An toàn thực phẩm (VFA) đang “đóng cửa” trói buộc doanh nghiệp bằng những quy định tự đề ra và “sẽ ngừng cấp tất cả các giấy xác nhận” nếu không thực hiện theo.(?!)

Cấp xác nhận công bố hợp quy cho sản phẩm nhưng VFA lại không thể biết hồ sơ đăng ký của doanh nghiệp là thật hay giả, đúng hay sai quy định?

Theo quy định tại Khoản b, Điều 7 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, quy định đối với hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm đối với sản phẩm nhập khẩu, yêu cầu phải có một trong các giấy: Giấy chứng nhận lưu hành tự do (Cerfiticate of Free Sale) hoặc Giấy chứng nhận xuất khẩu (Cerfiticate of Exportation) hoặc Giấy chứng nhận y tế (Health Cerfiticate) của cơ quan có thẩm quyền của nước xuất xứ/ xuất khẩu có nội dung đảm bảo an toàn cho người sử dụng hoặc được bán tự do tại thị trường của nước sản xuất/ xuất khẩu (hợp pháp hóa lãnh sự). Ngoài ra còn có thêm một số giấy tờ liên quan khác.

Mẫu giấy chứng nhận lưu hành tự do này không biết có được cho là hợp lệ hay không bởi Cục ATTP từng cho biết Phòng thương mại TP Richmond, Canada không đủ thẩm quyền chức thực cho Giấy chứng nhận lưu hành tự do (?).

Sở dĩ phải có một trong ba loại giấy nêu trên là bởi để đảm bảo về nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm, độ an toàn khi sử dụng của các sản phẩm thực phẩm chức năng, thực phẩm bảo vệ sức khỏe khi được nhập khẩu và lưu hành tại thị trường Việt Nam.

Căn cứ vào những loại giấy tờ này, VFA sẽ xem xét và cấp Giấy xác nhận công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm cho sản phẩm. Điều đó đồng nghĩa với việc, sản phẩm phải có loại giấy này do VFA cấp thì mới được lưu hành, kinh doanh tại Việt Nam.

Câu hỏi được đặt ra với nhà chức trách của VFA là: Cơ quan nào có thẩm quyền xác nhận vào những giấy tờ mà doanh nghiệp cung cấp cho họ để từ đó họ xin cấp Giấy xác nhận hợp quy cho doanh nghiệp? Đối với câu hỏi này, ông Trần Văn Châu - Điều hành Phòng Pháp chế - Thanh tra VFA cho biết: “Tôi không thể trả lời phóng viên ngay lúc này” (?).

Mặc dù nội dung làm việc đã được phóng viên gửi từ trước đó hơn nửa tháng nhưng cho đến nay VFA vẫn không thể trả lời được câu hỏi của phóng viên. Vậy căn cứ vào đâu mà Cục này cấp hàng loạt Giấy xác nhận công bố hợp quy? Hay cứ đủ giấy tờ có dấu là cấp? Rồi sau đó là “hậu kiểm” và “báo nêu” sẽ kiểm tra, nếu thấy có hiện tượng làm giả giấy tờ hoặc không phù hợp thì “ban hành quyết định thu hồi” theo kiểu “cháy rồi mới lo chữa cháy”?

Với cách quản lý kiểu này của VFA đã khiến những doanh nghiệp làm ăn uy tín, chuẩn chỉ thì lao đao chạy theo những quy định không dựa theo luật, còn những doanh nghiệp làm ăn chộp giật thì tranh thủ kẽ hở trong quản lý mà làm trái, làm liều gây nhiều ảnh hưởng xấu đến xã hội. Vấn đề này không  biết liệu Bộ Y tế có biết đến thực trạng này hay không?

Cụ thể hơn nữa là gần 02 tháng nay, VFA đang cho rà soát lại toàn bộ các Giấy xác nhận công bố hợp quy đã cấp đối với những sản phẩm là TPCN và TPBVSK nhập khẩu từ Canada. Trong quá trình “hậu kiểm” này đã có không ít các Giấy xác nhận công bố hợp quy được thu hồi với lý do “một trong số những giấy tờ mà doanh nghiệp nộp theo thủ tục để xin cấp giấy xác nhận công bố hợp quy là không phù hợp”.

Một doanh nghiệp (đề nghị được giấu tên - PV) kinh doanh ngành hàng có liên quan này đã cho phóng viên biết: “Cục An toàn thực phẩm mời chúng tôi lên và cho chúng tôi biết rằng Giấy chứng nhận lưu hành tự do cấp cho sản phẩm của chúng tôi tại Canada là không có giá trị. Họ nói tổ chức xác nhận vào giấy này không có đủ thẩm quyền, tên sản phẩm của tôi không có trong website của Tổ chức Y tế Canada (Health Canada) trong khi sản phẩm này chúng tôi đã lưu hành tại thị trường Việt Nam nhiều năm nay rồi và Cục An toàn thực phẩm cũng không phải lần đầu tiên cấp Giấy xác nhận công bố phù hợp an toàn thực phẩm cho sản phẩm này với Giấy chứng nhận lưu hành tự do này. Giờ họ yêu cầu chúng tôi phải thu hồi sản phẩm về, không được lưu thông nữa, còn họ thì ra quyết định thu hồi lại các giấy tờ đã cấp trước đó cho tôi. Tôi thấy ở đây là một sự vô lý nhưng vì họ có quyền nên doanh nghiệp như tôi bắt buộc phải tuân theo”.

Giấy xác nhận công bố phù hợp quy định ATTP do Cục ATTP cấp.

Trách nhiệm “xác nhận” thuộc về ai khi đã cấp?

Kỳ lạ ở chỗ là những thông tin như vậy lại không hề thấy xuất hiện trên trang thông tin của VFA. Các doanh nghiệp có sản phẩm nhập khẩu từ Canada lần lượt bị gọi lên để rà soát, kiểm tra nhưng thông tin lại bị Cục này “ém chặt”.

Theo nguồn điều tra riêng của phóng viên thì có đến gần 600 sản phẩm thực phẩm chức năng, thực phẩm bảo vệ sức khỏe được nhập khẩu từ Canada vào Việt Nam đang dần được “hậu kiểm” và “buộc” phải có tên trên website Health Canada (Cụ thể thông tin về từng sản phẩm, doanh nghiệp xin được đề cập chi tiết ở những bài viết sau).

Nếu quả thực các sản phẩm của Canada này có vấn đề về giấy tờ thì có lẽ Cục An toàn thực phẩm đã bị không ít doanh nghiệp “qua mặt” trong suốt một quãng thời gian dài. Mà cho đến giờ này, khi quá trình “hậu kiểm” đang diễn ra thì Cục An toàn thực phẩm vẫn chưa thể trả lời được câu hỏi của phóng viên là: Tổ chức nào đủ thẩm quyền xác nhận vào Giấy chứng nhận lưu hành tự do tại Canada và một số nước khác? Điều gì sẽ xảy ra khi những sản phẩm nhập khẩu từ Canada có đầy đủ giấy tờ được cấp có thẩm quyền xác nhận nhưng lại không có tên trên website của Health Canada? Việc có tên trên website của Health Canada có phải là một hình thức bắt buộc hay không vì trên thực tế việc này không hề được nhắc đến trong các quy định hiện hành của Việt Nam?

Chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với các doanh nghiệp, cấp có thẩm quyền để làm rõ và phản ánh khách quan trong những bài viết tới.

Hiền Anh

Nguồn : Kinh doanh & Pháp luật

Tin Liên quan

Tags : trách nhiệm VFA Cục An toàn thực phẩm giấy chứng nhận

Tin Sức khỏe tiếp theo

Tin Sức khỏe mới nhất