Nhiều mâu thuẫn trong bản án của TAND huyện Kinh Môn cần được làm rõ

09/10/2019 20:30

Sáng ngày 04/10/2019, Tòa án nhân dân huyện Kinh Môn, tỉnh Hải Dương đã tuyên bản án hình sự sơ thẩm vụ án “Gây rối trật tự công cộng” đối với 5 bị cáo trong vụ việc xảy ra ngày 01/4/2018 tại xóm 6 thôn Ngoại, xã Minh Hòa, huyện Kinh Môn.

Một vụ án với những tình tiết tưởng chừng vô cùng đơn giản, nhưng sau khi phiên tòa kết thúc, bản án của Hội đồng xét xử đã khiến tất cả những người chứng kiến đi từ bất ngờ này tới bất ngờ khác.

Toàn cảnh phiên tòa

Theo hồ sơ, sự việc xảy ra do mâu thuẫn giữa Nguyễn Văn Chiến với Đỗ Văn Xuân tại một quán Karaoke trên địa bàn xã Minh Hòa. Khi Chiến đi về đến cửa quán cầm đồ của Xuân, hai bên tiếp tục xảy ra việc va chạm dẫn đến xô xát nhau. Lúc này, vụ việc có sự tham gia của Phạm Văn Nuôi (hàng xóm Xuân), Nguyễn Văn Dũng (bạn Xuân) và Nguyễn Văn Công (anh trai Chiến). Hai bên đã sử dụng điếu cày, gậy, gạch vữa để đánh nhau. Sự việc kéo dài tầm 5-7 phút thì chấm dứt. Sau đó hai bên đã hòa giải, bồi thường thiệt hại cho nhau, đồng thời cũng có đơn gửi tới Công an huyện Kinh Môn đề nghị việc không xử lý vụ việc đánh nhau giữa các bên.

Các bị cáo phạm tội “gây rối trật tự công cộng”?

Theo quy định của Bộ luật hình sự năm 2015, “Gây rối trật tự công cộng” là tội danh với hành vi của những người có thái độ coi thường trật tự những nơi đông người như: Chợ, trường học, nhà thờ, công viên, nhà ga, bến xe, bến tàu…, cụ thể như: Có lời nói thô tục xúc phạm những người xung quanh tại nơi công cộng; Có hành vi thô bạo xúc phạm những người xung quanh tại nơi công cộng (đặc biệt là phụ nữ); Có hành vi dùng vũ lực để quậy phá, làm hư hỏng tài sản của nhà nước, của công dân ở nơi công cộng như: Đập phá tượng đài, làm hư các biểu tượng, tranh cổ động, xe ô tô…

Theo quan điểm của luật sư, hành vi nêu trên phải gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm thì mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Đây là dấu hiệu cấu thành cơ bản của tội này. Hậu quả xảy ra mà thuộc một trong các trường hợp sau đây bị coi là “gây hậu quả nghiêm trọng” và phải chịu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật hình sự: Cản trở, ách tắc giao thông đến dưới 2 giờ; Cản trở sự hoạt động bình thường của cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân; Thiệt hại về tài sản có giá trị từ mười triệu đồng trở lên; Chết người…

Ngoài các hậu quả xảy ra về tính mạng, sức khỏe và tài sản được hướng dẫn trên đây, thực tiễn cho thấy có thể còn có hậu quả phi vật chất như hành vi trên có ảnh hưởng xấu đến việc thực hiện đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, ngoại giao, đến trật tự, an toàn xã hội…Tùy từng trường hợp cụ thể, sẽ có sự đánh giá mức độ hậu quả do tội phạm gây ra ở mức nghiêm trọng hoặc không nghiêm trọng.

Khách thể của hành vi “gây rối trật tự công cộng” là trật tự, an toàn công cộng, đồng thời còn xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của người khác.Người phạm tội thực hiện tội phạm này với lỗi cố ý.

“Theo hồ sơ vụ án cũng như trong toàn bộ diễn biến tại phiên tòa, tất cả các hành vi của bị cáo đều không thể hiện được việc khách thể là trật tự an toàn công cộng bị xâm phạm đến mức nghiêm trọng. Toàn bộ vụ án chỉ thể hiện được việc các đối tượng có đánh nhau, thời gian diễn ra cũng chưa đầy 10 phút. Mục đích của hành vi dùng hung khí là để đánh nhau chứ không phải để xâm phạm trật tự an toàn công cộng.” – vị luật sư cho biết.

Vì vậy, theo luật sư,trong phần xét hỏi vụ án, cả Hội đồng xét xử và vị đại diện Viện kiểm sát đều tập trung xét hỏi làm rõ việc các đối tượng tham gia đánh nhau nhằm mục đích gì, thương tích gây ra cho nhau bao nhiêu %... Tất cả những tình tiết đó đều làm rõ mục đích cả năm đối tượng tham gia xô xát đã đánh nhau với mục đích cố tình gây thương tích cho nhau, chứ không làm rõ được khách thể là trật tự an toàn công cộng bị xâm phạm thế nào? Có gây hậu quả gì đến trật tự an toàn công cộng không? Mức độ xâm phạm trật tự an toàn công cộng có nghiêm trọng không?

Hầu như cả phiên tòa chỉ tập trung làm rõ và hướng vào tội danh “cố ý gây thương tích” tuy nhiên không hiểu tại sao cáo trạng và bản án đều kết tội các bị cáo với tội danh “gây rối trật tự công cộng”. Phải chăng các cơ quan tiến hành tố tụng có sự nhầm lẫn trong việc xác định tội danh giữa hai tội “cố ý gây thương tích” và “Gây rối trật tự công cộng” hay họ đang cố tình đánh tráo khái niệm?

Các sai phạm trong hoạt động điều tra và việc kiểm sát viên né tránh trong phần tranh luận

Mặc dù nội dung vụ án rất rõ ràng, các vấn đề đã được làm sáng tỏ trong phần xét hỏi tại phiên tòa, tuy nhiên, trong phần tranh luận, hàng loạt các vấn đề các luật sư của bị cáo đưa ra nhưng vị đại diện Viện kiểm sát né tránh, không tranh luận trực tiếp vào trọng tâm, không làm rõ được nhiều vấn đề quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến vụ việc.

Theo đó, trong Cáo trạng của Viện kiểm sát, bốn báo cáo của UBND xã Minh Hòa, Chi hội phụ nữ xã Minh Hòa, Trưởng thôn Ngoại, Công an xã Minh Hòa là tin báo tội phạm để cơ quan tiến hành tố tụng khởi tố các bị cáo. Điều đáng nói là tất cả bốn người ký bản báo cáo gửi cho cơ quan công an đều không biết sự việc đánh nhau của các đối tượng mà chỉ nghe báo cáo lại. Vậy tại sao bốn bản báo cáo đó lại giống nhau y hệt như vậy?Nhưng khi luật sư hỏi thì Kiểm sát viên không trả lời được.

Theo luật sư, vụ việc có dấu hiệu vi phạm thời hiệu tố tụng hình sự. Theo quy định tại Điều 147 BLTTHS, báo cáo tố giác tội phạm từ ngày 02/4/2018 nhưng mãi 06/01/2019, CQCSĐT mới khởi tố vụ án. Hơn nữa việc phê chuẩn quyết định bị can sau ngày khởi tố gần 02 tháng. Do đó, luật sư đề nghị Kiểm sát viên trả lời việc khởi tố sau 8 tháng có đúng với quy định BLTTHS hay không? Đây là phần tranh luận rất gay gắt tại phiên tòa và vị đại diện Viện kiểm sát trả lời quanh co, không trả lời vào đúng vấn đề mà các luật sư nêu ra.

Hơn nữa, với cùng một hành vi các đối tượng đánh nhau, đã hòa giải thành, các bị hại không yêu cầu khởi tố, cơ quan chức năng đã xử lý hành chính nhưng lại tiếp tục bị xử lý hình sự về tội “Gây rối trật tự công cộng”.Đây cũng là vấn đề luật sư đưa ra tranh luận với vị đại diện viện kiểm sát rất gay gắt tại phiên tòa. Luật sư cho rằng, theo quy định pháp luật, một hành vi vi phạm chỉ bị xử lý một lần. Do vậy, không thể vừa xử lý hành chính đối với hành vi của các bị cáo, vừa xử lý hình sự về tội “gây rối trật tự công cộng”?

Đối với vấn đề này, luật sư cũng đã yêu cầu vị đại diện viện kiểm sát trực tiếp tranh luận, dẫn chiếu các quy định của pháp luật để chỉ ra rằng việc khởi tố là có căn cứ, có thể xử lý một hành vi vi phạm hai lần cả về hành chính lẫn khởi tố về hình sự. Tuy nhiên vị đại diện viện kiểm sát chỉ trả lời một cách chung chung, không chỉ ra được điều luật nào quy định như vậy.

Ngoài ra, theo luật sư, cơ quan điều tra cũng để xảy ra nhiều vi phạm tố tụng. Theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, việc hỏi cung bị can phải có người bào chữa. Tuy nhiên, trong hồ sơ vụ án, rất nhiều bản cung đều không có luật sư tham gia hỏi cung bị cáo. Tại phiên tòa, bị cáo Xuân cũng khai nhận rất nhiều lần điều tra viên hỏi cung bị cáo mà không có luật sư, thậm chí điều tra viên còn tự ý vào trại tạm giam bắt bị cáo viết đơn xin giảm nhẹ hình phạt và mang về, không có luật sư, không có xác nhận của trại giam.

Ngoài những vi phạm nghiêm trọng nói trên, luật sư còn nêu ra hàng loạt các vi phạm khác như: Xác định sai tư cách người tham gia tố tụng, không tống đạt văn bản cho luật sư trong các giai đoạn tố tụng…Ngay cả bản Kết luận điều tra, Cơ quan điều tra cũng không gửi cho luật sư theo quy định của pháp luật.

Phiên tòa trở nên kịch tính khi luật sư tiếp tục công bố các chứng cứ mới là các biên bản làm việc với các cá nhân ký tên vào bản tố giác tội phạm, gồm: Ông Phó Chủ tịch UBND xã Minh Hòa. Ông này xác nhận việc cán bộ điều tra công an huyện Kinh Môn đến phòng ông, tự đánh máy nội dung báo cáo bằng máy tính của ông và đề nghị ông ký vào.

Điều đáng nói là bản báo cáo của ông phó chủ tịch xã được lập vào ngày 06/7/2019 nhưng trong hồ sơ vụ án lại ghi là ngày 02/4/2018, có hay không có việc cơ quan cảnh sát điều tra đã làm sai lệch hồ sơ vụ án? Hiện, trong máy tính của ông phó chủ tịch xã vẫn còn lưu bản đánh máy.

Luật sư đề nghị KSV trả lời việc có phải các báo cáo được chính cơ quan cảnh sát điều tra công an huyện Kinh Môn tự lập để hoàn thiện hồ sơ? Tuy nhiên, Kiểm sát viên né tránh, không trả lời câu hỏi mà chỉ nói chung chung.

Một bản án khiến tất cả đều ngỡ ngàng

Phần tranh luận căng thẳng giữa đại diện Viện kiểm sát và luật sưbuổi chiều ngày 27/9/2019 đã thu hút sự chú ý của những người chứng kiến. Hội trường xét xử trở nên sôi nổi vì những người dự phiên tòa thảo luận về những vấn đề sai phạm của cơ quan điều tra mà luật sư đưa ra. Sau khi kiểm sát viên không đối đáp nhiều lần với các vấn đề luật sư đưa ra, Hội đồng xét xử quyết định chấm dứtphần tranh luận, chuyển sang phần nghị án kéo dài. Luật sư đề nghị với hàng loạt các vi phạm nghiêm trọng cần trả hồ sơ điều tra bổ sung để làm rõ các vấn đề mâu thuẫn trong vụ án.

Tuy nhiên, vào sáng ngày 04/10/2019 Hội đồng xét xử đã tuyên một bản án khiến mọi người ngỡ ngàng khi giữ nguyên quan điểm luận tội của Viện kiểm sát, tuyên Đỗ Văn Xuân 30 tháng tù giam, Nguyễn Văn Chiến, Nguyễn Văn Dũng 27 tháng tù giam, Nguyễn Văn Công, Phạm Văn Nuôi 24 tháng tù giam cho hưởng án treo.Việc tuyên án các đối tượng của hội đồng xét xử đã khiến tất cả mọi người tham dự phiên tòa ngỡ ngàng, bức xúc, mất niềm tin vào công lý.

Quan điểm của luật sư về vụ án

Sau khi phiên tòa kết thúc,phóng viên có buổi phỏng vấn luật sư Vũ Tùng – Trưởng Văn phòng Luật sư Vũ Tùng – Đoàn luật sư thành phố Hải Phòng.

PV: Thưa luật sư, xin ông cho biết, ông đánh giá thế nào về vụ án này?

LS: Đây là vụ án đơn giản, mọi tình tiết đã được làm sáng tỏ tại phiên tòa. Các bị cáo đều thừa nhận hành vi vi phạm của mình. Hành vi của các bị cáo phạm tội “cố ý gây thương tích” theo quy định tại khoản 1 nhưng tội danh tại khoản này BLTTHS quy định chỉ khởi tố theo yêu cầu của người bị hại. Các bị cáo trong vụ án đã tự hòa giải với nhau, bị hại không có yêu cầu khởi tố nên CQTHTT không thể khởi tố vụ án cố ý gây thương tích theo quy định của BLHS.

PV: Thưa ông việc cơ quan tiến hành tố tụng khởi tố và buộc tội các bị cáo theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 318 có đúng hay không?

LS:Hành vi của các bị cáo đơn thuận là đánh nhau (chỉ đánh nhau giữa các bị cáo, thời gian không nhiều, không gây tắc đường, kẹt xe, xâm phạm đến những người tham gia giao thông, không xâm phạm đến đối tượng nào khác…), mặc dù cóxâm phạm đến trật tự công cộng, tuy nhiên với những hành vi như vậy chưa ảnh hưởng tới mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội danh gây rối trật tự công cộng.

Hơn nữa mỗi hành vi vi phạm pháp luật chỉ bị xử lý một lần. Hành vi của các bị cáo đã bị xử phạt hành chính sau đó lại tiếp tục bị khởi tố và buộc tội gây rối trật tự công cộng là không đúng quy định pháp luật hình sự.

PV: Quan điểm của ông về những bằng chứng luật sư bảo vệ quyền lợi cho bị cáo Đỗ Văn Xuân đã đưa ra về việc cơ quan CSĐT làm sai lệch hồ sơ vụ án?

LS: Đây là vấn đề rất đáng tiếc bởi lẽ theo quy định của BLTTHS thì tất cả mọi vấn đề phải được làm sáng tỏ, làm rõ tại phiên tòa. Trong vụ án nói trên, luật sư đã đưa ra những bằng chứng về việc CQCSĐT làm sai lệch hồ sơ, luật sư cũng đề nghị triệu tập điều tra viên để làm rõ nội dung nhưng đáng tiếc Hội đồng xét xử không đồng ý. Việc từ chối không triệu tập điều tra viên của HĐXX đã vi phạm nghiêm trọng quy định của BLTTHS năm 2015.

PV: Xin cảm ơn luật sư về cuộc phỏng vấn!

Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin vụ việc.

Kinh Môn, Hải Dương: Chuyện về người nông dân mất đất sau khi 'dồn điền đổi thửa' Kinh Môn, Hải Dương: Chuyện về người nông dân mất đất sau khi 'dồn điền đổi thửa'

Việc dồn điền đổi thửa được Ban dồn ruộng thống kê đầy đủ nhưng khi bàn giao đến UBND xã An Phụ lại có sự thay đổi khiến người nông dân phải chịu thiệt thòi. Khi họ trình bày, kiến...

Vĩnh Yên: Cần xem xét lại bản án phúc thẩm đảm bảo quyền lợi cho người dân Vĩnh Yên: Cần xem xét lại bản án phúc thẩm đảm bảo quyền lợi cho người dân

Gia đình ông Trần Đình Thụy, bà Trần Thị Phương trú tại tổ dân phố Đông Hưng, phường Đồng Tâm, TP Vĩnh Yên (Vĩnh Phúc) có đơn thư trình bày lại sự việc của gia đình mình “vừa mất đất...

PV
Nguồn Khoe 365