Bộ Xây dựng đề xuất cơ chế tháo gỡ vướng mắc cho các dự án BOT giao thông
Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến và hoàn thiện dự thảo nghị định quy định chi tiết việc tháo gỡ vướng mắc đối với các dự án BOT giao thông, trong đó đề xuất 02 nhóm chính sách lớn nhằm xử lý tình trạng sụt giảm doanh thu, khó khăn tài chính kéo dài tại nhiều trạm BOT.
Theo dự thảo, đối tượng áp dụng là các dự án BOT giao thông được ký kết trước ngày 01/01/2021. Bộ Xây dựng cho biết, từ năm 2021 trở đi, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (Luật PPP) chính thức có hiệu lực, trong đó đã quy định cơ chế chia sẻ rủi ro giữa Nhà nước và nhà đầu tư. Do đó, các dự án BOT triển khai sau thời điểm này không thuộc phạm vi điều chỉnh của nghị định.
Đáng chú ý, dự thảo nghị định đề xuất hai nhóm chính sách chính nhằm tháo gỡ khó khăn cho các trạm BOT giao thông. Thứ nhất là cơ chế Nhà nước chia sẻ phần giảm doanh thu với nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án theo tỉ lệ chênh lệch giữa doanh thu trong phương án tài chính và doanh thu thực tế. Song song với đó, nhà đầu tư và bên cho vay có trách nhiệm chia sẻ rủi ro bằng cách giảm tỉ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu, giảm lãi suất vốn vay, điều chỉnh phương án trả nợ và các nội dung liên quan.
Đối với các dự án được Nhà nước hỗ trợ, dự thảo xác định tỉ lệ chia sẻ của Nhà nước không vượt quá 75% tỉ lệ bình quân giữa mức doanh thu bị sụt giảm và doanh thu theo phương án tài chính trong ba năm gần nhất.
Nhóm chính sách thứ hai áp dụng đối với các dự án mà Nhà nước dự kiến mua lại và chấm dứt hợp đồng. Trong trường hợp này, tổng chi phí Nhà nước phải thanh toán cho nhà đầu tư được xác định bao gồm: vốn dự án theo tổng mức đầu tư; chi phí quản lý, vận hành, khai thác và bảo trì công trình; các khoản thuế, phí mà doanh nghiệp dự án phải nộp; chi phí lãi vay trong giai đoạn vận hành, kinh doanh và phát sinh doanh thu.
Tuy nhiên, Bộ Xây dựng cũng nêu rõ, trong phương án mua lại, nhà đầu tư và bên cho vay có trách nhiệm chia sẻ khó khăn với Nhà nước, không tính lợi nhuận và không tính lãi vay trong giá trị đề nghị thanh toán.
Dự thảo nghị định tháo gỡ vướng mắc đối với các dự án BOT giao thông đã được Bộ Xây dựng lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương và lấy ý kiến rộng rãi nhân dân theo quy định. Đồng thời, dự thảo đã được Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Xây dựng tiếp thu, hoàn thiện và trình Chính phủ xem xét ban hành trong thời gian tới.
