Xử lý thế nào nếu kê khai sai người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh?

Theo Luật sư Hoàng Tuấn Vũ, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội cho biết, khi phát hiện thông tin người phụ thuộc đã kê khai không chính xác, người nộp thuế cần thực hiện đồng thời các nội dung sau:

Thứ nhất, đăng ký thay đổi người phụ thuộc

Người nộp thuế phải điều chỉnh thông tin đăng ký người phụ thuộc theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Việc thay đổi cần được thực hiện khi người đã đăng ký không còn đáp ứng điều kiện làm người phụ thuộc hoặc thông tin đăng ký trước đó có sai sót.

Thứ hai, khai bổ sung hồ sơ khai thuế

Trường hợp sai thông tin người phụ thuộc đã ảnh hưởng đến hồ sơ quyết toán thuế thu nhập cá nhân, người nộp thuế phải khai bổ sung hồ sơ khai thuế.

Theo khoản 5 Điều 12 Luật Quản lý thuế 2025, người nộp thuế phát hiện hồ sơ khai thuế đã nộp có sai, sót được khai bổ sung trong thời hạn 05 năm kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ của kỳ tính thuế có sai, sót, nếu đáp ứng điều kiện luật định.

Thứ ba, nộp bổ sung thuế và tiền chậm nộp

Nếu việc kê khai sai người phụ thuộc làm giảm số thuế thu nhập cá nhân phải nộp, người nộp thuế phải xác định lại nghĩa vụ thuế, nộp đủ số thuế còn thiếu và tiền chậm nộp phát sinh.

Cũng theo Luật sư, không phải mọi trường hợp kê khai sai người phụ thuộc đều áp dụng cùng một mức phạt. Việc xử lý phụ thuộc vào hậu quả của hành vi và thời điểm người nộp thuế khắc phục.

Theo khoản 3 Điều 9 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 7 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP, người nộp thuế không bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế trong trường hợp khai sai, nếu:

- Đã khai bổ sung hồ sơ khai thuế theo đúng quy định;

- Đã tự giác nộp đủ số tiền thuế phải nộp.

Việc khai bổ sung và nộp thuế được thực hiện trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra, cơ quan có thẩm quyền công bố quyết định thanh tra, kiểm tra hoặc trước khi cơ quan có thẩm quyền phát hiện sai phạm.

Như vậy, nếu cá nhân chủ động phát hiện việc kê khai sai người phụ thuộc, kịp thời điều chỉnh hồ sơ và nộp đủ nghĩa vụ thuế trước khi cơ quan có thẩm quyền phát hiện thì có thể không bị xử phạt vi phạm hành chính.

Tuy nhiên, cá nhân vẫn phải nộp đủ số thuế còn thiếu và tiền chậm nộp theo quy định.

Ngoài ra, nếu việc kê khai sai người phụ thuộc dẫn đến thiếu số thuế thu nhập cá nhân phải nộp và không thuộc trường hợp được miễn xử phạt nêu trên, người nộp thuế có thể bị xử phạt về hành vi khai sai.

Theo Điều 16 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, mức phạt đối với hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp là:

Phạt 20% số tiền thuế khai thiếu hoặc số tiền thuế đã được miễn, giảm, hoàn cao hơn so với quy định.

Ngoài tiền phạt, người nộp thuế còn bị buộc:

- Nộp đủ số tiền thuế còn thiếu;

- Nộp tiền chậm nộp tính trên số tiền thuế thiếu.