Ấn Độ có 83 thành phố lọt top 100 thành phố ô nhiễm nhất thế giới
CNN dẫn báo cáo của cơ quan theo dõi chất lượng không khí toàn cầu IQAir cho biết 99 trong số 100 thành phố ô nhiễm không khí nặng nhất thế giới nằm ở châu Á.
Theo báo cáo của IQAir, cơ quan theo dõi chất lượng không khí trên toàn thế giới, có đến 83 thành phố trong top 100 thành phố ô nhiễm nhất thế giới đều ở Ấn Độ và tất cả đều vượt quá hơn 10 lần so với hướng dẫn về chất lượng không khí của Tổ chức Y tế thế giới (WHO).
Begusarai, thành phố có nửa triệu dân ở bang Bihar, Ấn Độ, là thành phố ô nhiễm nhất thế giới vào năm 2023 với nồng độ PM2.5 trung bình hàng năm là 118,9 - cao gấp 23 lần so với hướng dẫn của WHO. Theo sau trong bảng xếp hạng IQAir là các thành phố khác của Ấn Độ như: Guwahati, Assam, Delhi, và Mullanpur (Punjab).
Theo báo cáo, có 1,3 tỷ người trên khắp Ấn Độ, tương đương 96% dân số phải sống với chất lượng không khí ô nhiễm cao gấp 7 lần so với hướng dẫn của WHO.
Trung và Nam Á là những khu vực có chất lượng không khí kém nhất toàn cầu, nơi có đến 4 quốc gia trong danh sách ô nhiễm nhất năm 2023 là Bangladesh, Pakistan, Ấn Độ và Tajikistan.
Nghiên cứu đã xem xét cụ thể về mức độ bụi mịn PM2.5, chất gây ô nhiễm nhỏ nhất nhưng cũng nguy hiểm nhất. Chỉ 9% trong số hơn 7.800 thành phố trong danh sách được phân tích chất lượng không khí trên toàn cầu đáp ứng tiêu chuẩn của WHO, với mức PM2.5 trung bình hàng năm không được vượt quá 5 µg/m³ (microgam trên mét khối).
Giám đốc điều hành IQAir Global, Frank Hammes cho biết: "Chúng tôi thấy rằng ô nhiễm không khí có tác động đến mọi mặt của cuộc sống. Thông thường, ở một số quốc gia ô nhiễm nhất, nó có khả năng làm giảm tuổi thọ của con người từ ba đến sáu năm và nhiều năm phải chịu đựng trong khổ sở trước đó. Nhưng đó là điều hoàn toàn có thể ngăn ngừa được nếu có chất lượng không khí tốt hơn".
Khi hít phải bụi mịn, PM2.5 đi sâu vào mô phổi và có thể xâm nhập vào máu. Đồng thời nó cũng là tác nhân gây ra bệnh hen suyễn, bệnh tim và phổi, ung thư và các bệnh về đường hô hấp khác hay suy giảm nhận thức ở trẻ em.
Giám đốc IQAir - ông Hammes cho biết, mức độ ô nhiễm sẽ không được cải thiện nếu không có những thay đổi lớn về cơ sở hạ tầng năng lượng và hoạt động nông nghiệp.
Ông nói thêm: "Điều đáng lo ngại ở nhiều nơi trên thế giới là những thứ gây ô nhiễm không khí ngoài trời đôi khi cũng là những thứ gây ô nhiễm không khí trong nhà. Vì vậy, việc nấu ăn bằng nhiên liệu bẩn sẽ tạo ra mức độ phơi nhiễm trong nhà cao gấp nhiều lần mức độ phơi nhiễm bạn thấy ở ngoài trời".
Báo cáo của IQAir cho biết cuộc khủng hoảng khí hậu do con người gây ra chủ yếu đến từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch, tác động đến mức độ ô nhiễm không khí. Khủng hoảng khí hậu đang làm thay đổi các mô hình thời tiết, dẫn đến biến động về gió và lượng mưa và ảnh hưởng đến quá trình phân tán các chất ô nhiễm. Biến đổi khí hậu khiến các đợt nắng nóng khắc nghiệt xuất hiện thường xuyên hơn, làm cho tình trạng ô nhiễm trở nên trầm trọng hơn.
Bên cạnh đó, khủng hoảng khí hậu dẫn đến các vụ cháy rừng nghiêm trọng ở nhiều khu vực và khiến mùa phấn hoa kéo dài, làm trầm trọng thêm các vấn đề sức khỏe liên quan đến ô nhiễm không khí.
IQAir nhận thấy rằng 92,5% trong số 7.812 địa điểm ở 134 quốc gia, khu vực và vùng lãnh thổ mà họ phân tích chất lượng không khí trung bình vào năm 2023, có chỉ số bụi mịn PM2.5 vượt quá giới hạn trong hướng dẫn của WHO.
Mỗi năm, hàng triệu người trên thế giới chết vì những vấn đề sức khỏe liên quan đến ô nhiễm không khí. Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí BMJ vào tháng 11/2023, ô nhiễm không khí do sử dụng nhiên liệu hóa thạch tước đi mạng sống của 5,1 triệu người mỗi năm.
Trong khi đó, WHO cho biết 6,7 triệu người trên thế giới qua đời mỗi năm do tác động tổng hợp của ô nhiễm không khí xung quanh môi trường sống và trong nhà.
Chỉ có 10 quốc gia và vùng lãnh thổ có chất lượng không khí được xem là trong lành là: Phần Lan, Estonia, Puerto Rico, Australia, New Zealand, Bermuda, Grenada, Iceland, Mauritius và Polynesia thuộc nước Pháp.
Indonesia là quốc gia ô nhiễm nhất châu Á, nồng độ PM2.5 trong năm 2023 của nước này tăng 20% so với năm 2022. Cả Indonesia, Việt Nam và Thái Lan đều có thành phố vượt quá mức tiêu chuẩn của WHO, gấp 10 lần.
Trong đó, Việt Nam đứng thứ 22 trong số 134 quốc gia, khu vực và vùng lãnh thổ. Riêng Hà Nội đứng thứ 233, TP.HCM là 1.048 và Đà Nẵng là 1.182.
Thành phố Trà Vinh được IQAir đánh giá là nơi trong lành nhất (hạng 6.806) và quận Tây Hồ là nơi ô nhiễm nhất (hạng 71) Việt Nam trong năm 2023.
