Bao giờ thì dân được hưởng một nền giáo dục miễn phí?

Chính phủ báo cáo Quốc hội cho dừng lộ trình tăng lương và các khoản trợ cấp xã hội năm 2021. Như vậy, lộ trình này đã hoãn vào năm 2020 nay tiếp tục dừng lại ở đó, 2 năm liền đồng lương giẫm chân tại chỗ trong khi giá cả các mặt hàng thiết yếu và dịch vụ không ngừng tăng. Lý do đưa ra của việc ngừng tăng lương là do những khó khăn về tài chính do dịch Covid-19 gây ra và ngân sách phải tập trung chi cho những việc cấp bách khác.

Tin buồn thứ hai, xuất phát từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong một dự thảo mới nhất để thay thế một nghi định năm 2015 về học phí, Bộ này đề nghị tăng học phí ở tất cả các cấp học từ mầm non đến đại học, mức tăng từ 7,5% đến 12,5%. Lý do tăng là căn cứ vào những báo cáo và dự đoán về tăng trưởng kinh tế đất nước và thu nhập bình quân đầu người không ngừng tăng, vì thế, học phí cần tăng theo để đáp ứng những mục tiêu cao cả của sự nghiệp trồng người.

Rõ ràng, đã nảy sinh nghịch lý từ những căn cứ để không tăng lương và để tăng học phí, khó khăn do dịch lấy đâu mà tăng trưởng và thu nhập của người dân tăng? Hơn nữa, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị tăng học phí lúc này quả là rất đúng thời điểm khi phụ huynh chưa hết bàng hoàng vì sách giáo khoa lớp 1, vừa đắt, vừa sai, vừa dạy trẻ con những điều ngô nghê đến “chán chả buồn nói”. Lại càng đúng thời điểm hơn khi miền Trung đang cần sự cứu trợ của cả nước sau sự tàn phá của thiên tai, nhân họa và nhằm đúng lúc Chính phủ hoãn tăng lương vào năm tới!

Tất cả những việc làm đúng thời điểm đó đều gây ra những bức xúc xã hội và nỗi buồn câm lặng của dân chúng. Song, điều đáng phải đưa ra dưới ánh sáng “thần linh pháp quyền” là cần phải khẳng định việc làm của Bộ Giáo dục và Đào tạo có vi hiến không?. Hiến pháp của đất nước chúng ta, dù đã nhiều lần thay đổi nhưng nguyên tắc nhân dân được hưởng một nền giáo dục không mất tiền, miễn phí thì lúc nào cũng hiện diện, bất di, bất dịch, Hiến pháp 2013 hiện hành cũng thể hiện rất rõ điều này. Thế mà, việc đóng học phí vẫn diễn ra từ năm này sang năm khác, mỗi lúc một cao hơn, riết róng hơn, ở tất cả các cấp học, vì sao? Những chủ trương tốt đẹp, mang tính nhân văn và thời đại, trở thành những nguyên tắc hiến định lại bị vô hiệu hóa một cách ngang nhiên đến thế này ư?

Khẩu hiệu “Sống, làm việc theo Hiến pháp và pháp luật” không chỉ để treo lên cho đẹp!