Bộ Chính trị yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ

Thay mặt Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú mới đây đã ký ban hành Kết luận số 51-KL/TW ngày 17/6/2026 về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới.

Theo đó, tại Kết luận số 51-KL/TW, Bộ Chính trị thống nhất chủ trương thông qua nội dung cơ bản của đề án "Đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới".

Để công tác sở hữu trí tuệ phục vụ hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong tình hình mới, Bộ Chính trị yêu cầu cần thống nhất nhận thức về vai trò chiến lược của sở hữu trí tuệ, quán triệt sâu sắc quan điểm quyền sở hữu trí tuệ là nguồn lực quan trọng của quốc gia.

Kết luận của Bộ Chính trị nêu rõ việc tạo lập, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là để nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo động lực tăng trưởng bền vững và bảo vệ tương lai phát triển của đất nước; chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính về sở hữu trí tuệ sang kiến tạo hệ sinh thái sở hữu trí tuệ.

Bộ Chính trị quán triệt việc đưa nội dung sở hữu trí tuệ trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển quốc gia, chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, chiến lược phát triển các ngành công nghiệp chiến lược và chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Bên cạnh đó, Bộ Chính trị cũng yêu cầu xây dựng văn hoá tôn trọng sáng tạo và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong toàn xã hội; kiên quyết phê phán, xử lý nghiêm hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, như: Sử dụng phần mềm vi phạm bản quyền, sao chép, đạo văn trong học thuật, các vi phạm về quyền tác giả, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp...

Bộ Chính trị đề ra nhiệm vụ hoàn thiện thể chế sở hữu trí tuệ hiện đại, đồng bộ, thích ứng hiệu quả với kinh tế số; khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật về sở hữu trí tuệ theo hướng phù hợp với các chuẩn mực quốc tế tiên tiến, đáp ứng yêu cầu phát triển các mô hình kinh tế mới, xử lý hiệu quả các vấn đề mới phát sinh từ trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tài sản số, công nghệ sinh học, bán dẫn, nền tảng số và không gian mạng.

Ngoài ra, Bộ Chính trị lưu ý cải thiện, nâng cao hiệu quả cơ chế bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong môi trường số, đặc biệt trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, tiềm ẩn nguy cơ khó kiểm soát; tăng cường chế tài xử lý vi phạm; nghiên cứu hình thành cơ chế tài phán chuyên sâu về sở hữu trí tuệ.

Bên cạnh phát triển thị trường quyền sở hữu trí tuệ, thúc đẩy thương mại hoá kết quả nghiên cứu, Bộ Chính trị yêu cầu bảo đảm phát huy hiệu quả, nâng cao khả năng ứng dụng kết quả nghiên cứu trong thực tế sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội; gắn kết quả nghiên cứu khoa học với nhu cầu của thị trường và yêu cầu phát triển đất nước.

Hoàn thiện cơ chế định giá quyền sở hữu trí tuệ; khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp có chiến lược kinh doanh lâu dài, tăng cường đầu tư mạnh mẽ cho nghiên cứu và phát triển công nghệ nhằm bảo đảm năng lực sở hữu trí tuệ để phát triển nhanh và bền vững là những nhiệm vụ Bộ Chính trị chỉ đạo thực hiện.

Bộ Chính trị cũng yêu cầu ban hành chương trình quốc gia về phát triển sở hữu trí tuệ; nâng cao hiệu lực thực thi và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; bố trí đủ nguồn lực cho các cơ quan bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ; tăng cường năng lực cho các toà chuyên trách về sở hữu trí tuệ.

Công an, hải quan, quản lý thị trường, VKSND, TAND và các cơ quan cần có sự phối hợp trong đấu tranh phòng, chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trên môi trường số; kiên quyết chấm dứt tình trạng sử dụng trái phép quyền sở hữu trí tuệ. Đồng thời việc này phải bảo đảm hài hoà giữa bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ với yêu cầu phổ cập tri thức, phát triển khoa học, công nghệ và lợi ích chung của xã hội.

Bộ Chính trị cũng quán triệt tinh thần bảo đảm an ninh quốc gia về công nghệ, dữ liệu và bí mật kinh doanh, phù hợp với thông lệ quốc tế và yêu cầu bảo vệ lợi ích quốc gia trong quá trình hội nhập quốc tế; đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ.

Kết luận số 51-KL/TW cũng đề ra nhiệm vụ đẩy mạnh hội nhập quốc tế sâu, rộng, có chọn lọc về sở hữu trí tuệ nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế tự chủ, tự cường; tích cực, chủ động và bảo đảm nguồn lực thực hiện cam kết theo các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia/nghĩa vụ về sở hữu trí tuệ mà Việt Nam đã cam kết.

Bộ Chính trị cũng giao Đảng ủy Quốc hội chỉ đạo rà soát, hoàn thiện pháp luật về sở hữu trí tuệ; tăng cường hoạt động giám sát theo quy định; Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện Kết luận này; phối hợp Đảng ủy Quốc hội thể chế hoá đầy đủ các chủ trương, chính sách nêu trong kết luận này và bố trí đủ nguồn lực để tổ chức thực hiện.