Cân nhắc cho phép người dân sử dụng pháo hoa

Theo dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 36/2009/NĐ-CP về quản lý, sử dụng pháo đang được Bộ Tư pháp thẩm định. Từ năm 2009 đến nay, các lực lượng chức năng đã vận động nhân dân giao nộp gần 30.000 kg pháo; phát hiện, bắt giữ 19.300 vụ, trên 23.700 đối tượng, thu hơn 369 tấn pháo các loại.

Hiện nay, việc sử dụng pháo hoa đang được Chính phủ quy định chi tiết tại Nghị định số 36/2009/NĐ-CP ngày 15/4/2009. Theo đó, Điều 5 Nghị định này nêu rõ, 04 loại pháo hoa, sản phẩm pháo được sử dụng gồm:

- Pháo hoa dùng để tổ chức bắn pháo hoa do Bộ Quốc phòng sản xuất, nhập khẩu, được Thủ tướng cho phép;

- Pháo hoa do tổ chức, cá nhân nước ngoài được cho phép và cấp giấy phép mang vào Việt Nam dự thi bắn pháo hoa;

- Pháo hiệu dùng báo áp thấp nhiệt đới, bão, lũ, cứu hộ, cứu nạn, giao thông vận tải và hoạt động quân sự;

- Pháo hoa lễ hội bằng giấy (trừ loại hoa có chứa kim loại), pháo điện, pháo trang trí bằng giấy, bằng nhựa, bằng tre, trúc, kim loại; que hương phát sáng; các sản phẩm phát tín hiệu ánh sáng, màu sắc, âm thanh được dùng trong các hoạt động văn hoá, văn nghệ không gây nên tiếng nổ.

Như vậy, theo quy định hiện nay, không phải loại pháo hoa nào cũng như không phải bất kì người dân nào cũng được bắn pháo hoa. Thậm chí, nếu sử dụng pháo hoa trái phép, người vi phạm còn có thể bị xử phạt hành chính đến 02 triệu đồng hoặc chịu trách nhiệm hình sự với khung hình phạt đến 02 năm tù giam.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đã đạt được thì Nghị định 36/2009/NĐ-CP cũng đã bộc lộ những hạn chế, bất cập như chưa quy định về công tác quản lý, bảo quản, tiêu hủy pháo, trong khi pháo, thuốc pháo là sản phẩm dễ gây cháy, nổ, nguy cơ mất an toàn cao, ảnh hưởng đến môi trường. Hiện nay Nhà máy Z121 đang được Chính phủ, Bộ Quốc phòng giao sản xuất, cung ứng pháo hoa nổ, pháo hoa phục vụ cho các trường hợp được phép bắn pháo hoa nổ nhưng do chưa có quy định cụ thể về công tác quản lý, bảo quản, tiêu huỷ pháo nên quá trình thực hiện gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, đòi hỏi phải nghiên cứu, xây dựng quy định thay thế nhằm đáp ứng yêu cầu của công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự, đấu tranh chống tội phạm và các vi phạm pháp luật.

Dự thảo quy định, pháo bao gồm pháo nổ và pháo hoa. Trong đó, pháo nổ là sản phẩm được chế tạo, sản xuất thủ công hoặc công nghiệp, khi có tác động của xung kích thích cơ, nhiệt, hóa, điện gây ra tiếng nổ.

Pháo hoa nổ là sản phẩm được chế tạo, sản xuất thủ công hoặc công nghiệp, khi có tác động của xung kích thích cơ, nhiệt, hóa, điện gây ra tiếng rít, tiếng nổ, hiệu ứng màu sắc trong không gian.

Pháo hoa là sản phẩm được chế tạo, sản xuất thủ công hoặc công nghiệp, khi có tác động của xung kích thích cơ, nhiệt, hóa, điện tạo ra các hiệu ứng âm thanh, ánh sáng, màu sắc trong không gian, không gây ra tiếng nổ.

Pháo hoa nổ tầm thấp là quả pháo hoa có đường kính dưới 90 mm hoặc tầm bắn dưới 120 m. Pháo hoa nổ tầm cao là quả pháo hoa có đường kính trên 90 mm hoặc tầm bắn trên 120 m…

Tại Điều 15 của Dự thảo quy định có 7 trường hợp người dân có thể sử dụng pháo hoa.

Như vậy, nếu Dự thảo này được thông qua thì từ ngày 01/01/2021, người dân chỉ cần có năng lực hành vi dân sự đầy đủ sẽ được sử dụng pháo hoa trong dịp lễ, tết, sinh nhật, cưới hỏi, hội nghị, khai trương, ngày kỷ niệm mà không cần phải xin phép.

Đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc bày tỏ sự hoan nghênh đối với chủ trương cho phép đốt pháo hỏa thuật (chỉ có ánh sáng, hiệu ứng âm thanh). Ông Quốc cho rằng, đến lúc nào đó kể cả pháo nổ cũng nên như vậy. “Nhưng điều kiện là chúng ta phải quản lý tốt. Một số nước từng cấm và sau đó người ta nới lỏng dần ra. Nếu trở lại được tiếng pháo của văn hóa thì đó là điều hết sức đáng mừng”, ông Dương Trung Quốc đánh giá.

Tuy nhiên, cũng có nhiều ý kiến trái chiều như góp ý với cơ quan soạn thảo, đề nghị nghiên cứu lại quy định: “Cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân có năng lực hành vi dân sự đầy đủ được sử dụng pháo hoa trong các trường hợp sau: Lễ, tết, sinh nhật, cưới hỏi, hội nghị, khai trương, ngày kỷ niệm”. Vì nếu quy định như dự thảo sẽ dẫn đến nhu cầu sử dụng pháo hoa tăng cao, sử dụng tràn lan gây khó khăn cho lực lượng chức năng trong công tác quản lý.

Về thủ tục cấp giấy phép mua pháo hoa, chưa có quy định về thủ tục cấp giấy phép mua pháo hoa trong trường hợp cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân sử dụng pháo hoa trong dịp lễ, tết, sinh nhật, cưới hỏi, hội nghị, khai trương, ngày kỷ niệm.

Bộ Công an cho rằng thực tế hiện nay có nhu cầu sử dụng pháo hoa của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân trong các dịp lễ, tết, sinh nhật, cưới hỏi, hội nghị, khai trương, ngày kỷ niệm và không cần xin phép. Vì vậy, dự thảo quy định theo hướng cho phép người dân sử dụng pháo hoa. Mặt khác, sử dụng pháo hoa với số lượng nhỏ thì tính nguy hiểm sẽ hạn chế vì đây là sản phẩm không gây tiếng nổ, không có thuốc pháo nổ.

“Dự thảo quy định theo hướng cho cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân sử dụng pháo hoa trong các dịp lễ, tết, sinh nhật, cưới hỏi, hội nghị, khai trương, ngày kỷ niệm và không cần xin phép”, Bộ Công an giải đáp.

Theo dự thảo tổ chức, doanh nghiệp được nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu pháo hoa, pháo hoa nổ, thuốc pháo phải duy trì thường xuyên, liên tục các điều kiện về an ninh, trật tự, phòng cháy, chữa cháy, phòng ngừa, ứng phó sự cố, bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động. Đồng thời, chỉ được mua, bán, xuất khẩu, nhập khẩu pháo hoa, pháo hoa nổ, thuốc pháo theo giấy phép do cơ quan công an có thẩm quyền cấp…