Đất Mũi mùa xuân này

Có lẽ vì Cà Mau là vùng đất thiêng của Tổ quốc, từng là căn cứ địa cách mạng của khu Tây Nam Bộ, của Trung ương Cục miền Nam, nơi mà nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã từng được người dân cưu mang, hoạt động cách mạng. Đất Mũi cũng là nơi dường như mỗi ten người, tên đất, tên sông... đều gắn liền với những chiến công vang dội và đi vào lịch sử như huyền thoại mà thế hệ chúng tôi cảm thấy tự hào.

Đất Mũi ơi, xa mà gần!

Ngồi trên chiếc ca nô cao tốc lướt băng băng trên mặt nước, tôi nhớ lại lần đầu tiên xuống đất Mũi cách nay ngót 8 năm trời. Hồi đó, từ Cà Mau về Năm Căn – thị trấn cuối cùng trên đất liền của cực Nam Tổ quốc, chúng tôi phải ngồi tàu khách suốt ba, bốn giờ đồng hồ, theo sông Hòa Thành. Từ Năm Căn muons đến tận ấp Mũi, xã Đất Mũi, tôi lại phải mất ngần ấy thời gian, qua sông Mũi, theo sông Rạch Tàu. Bây giờ thì chỉ vừa đúng hai giờ đồng hồ, chưa kịp tận hưởng những đổi thay dọc theo hai bên sông, tôi đã có thể đặt chân lên đất Mũi, ăn nghêu hấp gừng, vộp nướng, cá kèo, cá dứa, cá khoai, nhúng lẩu cơm mẻ... bên ly rượu nếp thơm lừng.

“Mũi kia rồi!”. Anh bạn đồng nghiệp của tôi công tác tại báo Bình Dương reo lên. Nghe vậy, cả đoàn ai cũng muốn thò đầu ra cửa ca nô để tranh thủ ghi nhận vào máy ảnh của mình những tấm ảnh đầu tiên. Tôi đọc được trong mắt họ nỗi niềm sung sướng đến trào dâng. Một chị ngồi gần tôi xúc động nói: “Khao khát được đi mấy năm rồi, nay mới có dịp”. Tôi thì nghĩ: Ai được đến Mũi đều là những người diễm phúc. Cà Mau có gần 1,2 triệu dân, nhưng chẳng phải ai cũng đã được đến Mũi, dù chỉ một lần!

Thả mắt nhìn dọc theo sông Năm Căn, tôi trầm trồ: Nhanh thật! Chỉ có mấy năm trước, dân số cả xã Đất Mũi này chỉ ngót nghét trên 50 hộ, giờ thì nhà cửa san sát, đông đúc hơn rất nhiều, tuy vẫn lợp lá dừa, sàn lót gỗ đước, nhưng dường như nhà nào cũng đầy đủ phương tiện sinh hoạt; phương tiện thủy nhộn nhịp, đa phần vẫn là Composit mới toanh, lướt ào ào làm tung hoa nước trắng xóa, vui mắt.

Điều mừng hơn là cảnh quan của đất Mũi không còn hoang vắng kiểu “khỉ ho cò gáy” như hồi trước. Dưới rặng đước xanh rì, một khu du lịch sinh thái 45ha đang được tỉnh Cà Mau đầu tư, các hạng mục như nhà hàng Thủy tạ, nhà nghỉ, kèm theo một số công trình văn hóa đã hoàn tất. Và thật xúc động khi dấu xưa về một làng rừng được phục hồi. Nhìn những dụng cụ cất nước ngọt vào mùa khô, những giếng giữ nước... au cũng thầm cảm phục sự kiên trì, vượt khó để hoàn thành nhiệm vụ của lớp thanh niên đi trước. 

Bờ biển Cà Mau có chiều dài 254km. Hiện có 240.000ha đất bãi bồi chưa khai thác. Riêng tại Mũi, mỗi năm, thiên nhiên tặng thêm gần 100 mét, nghĩa là con số 120km tính từ TP Cà Mau đến đất Mũi chỉ là tương đối. Nghĩa là đất Mũi sẽ vươn xa hơn nhưng việc tỉnh quan tâm, đầu tư khai thác du lịch vùng đất mới nhưng rất thiêng liêng này, đất Mũi sẽ trở nên rất gần trong lòng người dân cả nước.

Con tàu rẽ sóng

Mỗi lần đến Cà Mau là tôi nhớ đến hai câu thơ của Xuân Diệu, khi ông so sánh thật hình tượng: “Đất nước ta như một con tàu. Mũi tàu ta đó, mũi Cà Mau”. Đồng chí Bùi Quang Huy, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó trưởng Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ, từng là Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau, kể lại rằng: Năm 2001, khi đi thị sát tình hình cháy rừng, từ trực thăng nhìn xuống, Thủ tướng Phan Văn Khải đúc kết: “Tôi thấy Cà Mau có 4 cái nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long và cũng có thể nhất nước là: Rừng tràm lớn nhất, rừng đước lớn nhất, diện tích nuôi tôm lớn nhất, bờ biển và vùng biển dài, rộng nhất”. Còn nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười, có lần ông trực tiếp điện vào căn dặn: “Cà Mau là “mỏ tôm” lớn nhất nước, các đồng chí phải giữ gìn môi trường, quản lý khai thác tốt, để làm giàu cho Tổ quốc”.

Đúng như thế, từ bao đời nay, thủy sản vẫn là vị trí number one (số 1) của Cà Mau. Biển Cà Mau là một trong bốn ngư trường lớn, trọng điểm của cả nước, không chỉ đa dạng các loài hải sản có giá trị kinh tế cao, mà trữ lượng rất trù phú.

Bên cạnh nguồn lợi thủy hải sản, tiềm năng biển Cà Mau còn có nguồn lợi dầu khí và tiềm năng du lịch rất lớn. Những cụm đảo gần bờ như Hòn Khoai, đảo Hòn Chuối, hòn Đá Bạc, một số bãi cát ven biển Đông của huyện Ngọc Hiển (bãi Khai Lòng), cạnh đó là hệ sinh thái rừng ngập mặn... hiện đang được tỉnh quan tâm đầu tư về du lịch. Đầu năm 2003, khi Chính phủ phê duyệt “Vườn Quốc gia mũi Cà Mau” rộng 42.000ha, đã làm nức lòng người dân đất Mũi, nghĩa là Cà Mau mai này đẹp, giàu thế nào, con cháu đời sau vẫn cảm nhận được vùng đất này trong tiến trình phát triển lịch sử.

Những ngày lưu lại Cà Mau, theo tàu khách, ca nô lướt sóng về đất Mũi, ra tận cửa sông Bồ Đề, sông Đốc, Ông Trang, Khánh Hội, Gành Hào, Rạch Gốc, hoặc đặt chân lên rừng tràm U Minh Hạ, nghe những câu chuyện dí dỏm nhưng rất thật về đất, người nơi đây, tôi mới nhận ra được một điều: Ở đâu đó của Cà Mau, hoang sơ mà kỳ vỹ, thiêng liêng, mạch sống mới đang sinh sôi, nảy nở hàng ngày, rất mãnh liệt nhưng bền vững.

Trên vùng đất này, từ thời cha ông đi khai hoang mở đất, cho đến khi kết thúc cuộc chiến đấu giành lại độc lập, tự do và chủ quyền lãnh thổ, những tên đất, tên sông, tên người như Phan Ngọc Hiển, Bông Văn Dĩa, Nguyễn Việt Khái, Hồ Thị Kỹ, Trần Văn Thời,... đã trở thành huyền thoại. Sau hơn 40 năm đất nước sạch bóng quân thù, lớp trẻ của Cà Mau đang tiếp nối truyền thống hào hùng của thế hệ cha anh, cho con tàu Cà Mau rẽ sóng, vươn lên, dệt nên những huyền thoại mới.