Đề xuất tăng chế tài xử lý các hành vi gây ô nhiễm môi trường

Cụ thể, dự thảo sửa đổi, bổ sung Điều 24 đối với hành vi vi phạm các quy định về xả thải khói, bụi, khí có mùi khó chịu vào không khí hoặc hàm lượng chất gây ô nhiễm (thông số môi trường) trong không khí xung quanh vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí theo hướng tăng chế tài xử phạt nhằm ngăn chặn và giảm thiểu tình trạng gây ô nhiễm môi trường không khí.

Theo đó, phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi rò rỉ, thải hóa chất độc vào môi trường đất, nước trái quy định về bảo vệ môi trường.

Đối với hành vi thải các nguồn gây dịch bệnh vào môi trường hoặc vi phạm các quy định về vệ sinh phòng bệnh truyền nhiễm bị áp dụng hình thức xử phạt theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.

Đối với hành vi vi phạm các quy định về xả thải khói, bụi, khí có mùi độc hại, khó chịu vào không khí hoặc hàm lượng chất gây ô nhiễm (thông số môi trường) trong không khí xung quanh vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí bị xử phạt như sau:

- Phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với trường hợp hàm lượng chất gây ô nhiễm (thông số môi trường) trong không khí xung quanh vượt quy chuẩn kỹ thuật dưới 03 lần đối với thông số môi trường độc hại hoặc dưới 05 lần đối với thông số môi trường cơ bản;

- Phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 150.000.000 đồng đối với trường hợp hàm lượng chất gây ô nhiễm (thông số môi trường) trong đất, nước vượt quy chuẩn kỹ thuật từ 03 lần đến dưới 05 lần đối với thông số môi trường độc hại hoặc từ 05 lần đến dưới 10 lần đối với thông số môi trường cơ bản;

- Phạt tiền từ 150.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng đối với trường hợp hàm lượng chất gây ô nhiễm (thông số môi trường) trong đất, nước vượt quy chuẩn kỹ thuật từ 05 lần trở lên đối với thông số môi trường độc hại hoặc từ 10 lần trở lên đối với thông số môi trường cơ bản.

Đối với hành vi gây ô nhiễm đất, nước (nước biển, nước dưới đất, nước mặt bên trong và ngoài khuôn viên của cơ sở) hoặc hàm lượng chất gây ô nhiễm (thông số môi trường) trong đất, nước vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng đất, nước bị xử phạt như sau:

- Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng đối với trường hợp hàm lượng chất gây ô nhiễm (thông số môi trường) trong đất, nước hoặc không khí vượt quy chuẩn kỹ thuật dưới 03 lần đối với thông số môi trường nguy hại hoặc dưới 05 lần đối với thông số môi trường thông thường;

- Phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với trường hợp hàm lượng chất gây ô nhiễm (thông số môi trường) trong đất, nước hoặc không khí vượt quy chuẩn kỹ thuật từ 03 lần đến dưới 05 lần đối với thông số môi trường nguy hại hoặc từ 05 lần đến dưới 10 lần đối với thông số môi trường thông thường;

- Phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 150.000.000 đồng đối với trường hợp hàm lượng chất gây ô nhiễm (thông số môi trường) trong đất, nước hoặc không khí vượt quy chuẩn kỹ thuật từ 05 lần trở lên đối với thông số môi trường nguy hại hoặc từ 10 lần trở lên đối với thông số môi trường thông thường.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định phạt tăng thêm từ 20% đến 30% của mức tiền phạt đối với các hành vi vi phạm quy định tại các Điều 18, 19, 20 và 21; khoản 4 Điều 25, điểm d khoản 5 và khoản 8 Điều 26; điểm a khoản 6, khoản 7, điểm b khoản 8 Điều 29; khoản 7, điểm b khoản 8 Điều 30; khoản 7, điểm b khoản 8 Điều 31; khoản 4 và khoản 5 Điều 36 Nghị định này hoặc vi phạm trong phân khu phục hồi sinh thái, khu bảo vệ nghiêm ngặt của khu bảo tồn mà làm hàm lượng chất gây ô nhiễm trong đất, nước hoặc không khí vượt quy chuẩn kỹ thuật về môi trường đất, nước, không khí xung quanh đến dưới 03 lần đối với thông số môi trường nguy hại hoặc dưới 05 lần đối với thông số môi trường thông thường . Tổng mức phạt đối với mỗi hành vi vi phạm không quá 1.000.000.000 đồng.

Phạt tăng thêm từ 30% đến 40% của mức tiền phạt đối với các hành vi vi phạm quy định tại các Điều 18, 19, 20 và 21; khoản 4 Điều 25, điểm d khoản 5 và khoản 8 Điều 26; điểm a khoản 6, khoản 7, điểm b khoản 8 Điều 29; khoản 7, điểm b khoản 8 Điều 30; khoản 7, điểm b khoản 8 Điều 31; khoản 4 và khoản 5 Điều 36 Nghị định này hoặc vi phạm trong phân khu phục hồi sinh thái, khu bảo vệ nghiêm ngặt của khu bảo tồn mà làm hàm lượng chất gây ô nhiễm trong đất, nước hoặc không khí vượt quy chuẩn kỹ thuật về môi trường đất, nước, không khí xung quanh từ 03 lần đến dưới 05 lần đối với thông số môi trường nguy hại hoặc từ 05 lần đến dưới 10 lần đối với thông số môi trường thông thường. Tổng mức phạt đối với mỗi hành vi vi phạm không quá 1.000.000.000 đồng.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất phạt tăng thêm từ 40% đến 50% của mức tiền phạt đối với hành vi vi phạm quy định tại các Điều 18, 19, 20 và 21; khoản 4 Điều 25, điểm d khoản 5 và khoản 8 Điều 26; điểm a khoản 6, khoản 7, điểm b khoản 8 Điều 29; khoản 7, điểm b khoản 8 Điều 30; khoản 7, điểm b khoản 8 Điều 31; khoản 4 và khoản 5 Điều 36 Nghị định này hoặc vi phạm trong phân khu phục hồi sinh thái, khu bảo vệ nghiêm ngặt của khu bảo tồn mà làm hàm lượng chất gây ô nhiễm trong đất, nước hoặc không khí vượt quy chuẩn kỹ thuật về môi trường đất, nước, không khí xung quanh từ 05 lần trở lên đối với thông số môi trường nguy hại hoặc từ 10 lần trở lên đối với thông số môi trường thông thường. Tổng mức phạt đối với mỗi hành vi vi phạm không quá 1.000.000.000 đồng.

Phạt tiền tăng thêm từ 130.000.000 đồng đến 150.000.000 đồng đối với hành vi gây ô nhiễm môi trường trong trường hợp vi phạm nhiều lần hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi sau mà tiếp tục tái phạm và hết thời hạn khắc phục hậu quả vi phạm mà chưa khắc phục được:

- Xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải từ 03 lần trở lên với thông số môi trường thông thường hoặc từ 02 lần trở lên đối với thông số môi trường nguy hại;

- Xả khí thải vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải từ 02 lần trở lên đối với thông số môi trường thông thường hoặc từ 1,5 lần trở lên đối với thông số môi trường nguy hại;

- Gây tiếng ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật về tiếng ồn từ 10 dBA trở lên hoặc gây độ rung vượt quy chuẩn kỹ thuật về độ rung từ 20 dB trở lên.

Dự thảo cũng nêu rõ các hình thức xử phạt bổ sung gồm:

- Tước quyền sử dụng giấy phép môi trường của cơ sở (trong trường hợp cơ sở đã được cấp giấy phép môi trường) từ 02 tháng đến 04 tháng đối với các trường hợp vi phạm quy định tại điểm a khoản 3, điểm a khoản 4 và điểm a khoản 5 Điều này;

- Đình chỉ hoạt động của cơ sở (đối với cơ sở không thuộc đối tượng quy định tại điểm a khoản này) từ 02 tháng đến 04 tháng đối với các trường hợp vi phạm quy định tại điểm a khoản 3, điểm a khoản 4 và điểm a khoản 5 Điều này;

- Tước quyền sử dụng giấy phép môi trường của cơ sở (trong trường hợp cơ sở đã được cấp giấy phép môi trường) từ 04 tháng đến 06 tháng đối với các trường hợp vi phạm quy định tại điểm b và điểm c khoản 3, điểm b và điểm c khoản 4, điểm b và điểm c khoản 6, điểm b và điểm c khoản 8 Điều này;

- Đình chỉ hoạt động của cơ sở (đối với cơ sở không thuộc đối tượng quy định tại điểm c khoản này) từ 04 tháng đến 06 tháng đối với các trường hợp vi phạm quy định tại điểm b và điểm c khoản 3, điểm b và điểm c khoản 4, điểm b và điểm c khoản 6, điểm b và điểm c khoản 8 Điều này.

Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc phải khôi phục lại tình trạng môi trường ban đầu hoặc phục hồi môi trường theo quy định, thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường trong thời hạn do người có thẩm quyền xử phạt ấn định trong quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với các vi phạm quy định tại Điều này gây ra; Buộc chi trả kinh phí trưng cầu giám định, kiểm định, đo đạc và phân tích mẫu môi trường trong trường hợp có vi phạm về xả chất thải vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường hoặc gây ô nhiễm môi trường theo định mức, đơn giá hiện hành đối với các vi phạm quy định tại Điều này.

Một điểm đáng chú ý khác tại dự thảo, đó là dự thảo đề xuất thống nhất chỉ quy định 01 mức xử phạt vi phạm hành chính (cùng mức xử phạt của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trước đây) đối với các hành vi vi phạm về đánh giá tác động môi trường và giấy phép môi trường thuộc thẩm quyền thẩm định/phê duyệt, cấp phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường được phân cấp, phân quyền cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc các đối tượng thuộc thẩm quyền cấp giấy phép môi trường của Ủy ban nhân dân cấp huyện (trước đây), nay chuyển thẩm quyền lên thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Riêng đối với các đối tượng đã được Ủy ban nhân dân cấp huyện (trước đây) cấp giấy phép môi trường và vẫn đang trong thời hạn được cấp phép có vi phạm hành chính sẽ bị xử phạt theo mức tương đương với đối tượng đã được Ủy ban nhân dân cấp huyện (trước đây) cấp phép.