Đi vào lịch sử trái mong muốn, Tổng thổng Trump có thể bị chặn đường trở lại Nhà Trắng

Trước đó, chưa có một Tổng thống Mỹ nào bị luận tội hai lần liên tiếp.

Điều khoản luận tội được thông qua với số phiếu 232 - 197 trong đó có bao gồm cả 10 phiếu tán thành của các nghị sỹ Cộng hòa.

Theo Hiến pháp Mỹ, bước tiếp theo sẽ là một phiên tòa tại Thượng viện có thể khiến ông Trump bị bãi nhiệm khỏi vị trí hiện tại. Tuy nhiên, do nhiệm kỳ của ông chỉ còn đúng một tuần nên khả năng này trở nên mờ nhạt. Mặc dù vậy, với những diễn biến đang không ngừng xoay chiều tại Washington D.C. kể từ sau cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ hôm 3/11, không có điều gì thực sự là chắc chắn.

Điều khoản luận tội cáo buộc ông Trump đã gây nguy hiểm nghiêm trọng cho an ninh của nước Mỹ và các thể chế chính phủ thông qua các tuyên bố sai trái về gian lận bầu cử, tìm cách thay đổi kết quả bầu cử một cách phi pháp đồng thời mời gọi người ủng hộ tham dự cuộc mít tinh chuyển thành bạo lực hôm 6/1 tại Washington.

"Ông ấy đe dọa sự hợp nhất của hệ thống dân chủ, can thiệp vào quá trình chuyển giao quyền lực hòa bình…", điều khoản luận tội chỉ ra. "Vì vậy, ông ấy đã phản bội lại niềm tin trong vai trò một Tổng thống".

Trong bài phát biểu ngay tại Hạ viện, Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi nói, mục đích của nhóm người ủng hộ ông Trump là "đảo ngược ý chí của người dân Mỹ". "Chúng ta biết rằng Tổng thống Mỹ đã kích động cuộc bạo loạn có vũ trang này nhằm vào đất nước; ông ấy phải ra đi", bà Pelosi nhấn mạnh.

Khác với phần lớn cuộc luận tội lần thứ nhất hồi tháng 12/2019 trong đó ông Trump bị Hạ viện cáo buộc là cản trở công lý và lạm dụng quyền lực, trong lần thứ hai, người đứng đầu Nhà Trắng không thể đơn giản coi đây chỉ là một nỗ lực nhằm vào ông của Đảng Dân chủ.

Các nghị sỹ Cộng hòa Liz Cheney, Peter Meijer và Fred Upton , Adam Kinzinger, David Valadao, John Katko, Anthony Gonzalez, Tom Rice, Juaime Herrera Beutler và Dan Newhour đều bỏ phiếu ủng hộ luận tội.

"Bất kỳ lá phiếu nào chống lại luận tội đều là lá phiếu ủng hộ cho bạo lực không thể được chấp nhận mà chúng ta đã chứng kiến tại thủ đô. Đó cũng là lá phiếu bỏ qua cho sự thụ động của Tổng thống Trump", hạ nghị sỹ Newhouse nhấn mạnh trong một thông cáo. "Ông ấy [Trump] không lên án mạnh mẽ cuộc tấn công hay ra lệnh tiếp viện khi các sỹ quan của chúng ta bị quá tải. Nước Mỹ cần một nhà lãnh đạo và Tổng thống Trump đã không thể thực hiện lời tuyên thệ nhậm chức của mình".

Ngay cả một số nghị sỹ Cộng hòa bỏ phiếu phản đối luận tội cũng thừa nhận, ông Trump nên gánh trách nhiệm ít nhiều cho sự kiện tuần trước.

"Tổng thống phải chịu trách nhiệm cho vụ tấn công hôm thứ Tư của những kẻ bạo loạn vào Quốc hội", Lãnh đạo phe Thiểu số Hạ viện Kevin McCarthy nói. "Joe Biden sẽ trở thành tổng thống bởi vì ông ấy đã chiến thắng trong cuộc bầu cử".

Trong khi Hạ viện tiến hành bỏ phiếu, Tổng thống Trump đã lên tiếng trước thông tin cảnh báo của FBI và Bộ Tư pháp rằng, các cuộc biểu tình có thể tiếp tục làm dấy lên bạo lực.

"Về thông tin sẽ có thêm biểu tình, tôi kêu gọi KHÔNG có bạo lực, KHÔNG vi phạm pháp luật và KHÔNG phá hoại", thông cáo của ông Trump nêu rõ. "Đó không phải thứ tôi ủng hộ và không phải thứ nước Mỹ ủng hộ. Tôi kêu gọi TẤT CẢ NGƯỜI MỸ giúp làm giảm căng thẳng và khôi phục bình tĩnh. Xin cám ơn".

Về phần Joe Biden, vài giờ sau cuộc bỏ phiếu, Tổng thống đắc cử cũng đưa ra phát biểu của mình. "Vụ tấn công hình sự này đã được lên kế hoạch và sắp xếp. Nó được tiến hành bởi những kẻ cực đoan và khủng bố trong nước – những kẻ được Tổng thống Trump kích động. Đó là một cuộc bạo loạn vũ trang chống lại Hoa Kỳ. Và những người có liên quan phải chịu trách nhiệm", thông cáo khẳng định.

Một điểm khác biệt nữa giữa hai lần bỏ phiếu luận tội là sự hiện diện của hàng nghìn lính Vệ binh Quốc gia Mỹ bên ngoài tòa nhà Quốc hội. Nhiệm vụ của họ là bảo vệ Đồi Capitol khỏi những mối đe dọa từ những người ủng hộ ông Trump.

Chỉ còn 7 ngày nữa là tới lễ nhậm chức của tân tổng thống, Thượng viện Mỹ hầu như sẽ không có đủ thời gian để thảo luận về việc cách chức ông Trump. Hiến pháp Mỹ quy định, để cách chức một tổng thống cần có sự tán thành của 2/3 số nghị sỹ tại Thượng viện (tương đương ít nhất 17 nghị sỹ Cộng hòa và toàn bộ các nghị sỹ Dân chủ).

Theo một số thông tin lan truyền trong ngày 13/1, khoảng 20 thượng nghị sỹ Cộng hòa có thể sẽ bỏ phiếu ủng hộ kết tội Tổng thống Trump.

Lãnh đạo phe Đa số Thượng viện Mitch McConnell được coi là nhân tố quyết định cho các diễn biến tiếp theo. Ngay sau khi Hạ viện bỏ phiếu thông qua luận tội, ông McConnell đã ra tín hiệu cho thấy Thượng viện sẽ không xử lý điều khoản luận tội cho tới khi ông Trump rời bỏ nhiệm sở.

"Do các quy định, thủ tục và các tiền lệ của Thượng viện trong điều hành các phiên tòa luận tội tổng thống, đơn giản là sẽ không thể có được một phiên tòa công bằng hoặc nghiêm túc trước khi Tổng thống đắc cử Biden tuyên thệ vào tuần tới", nghị sỹ Cộng hòa khẳng định. "Thượng viện đã tổ chức ba phiên toàn luận tội tổng thống. Chúng lần lượt diễn ra trong 83 ngày, 37 ngày và 21 ngày. Ngay cả nếu tiến trình của Thượng viện bắt đầu trong tuần này và được đẩy nhanh, kết quả cuối cùng sẽ không thể có được cho tới khi Tổng thống Trump rời vị trí. Tuần trước bản thân Tổng thống trúng cử đã nói, lễ nhậm chức của ông ấy vào ngày 20/1 là con đường "nhanh nhất" dẫn tới bất kỳ sự thay đổi nào trong vai trò tổng thống".

Còn Lãnh đạo Phe Thiểu số Thượng viện Chuck Schumer khẳng định: "Sẽ có một phiên tòa luận tội tại Thượng viện Mỹ; sẽ có bỏ phiếu về các trọng tội và tội nhẹ tổng thống đã phạm phải; và nếu tổng thống bị kết tội, sẽ có một cuộc bỏ phiếu liên quan tới lệnh cấm ông ấy tái tranh cử".

Lệnh cấm tranh cử tổng thống trọn đời sẽ chấm dứt mọi hy vọng quay trở lại Nhà Trắng của ông Trump vào năm 2024.