Doanh nghiệp nợ thuế, không hoạt động tại địa chỉ kinh doanh có thể bị cơ quan thuế cưỡng chế phá sản
Theo dự thảo Nghị định của Bộ Tài chính, cơ quan thuế có quyền và nghĩa vụ nộp đơn ra tòa để yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với các doanh nghiệp, hợp tác xã nợ thuế kéo dài.
Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế 2025 do Bộ Tài chính trình đang được Bộ Tư pháp thẩm định. Trong đó, dự thảo Nghị định đã có những đề xuất bổ sung cơ chế xử lý mạnh hơn với doanh nghiệp chây ì nghĩa vụ thuế hoặc ngừng hoạt động nhưng không hoàn tất thủ tục pháp lý.
Theo dự thảo Nghị định, doanh nghiệp, hợp tác xã có thể bị cơ quan thuế yêu cầu mở thủ tục phá sản trong hai trường hợp.
Trường hợp thứ nhất là không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký quá 3 năm kể từ ngày cơ quan thuế ban hành thông báo người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đăng ký. Đồng thời, doanh nghiệp không thực hiện thủ tục xin khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Trường hợp thứ hai là doanh nghiệp thuộc diện bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế. Dù cơ quan thuế đã áp dụng các biện pháp cưỡng chế khác trong thời gian từ 3 năm trở lên, khoản nợ thuế vẫn không thể thu hồi.
Các quy định này tại dự thảo Nghị định hướng tới nhóm doanh nghiệp ngừng hoạt động thực tế nhưng chưa hoàn tất thủ tục giải thể hoặc chấm dứt hiệu lực pháp lý liên quan đến thuế. Đây là nhóm tồn tại phổ biến nhiều năm qua, gây khó khăn cho công tác quản lý người nộp thuế và xử lý nợ đọng ngân sách.
Theo khoản 1 Điều 22 Luật Quản lý thuế 2025 quy định cơ quan quản lý thuế khi kiểm tra thuế phải đảm bảo các nguyên tắc.
Đó là áp dụng quản lý rủi ro và ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm tra thuế; ưu tiên kiểm tra trực tuyến, từ xa trên dữ liệu điện tử.
Cơ quan thuế cũng cần tuân thủ quy định của pháp luật và không cản trở hoạt động bình thường của người nộp thuế.
Việc kiểm tra thuế nhằm đánh giá tính đầy đủ, chính xác, trung thực của việc kê khai, nộp thuế và việc tuân thủ pháp luật về thuế của người nộp thuế.
Song song đó, việc kiểm tra thuế của cơ quan thuế không trùng lặp về nội dung, phạm vi, thời gian giữa cơ quan thanh tra, kiểm tra, Kiểm toán nhà nước, trừ trường hợp có bằng chứng, căn cứ vi phạm cần kiểm tra lại.
Cơ quan thuế kiểm tra việc xác định giá giao dịch liên kết của người nộp thuế theo nguyên tắc giao dịch độc lập và bản chất kinh tế của hoạt động, giao dịch phát sinh quyết định nghĩa vụ thuế tương ứng với giá trị tạo ra từ bản chất kinh tế của hoạt động kinh doanh, giao dịch phát sinh của người nộp thuế; không công nhận các giao dịch liên kết không theo nguyên tắc giao dịch độc lập làm giảm nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp.
