Dự kiến các hình thức phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) đề xuất mở rộng hình thức phát ngôn, cho phép họp báo trực tuyến và đăng tải thông tin qua các kênh mạng xã hội chính thức nhằm tăng tốc độ truyền tải thông tin tới báo chí và công chúng.
Bộ VHTT&DL đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định chi tiết việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan hành chính nhà nước. Theo dự thảo, họ tên, chức vụ, số điện thoại và địa chỉ thư điện tử của người phát ngôn (kể cả trường hợp thay đổi người phát ngôn) phải được đăng tải trên cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử của cơ quan hành chính nhà nước trong thời hạn 12 giờ kể từ khi ký văn bản giao nhiệm vụ, thay đổi. Nếu người phát ngôn không thể thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí thì phải báo cáo để người đứng đầu cơ quan ủy quyền cho người có trách nhiệm thực hiện công việc này.
Các cá nhân của cơ quan hành chính nhà nước không là người được giao nhiệm vụ phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí được cung cấp thông tin cho báo chí nhưng không được nhân danh cơ quan nhà nước và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung thông tin đã cung cấp.
Dự thảo Nghị định đề xuất 6 hình thức phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí, gồm:
- Tổ chức họp báo trực tiếp hoặc trực tuyến
- Đăng tải nội dung phát ngôn và cung cấp thông tin trên cổng thông tin điện tử; trang thông tin điện tử; trang, kênh, tài khoản trên mạng xã hội hoặc nền tảng số chính thức của cơ quan hành chính nhà nước…
- Phát ngôn trực tiếp hoặc trả lời phỏng vấn của nhà báo, phóng viên.
- Gửi thông cáo báo chí, nội dung trả lời cho cơ quan báo chí, nhà báo, phóng viên bằng văn bản hoặc qua thư điện tử.
- Cung cấp thông tin qua trao đổi trực tiếp hoặc tại các cuộc giao ban báo chí do trung ương, địa phương tổ chức khi được yêu cầu.
- Ban hành văn bản đề nghị cơ quan báo chí đăng, phát phản hồi, cải chính, xin lỗi về nội dung thông tin trên báo chí.

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ chủ trì, phối hợp với bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch UBND cấp tỉnh tổ chức cung cấp thông tin cho báo chí theo định kỳ 1 tháng một lần về hoạt động và công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ bằng hình thức họp báo, cung cấp thông cáo báo chí và đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Chính phủ.
Cổng thông tin điện tử của Chính phủ có trách nhiệm cập nhật thông tin theo các quy định hiện hành để cung cấp kịp thời, chính xác thông tin chính thống cho các cơ quan báo chí trong cả nước. Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND cấp tỉnh tổ chức cung cấp thông tin định kỳ cho báo chí về tình hình hoạt động, kết quả thực hiện nhiệm vụ, các vấn đề được dư luận xã hội quan tâm.
Ít nhất 3 tháng một lần tổ chức họp báo để cung cấp thông tin định kỳ cho báo chí. Trường hợp cần thiết, cơ quan hành chính nhà nước tổ chức cung cấp thông tin định kỳ cho báo chí bằng văn bản hoặc thông tin trực tiếp tại các cuộc giao ban báo chí hàng tuần do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức.
Dự thảo nêu rõ, trường hợp xảy ra sự cố mang tính quốc gia liên quan đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe của cộng đồng - trừ trường hợp ban bố tình trạng khẩn cấp, Thủ tướng Chính phủ hoặc người phát ngôn của Chính phủ thực hiện phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí ngay sau khi sự cố xảy ra. Đối với sự cố liên quan đến nhiều bộ, ngành, nhiều tỉnh, thành phố, bộ, cơ quan ngang bộ hoặc UBND cấp tỉnh được Chính phủ giao chủ trì xử lý thống nhất nội dung với các cơ quan liên quan để thực hiện phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí thường xuyên trong quá trình xử lý sự cố.
Ngoài ra, người phát ngôn hoặc người được ủy quyền phát ngôn có trách nhiệm phát ngôn và cung cấp thông tin kịp thời, chính xác cho báo chí trong các trường hợp đột xuất, bất thường. Cụ thể, khi xảy ra các sự kiện, vấn đề quan trọng có tác động lớn trong xã hội hoặc khi dư luận xuất hiện nhiều ý kiến không thống nhất về một vấn đề thuộc phạm vi quản lý của cơ quan nhà nước, người phát ngôn hoặc người được ủy quyền phát ngôn phải thực hiện phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí để cảnh báo kịp thời cũng như định hướng dư luận.
Trường hợp xảy ra vụ việc cần có ngay thông tin ban đầu của cơ quan hành chính nhà nước, người phát ngôn hoặc được ủy quyền phát ngôn có trách nhiệm chủ động phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí trong thời gian chậm nhất là 24 giờ, kể từ khi vụ việc xảy ra.
