La Nina sắp xuất hiện, mưa lũ sẽ diễn biến phức tạp hơn

Từ tháng 6 đến nay, miền Bắc đã xảy ra 6 đợt mưa lớn diện rộng. Hình thế gây mưa chủ yếu trong giai đoạn chuyển tiếp từ trạng thái Elnino sang trung tính ở Bắc Bộ là không bất thường: bao gồm rãnh áp thấp có trục đi qua khu vực, dải hội tụ nhiệt đới kết hợp bão, áp thấp nhiệt đới.

Tuy nhiên đi kèm với các hình thế này là tất cả đều có kết hợp với hội tụ gió Đông Nam hoặc Tây Nam dày từ tầng thấp lên tầng cao, nên mưa thường xảy ra trên những khu vực hẹp cấp tỉnh như: Hà Giang, Quảng Ninh, Thái Nguyên, Sơn La, Điện Biên…

Cường độ mưa rất lớn và xảy ra trong một khoảng thời gian ngắn nên đã gây lũ quét, sạt lở đất, ngập úng ở nhiều nơi.

Ngoại trừ đợt mưa do tác động trực tiếp của bão số 2 thì các đợt mưa còn lại thời gian mưa lại chủ yếu xảy ra vào chiều tối và đêm, do đó thiệt hại cũng lớn hơn do khó khăn trong việc quan sát, ứng phó.

Theo đánh giá của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hiện tại, trạng thái khí quyển - đại dương ENSO vẫn đang ở pha trung tính và tiếp tục duy trì đến khoảng cuối tháng 8/2024.

Dự báo ENSO có thể chuyển sang pha La Nina trong trong mùa thu năm nay (từ tháng 9 đến tháng 11/2024) với xác suất 60-70%. Khí quyển đại dương chuyển trạng thái nhanh từ nóng sang lạnh như vậy sẽ là yếu tố bất lợi có thể gây ra hệ quả thời tiết xấu ở nhiều nơi trên thế giới, trong đó có Việt Nam.

Từ nay đến hết tháng 9 vẫn là là mùa mưa lũ chính ở Bắc Bộ nên chúng ta vẫn phải đối mặt với tình trạng xuất hiện các đợt mưa lớn, nguy cơ rất cao gây lũ quét và sạt lở đất ở vùng núi như thời gian vừa qua.

Dự báo xa hơn trong khoảng thời gian nửa cuối năm 2024, miền Trung có thể hứng chịu bão, lũ dồn dập do La Nina xuất hiện, phát triển và bắt đầu tác động đến nước ta, trùng với mùa mưa bão ở khu vực này. La Nina có thể làm gia tăng tần suất và cường độ của bão và áp thấp nhiệt đới. Cảnh báo từ nay đến hết năm 2024, trên Biển Đông xuất hiện từ 8-10 cơn bão/áp thấp nhiệt đới. Trong đó có khoảng 4-5 cơn ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam.

Dự báo xa hơn trong khoảng từ nay đến cuối năm 2024 với kịch bản La Nina xuất hiện, phát triển và tác động đến nước ta đúng thời kỳ mùa mưa, bão ở Trung Bộ nên khả năng diễn biến bão, mưa, lũ sẽ có nhiều diễn biến phức tạp, đặc biệt là các nguy cơ lượng mưa nhiều, lớn hơn bình thường ở ven biển Trung Bộ, làm tăng nguy cơ lũ lụt, ngập lụt đô thị.

Với lượng mưa gia tăng, nguy cơ lũ quét, sạt lở đất cũng tăng, đặc biệt ở các vùng núi cao nơi có tính chất đất không ổn định.

Về tình hình thời tiết hiện tại và những ngày tới, từ nay (8/8) đến 10/8 miền Bắc giảm hẳn mưa, nắng nóng diện rộng với mức nhiệt cao từ 36-38 độ. Từ ngày 11-15/8 ở Bắc Bộ có khả năng xuất hiện một đợt mưa dông mới, trong đó khu vực vùng núi phía Bắc có những điểm mưa to. Những ngày cuối tháng 8/2024 Bắc Bộ có thể sẽ xuất hiện khoảng 2 đợt mưa vừa, mưa to trên diện rộng, thời gian mưa tập trung nhiều vào khoảng sau ngày 20/8/2024.

Hiện nay, các thủy điện lớn trên lưu vực sông Hồng đang vận hành điều tiết theo Quy trình vận hành liên hồ chứa. Với dự báo hiện tại về diễn biến mưa trong thời gian tới thì dòng chảy đến các hồ chứa thủy điện lớn khu vực Bắc Bộ sẽ có xu thế biến đổi chậm và giảm dần từ nay đến khoảng 10/8. Trong khoảng thời gian nửa cuối tháng 8/2024, trên lưu vực các hồ chứa lớn khu vực Bắc Bộ có khả năng xuất hiện 1-2 đợt lũ ở mức trung bình.