Nhóm lao động hưởng lợi từ việc giảm năm đóng BHXH để hưởng lương hưu
Để mở rộng số người hưởng lương hưu, dự án Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) đề xuất quy định giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống 15 năm.
Cụ thể, cơ quan soạn thảo cho rằng, quy định thời gian đóng BHXH tối thiểu để được hưởng lương hưu là phải đủ 20 năm như hiện hành đã gây khó khăn, giảm cơ hội được hưởng lương hưu của một số đối tượng do không đóng BHXH đủ 20 năm.
Trên cơ sở đó, Điều 64 của dự thảo Luật đã sửa đổi theo hướng quy định người lao động khi đủ tuổi nghỉ hưu mà có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên thì được hưởng lương hưu hằng tháng.
Thẩm tra dự án Luật, Ủy ban Xã hội của Quốc hội cho rằng, quy định về việc điều chỉnh số năm tối thiểu đóng BHXH xuống còn 15 năm là phù hợp với quan điểm định hướng của Nghị quyết số 28-NQ/TW và cũng là ý kiến tham gia thẩm tra của một số cơ quan của Quốc hội.
Điều chỉnh này tạo điều kiện, thu hút nhóm người lao động cao tuổi (từ 45 tuổi đến 55 tuổi), một số nhóm đối tượng đã hưởng chế độ BHXH một lần cũng có thể tham gia hoặc quay lại tham gia BHXH để được hưởng lương hưu.
Theo báo cáo thẩm tra, việc điều chỉnh giảm thời gian tham gia BHXH để được hưởng chế độ hưu trí với mức tối thiểu là cần thiết để khuyến khích người lao động bảo lưu thời gian, chờ nhận lương hưu khi đến tuổi quy định, tạo cơ hội giữ người lao động ở lại trong hệ thống BHXH và sẽ góp phần thúc đẩy tính liên kết đa tầng, linh hoạt của hệ thống.
Cho dù trong trường hợp mức lương hưu được hưởng tương ứng với thời gian đóng BHXH tối thiểu sẽ khiêm tốn hơn những người có thời gian đóng dài và đầy đủ nhưng với mức lương hưu hằng tháng ổn định, định kỳ được Nhà nước điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng, được quỹ BHXH đóng bảo hiểm y tế, có chế độ tiền tuất, góp phần bảo đảm tốt hơn cuộc sống khi về già của người lao động.
Tuy nhiên, để có cơ sở vững chắc giúp Quốc hội xem xét, quyết định, Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo giải trình kỹ lưỡng, thuyết phục về việc thay đổi này ở cả khía cạnh nguyên tắc đóng - hưởng, chia sẻ của BHXH, khía cạnh kinh tế của vấn đề hay việc thay đổi quan điểm về mức sàn an sinh xã hội tối thiểu khi sửa đổi luật lần này.
Liên quan đến quy định rút BHXH một lần,đây là vấn đề phức tạp, nhạy cảm, có ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động và vấn đề an sinh xã hội lâu dài, tác động nhất định đến tâm lý xã hội, người lao động.
Vì vậy, Ủy ban Xã hội của Quốc hội đề nghị Chính phủ cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội và chính quyền các địa phương, cơ quan chuyên môn để tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về BHXH, tham vấn, lấy ý kiến công chúng, đối tượng chịu tác động trực tiếp, đặc biệt là quy định về BHXH một lần.
Đồng thời, tiếp tục rà soát, cân nhắc tính toán thêm các lựa chọn, làm căn cứ trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến theo hướng bảo đảm tốt nhất quyền lợi lâu dài của người lao động nhưng cũng hài hòa với nguyên tắc đóng - hưởng, có chia sẻ của BHXH.
