Những chính sách nổi bật liên quan đến kinh tế có hiệu lực từ tháng 3/2025

Ô tô điện chạy pin không còn được miễn lệ phí trước bạ

Theo quy định tại Nghị định 10/2022/NĐ-CP ban hành ngày 15/01/2022 quy định về lệ phí trước bạ, có hiệu lực từ ngày 01/3/2022; trong đó quy định mức ưu đãi lệ phí trước bạ đăng ký lần đầu dành cho ô tô điện chạy pin là 0% trong vòng 3 năm áp dụng từ ngày 01/3/2022 đến ngày 28/02/2025. Tuy nhiên, từ ngày 01/3/2025 đến ngày 28/02/2027, mức lệ phí trước bạ đối với xe này sẽ bằng 50% so với xe chạy xăng, dầu.

Như vậy, từ tháng 3/2025, ô tô điện không còn được miễn phí trước bạ hoàn toàn như trước đây.

Hiện tại, mức thu lệ phí trước bạ đối với ô tô đăng ký lần đầu tại Việt Nam dao động từ 10% đến 12%, tùy vào từng địa phương. Điều này đồng nghĩa với việc người mua xe điện chạy pin từ ngày 01/3/2025 sẽ phải nộp lệ phí trước bạ khoảng 5-6%, tùy tỉnh, thành phố đăng ký xe, thay vì được miễn hoàn toàn như trước. Với thay đổi này, chi phí lăn bánh của xe điện sẽ tăng so với trước. Chẳng hạn, nếu một mẫu xe điện có giá niêm yết 1 tỉ đồng, mức lệ phí trước bạ mới sẽ rơi vào khoảng 50-60 triệu đồng, tùy địa phương áp dụng mức thu lệ phí trước bạ 10 hoặc 12%.

Áp dụng quy định mới về xuất khẩu gạo

Từ ngày 01/3/2025, Nghị định 01/2025/NĐ-CP ban hành ngày 01/1/2025 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 107/2018/NĐ-CP ngày 15/8/2018 của Chính phủ về kinh doanh xuất khẩu gạo có hiệu lực. Theo đó, về quyền kinh doanh xuất khẩu gạo, Nghị định số 01/2025/NĐ-CP bổ sung quy định: Thương nhân có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo chỉ được ủy thác xuất khẩu hoặc nhận ủy thác xuất khẩu từ thương nhân có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo.

Về trách nhiệm của thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo, theo quy định tại khoản 3 Điều 24 Nghị định số 107/2018/NĐ-CP quy định: Định kỳ vào thứ 5 hàng tuần thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo báo cáo Bộ Công Thương về lượng thóc, gạo thực tế tồn kho của thương nhân theo từng chủng loại cụ thể để tổng hợp số liệu phục vụ công tác điều hành.

Nay Nghị định số 01/2025/NĐ-CP quy định: Định kỳ trước ngày 5 hàng tháng thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo báo cáo Bộ Công Thương, Sở Công Thương nơi thương nhân có trụ sở chính, có kho, có cơ sở xay, xát hoặc cơ sở chế biến thóc, gạo đồng thời sao gửi Hiệp hội Lương thực Việt Nam về lượng thóc, gạo thực tế tồn kho của thương nhân theo từng chủng loại cụ thể để tổng hợp số liệu phục vụ công tác điều hành.

Đồng thời, Nghị định số 01/2025/NĐ-CP bỏ khoản 6 Điều 24 Nghị định số 107/2018/NĐ-CP: "Thương nhân báo cáo không đúng sự thật hoặc không thực hiện chế độ báo cáo theo quy định tại Điều này không được hưởng các chính sách ưu tiên quy định tại khoản 2 Điều 16 Nghị định này cho đến khi thương nhân chấm dứt, khắc phục hành vi vi phạm".

Siết chặt quản lý khai thác khoáng sản

Theo Nghị định 10/2025/NĐ-CP ban hành ngày 11/01/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định trong lĩnh vực khoáng sản, từ ngày 01/3/2025, Chính phủ sẽ tăng cường các biện pháp giám sát hoạt động khai thác khoáng sản nhằm đảm bảo khai thác bền vững và bảo vệ môi trường. Cụ thể, theo quy định mới, giấy phép khai thác cát, sỏi lòng sông phải có nội dung về thời gian được phép hoạt động khai thác cát, sỏi lòng sông trong ngày, từ 5 giờ đến 19 giờ; quy định về thời gian khai thác trong năm. (Theo quy định cũ tại Nghị định số 23/2020/NĐ-CP thì khung thời gian khai thác từ 7 giờ sáng đến 5 giờ chiều, không được khai thác ban đêm).

Căn cứ vị trí địa lý, điều kiện khí hậu, thời tiết, thủy văn, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thời gian khai thác cụ thể đối với từng giấy phép, hồ sơ đăng ký nhưng không vượt quá khung thời gian quy định nêu trên. Nghị định số 10/2025/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 1 Điều 10 Nghị định số 23/2020/NĐ-CP về bến, bãi tập kết cát, sỏi lòng sông. Trong đó, khu vực bến, bãi chứa cát, sỏi phải nằm trong phạm vi cảng thủy nội địa, bến thủy nội địa theo quy định của Luật Giao thông đường thủy nội địa..

Thay đổi về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết

Nghị định 20/2025/NĐ-CP ban hành ngày 10/02/2025 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 132/2020/NĐ-CP ngày 05/11/2020 của Chính phủ quy định về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, từ ngày 27/3/2025 có thay đổi đáng chú ý là các khoản vay từ ngân hàng không còn bị xem là giao dịch liên kết.

Trước đây, doanh nghiệp khi vay vốn từ ngân hàng có liên quan đến công ty mẹ hoặc công ty con vẫn phải kê khai theo quy định về giao dịch liên kết, gây nhiều khó khăn trong thủ tục thuế. Việc điều chỉnh này giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng kê khai và minh bạch hơn trong việc xác định giá giao dịch...