Phục hồi điều tra 'đại án' xảy ra tại Agribank Cần Thơ

Cũng trong ngày, nguồn tin từ Viện Kiểm sát nhân dân TP Cần Thơ, ngày 15/3/2021, Viện KSND TP Cần Thơ đã có Văn bản số 75/VKS-P1 về Kết quả điều tra bổ sung vụ Lê Thanh Hải cùng đồng phạm gửi Tòa án nhân dân TP Cần Thơ. Theo đó, Viện KSND TP Cần Thơ giữ nguyên Quyết định truy tố, chuyển toàn bộ hồ sơ sang Tòa án nhân dân TP Cần Thơ đưa vụ án ra xét xử đối với Lê Thanh Hải (nguyên Giám đốc Agribank Cần Thơ); Trần Huy Liệu (nguyên Phó Giám đốc Agribank Cần Thơ); Bùi Tuấn Anh (nguyên Trưởng phòng Tín dụng Agribank Cần Thơ); Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân (Giám đốc Công ty TNHH MTV Nông thủy sản Tây Nam); Phạm Tường Thi (nguyên Giám đốc Công ty Tân Tiến) và Nguyễn Văn Đạt (nguyên nhân viên Công ty Tân Tiến) theo Cáo trạng số 26/CT-VKS-P3 ngày 9/7/2018 về tội “Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng” theo quy định tại khoản 3 Điều 179 Bộ luật hình sự năm 1999.

Trước đó vào tháng 8/2018, Tòa án nhân dân TP Cần Thơ quyết định trả hồ sơ để điều tra lại nhằm xác định giá trị lô đất để từ đó xác định giá trị thiệt hại, và định khung đối với tội danh. Kết quả định giá lại của Hội đồng định giá tài sản theo vụ việc ở Trung ương xác định giá trị tài sản là giá đất thị trường tại thời điểm trúng đấu giá đối với lô đất số 12 đường Nguyễn Trãi, Quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ. Giá đất trúng đấu giá tại thời điểm tháng 9/2012 chỉ hơn 104 tỷ đồng nhưng Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân đã thế chấp cho Agribank Cần Thơ để vay gần 232 tỷ đồng, chính vì điều này mà Viện Kiểm sát nhân dân TP Cần Thơ xác định các bị can đã câu kết nâng khống giá trị tài sản thế chấp cho ngân hàng. Theo Viện Kiểm sát nhân dân, tổng giá trị tài sản thế chấp của các bị can bao gồm bất động sản, thiết bị, máy móc… được xác định (tháng 8/2018) chỉ trên 413 tỷ đồng, nhưng đến nay dư nợ ngân hàng gần 1.000 tỷ đồng.

Theo Cáo trạng số 26/CT-VKS-P3 ngày 9/7/2018 cho thấy, từ năm 2006 đến 2013, Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân đã lập nhiều doanh nghiệp đăng ký hoạt động nhiều ngành nghề khác nhau. Nhân chỉ định nhân viên của mình đứng tên các công ty, doanh nghiệp, chỉ đạo thống nhất mọi hoạt động nhằm mục đích vay vốn ngân hàng rồi sử dụng tiền vay trái mục đích gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng như Công ty TNHH MTV Đồng Bằng Xanh do Trần Thị Diễm Kiều là chị họ Nhân làm đại diện pháp luật; Công ty TNHH Tân Tiến, sau nhiều lần thay đổi thành viên góp vốn thì ngày 13/2/2014, Nguyễn Văn Đạt làm giám đốc; Công ty TNHH MTV Nông thủy sản Tây Nam do Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân làm giám đốc; Công ty TNHH MTV TM-DV Nam bộ Cửu Long, Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân chỉ định Nguyễn Bửu Tâm tài xế lái xe của Nhân làm giám đốc; Công ty TNHH Mặt Trời, sau nhiều lần thay đổi Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, ngày 18/01/2014, Nhân chỉ định Hoàng Công Tám làm giám đốc; Công ty TNHH MTV Thủy sản Nam Minh do Nguyễn Văn Đạt làm giám đốc; Công ty TNHH MTV Công nghệ cao GMS, sau nhiều lần thay đổi Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, ngày 10/9/2014, Nhân chỉ định Phan Duy Phương làm giám đốc. Tất cả các công ty trên, tuy có đăng ký vốn điều lệ nhưng thực tế các thành viên không có vốn góp, không tổ chức bộ máy nhân sự, kế toán riêng biệt, độc lập mà hoạt động chung thành nhóm để luân chuyển tài sản qua lại lẫn nhau. Các giám đốc, người đại diện theo pháp luật của các công ty không có quyền thực tế, toàn bộ hoạt động quản lý, điều hành đặt dưới sự chỉ đạo của Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân.

Với vai trò là Tổng giám đốc, Nguyễn Huỳnh Đạt Nhân trực tiếp quản lý, điều hành toàn bộ hoạt động nhóm các công ty. Từ năm 2010 đến năm 2015, tổng số tiền phát sinh vay của 7 công ty và các cá nhân đứng vay tiền cho Nhân sử dụng khoảng trên 1.500 tỷ đồng. Tính đến ngày 16/6/2016, dư nợ của các công ty và cá nhân do Nhân chỉ đạo vay vốn tại các ngân hàng gồm: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Cần Thơ; Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Vị Thanh và Sở giao dịch 2 thành phố Hồ Chí Minh, tổng cộng là 905.059.607.451 đồng và 99.316,98 USD (trong đó tiền VNĐ: gốc là 686.571.568.582 đồng, lãi 218.488.038.869 đồng và tiền vay USD: gốc là 81.083,66 USD, lãi 18.233,32 USD). Trong đó, dư nợ tại Agribank - Chi nhánh Cần Thơ của các khoản vay là 534.054.770.042 đồng, nợ lãi là 148.917.097.947 đồng, tổng nợ gốc và nợ lãi là 682.971.867.989 đồng.

Để được vay vốn, Nhân câu kết, thông đồng với nhân viên các tổ chức tín dụng, tổ chức thẩm định giá để lập khống hồ sơ vay, nâng khống giá trị tài sản đảm bảo. Viện Kiểm sát nhân dân TP Cần Thơ chỉ rõ vì Mục đích sử dụng tiền vay được ghi nhận tại các hồ sơ vay là liên quan đến hoạt động sản xuất - chế biến thủy sản nhưng trên thực tế, số tiền vay được Nhân sử dụng chủ yếu đầu tư vào bất động sản, đảo nợ, trả lãi vay và sử dụng cá nhân. Đến năm 2016, do sử dụng tiền vay sai mục đích, không phát sinh lợi nhuận nên các công ty của Nhân không còn khả năng duy trì hoạt động và thanh toán nợ cho các ngân hàng, trong đó mất khả năng thanh toán, gây thiệt hại cho Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam, số tiền 303.683.875.386 đồng. Cụ thể, để được vay số tiền lớn và hưởng ưu đãi 100% lãi suất theo Quyết định 63/2010/QĐ-TTg, ngày 15/10/2010 của Thủ tướng Chính phủ, khi lập hồ sơ dự toán, Nhân đề nghị ông Nguyễn Thiện Thành, Giám đốc công ty TNHH Cơ điện lạnh Huy Hoàng nâng khống công suất và giá trị đầu tư máy móc, thiết bị cấp đông lên tối đa, giá trị đầu tư thực tế theo thiết kế khoảng 104 tỷ đồng được nâng lên gấp 2 lần, với số tiền 207. 668.610.000 đồng.

Để hoàn thiện hồ sơ vay theo quy định của ngân hàng, do nhân viên của Nhân lập dự toán chưa phù hợp với thực tế nên Liệu chỉ đạo Bùi Tuấn Anh, cán bộ tín dụng hỗ trợ. Sau đó, Hải và Liệu chỉ đạo Tuấn Anh lập báo cáo thẩm định, lập tờ trình xin phê duyệt co vay đối với khoản vay vượt thẩm quyền quyết định của Chi nhánh để trình Agribank Việt Nam phê duyệt. Trong thời gian chờ Hội sở phê duyệt cho vay, Nhân báo với Hải và Liệu, Nhân đăng ký đấu giá mua Tòa nhà tại số 51 đường Nguyễn Trãi, TP Cần Thơ (siêu thị Citimart trước đây) để bán lại kiếm lời và bàn với Hải, Liệu trước mắt sẽ lấy tiền khoản vay tại Ngân hàng BIDV chi nhánh Vị Thanh và mượn tiền mẹ ruột là bà Huỳnh Thị Ngộ để thanh toán trước, khi nào Agribank Cần Thơ giải ngân khoản vay hỗ trợ lãi suất cho công ty Tây Nam thì Nhân sẽ hoàn trả lại. Nhân hứa, sau khi bán được siêu thị Citimart Nhân sẽ cho Hải một miếng đất và cho Liệu một số tiền thì Hải và Liệu đồng ý.

Để toàn quyền sử dụng số tiền từ ngân hàng, che đậy, làm mất dấu dòng tiền, Nhân đã thuê nhân viên làm giám đốc, lập ra nhiều công ty và chỉ đạo cấp dưới làm tổng thầu cung cấp máy móc, thiết bị. Nhiều máy móc thiết bị, tài sản thế chấp ngân hàng đều được nâng khống giá trị lên gấp nhiều lần để được vay số tiền khổng lồ… Theo Hợp đồng tín dụng số 01-/HĐTD.TN, công ty Tây Nam có nghĩa vụ đóng lại cho Agribank - Chi nhánh Cần Thơ hàng tháng, mặc dù biết rõ công ty Tây Nam không thuộc đối tượng và sử dụng tiền vay sai mục đích nhưng Hải, Liệu và Tuấn Anh vẫn ký duyệt hỗ trợ lãi suất cho công ty Tây Nam hàng tháng. Cụ thể từ ngày 31/03/2012 đến ngày 31/07/2014 Agribank - Chi nhánh Cần Thơ đã ký duyệt hỗ trợ lãi suất cho công ty Tây Nam 49 lần, với tổng số tiền là 61.715.193.995 đồng, trong đó số tiền hỗ trợ lãi suất nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch là 59.475.197.323 đồng và số tiền hỗ trợ lãi suất tín dụng đầu tư phát triển là 2.239.996.672 đồng. Toàn bộ số tiền lãi 61.715.193.995 đồng được Agribank - Chi nhánh Cần Thơ hạch toán vào tài khoản phải thu của Bộ Tài chính.

Khi bị công an phát hiện ra sai phạm, Nhân đã chỉ đạo cấp dưới lập ra nhiều chứng từ khống bổ sung, một mặt tiêu hủy tài liệu, vật chứng để đối phó cơ quan điều tra. Riêng Nhân lúc bị công an bắt còn xé biên bản làm việc. Về phía Agribank Cần Thơ, sau khi làm việc với công an đã quyết định chuyển gói vay hỗ trợ lãi suất 0% sai quy định, sai đối tượng sang gói vay thương mại thông thường để khắc phục hậu quả…

Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin tiếp sự việc kỳ tiếp theo.