Sắp xếp các thôn, tổ dân phố phù hợp với yêu cầu tình hình mới

Ngày 08/4/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 105/NQ-CP về chương trình hành động thực hiện Kết luận số 210-KL/TW ngày 12/11/2025 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới.

Theo đó, về công tác hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, Nghị quyết số 105/NQ-CP yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tiếp tục nghiên cứu, chủ động đề xuất hoàn thiện đồng bộ thể chế liên quan đến chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức bộ máy của các cơ quan, đơn vị, tổ chức thuộc phạm vi quản lý để đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm các cơ quan thực hiện quyền lập pháp, cơ quan thực hiện quyền hành pháp, cơ quan thực hiện quyền tư pháp.

Xác định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của từng cấp, xóa bỏ chồng lấn, chồng chéo, nhất là các nhiệm vụ, quyền hạn có tính liên thông giữa 03 cấp (Trung ương, cấp tỉnh, cấp xã); bảo đảm đồng bộ, thống nhất, rõ ràng theo các kết luận của Trung ương, quy định của pháp luật và quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện các quy định pháp luật, hướng dẫn, theo dõi việc sắp xếp các thôn, tổ dân phố ở xã, phường và người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố phù hợp với yêu cầu trong tình hình mới.

Về chi tiết nhiệm vụ triển khai chương trình hành động, Bộ Nội vụ được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ tham mưu ban hành Nghị định về tổ chức hoạt động của thôn, tổ dân phố và một số chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Nhiệm vụ này hoàn thành trong quý II/2026.

Bộ Nội vụ cũng được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ nghiên cứu, tham mưu xây dựng đề án xây dựng mô hình tự quản ở cộng đồng dân cư thôn, tổ dân phố phù hợp với việc sắp xếp thôn, tổ dân phố, phù hợp với tình hình mới; trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư; hướng dẫn thực hiện. Nhiệm vụ này hoàn thành trong quý III/2026.

Hiện nay, cả nước có khoảng 90.000 thôn, tổ dân phố. Trong giai đoạn 2019-2021, hơn 15.000 đơn vị đã được sáp nhập, nhưng thực tế cho thấy nhiều nơi vẫn tồn tại tình trạng quy mô dân số nhỏ, phân tán, khó tổ chức quản lý và phát sinh nhiều đầu mối người hoạt động không chuyên trách.

Chính vì vậy, sắp xếp thôn, tổ dân phố lần này không chỉ nhằm giảm số lượng đơn vị mà còn gắn với mục tiêu tinh gọn bộ máy, đổi mới quản trị cơ sở và phù hợp bối cảnh phân cấp mạnh cho chính quyền cấp xã.

Hiện nay, nhiều địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch, phương án cụ thể để sẵn sàng triển khai.