Tăng cường giám sát, phòng chống nguy cơ xâm nhập bệnh do virus Nipah

Công văn nêu rõ, bệnh do virus Nipah lần đầu được ghi nhận tại Malaysia năm 1999, sau đó xuất hiện rải rác tại một số quốc gia như Ấn Độ, Bangladesh và Philippines. Virus Nipah có ổ chứa tự nhiên là dơi ăn quả, lây truyền từ động vật sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết, nước tiểu của động vật nhiễm bệnh hoặc gián tiếp qua thực phẩm, vật dụng bị nhiễm virus. Bệnh cũng có thể lây truyền từ người sang người, chủ yếu qua dịch tiết đường hô hấp trong quá trình tiếp xúc gần hoặc chăm sóc người bệnh.

Người nhiễm virus Nipah có thể xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, sau đó bệnh có thể diễn tiến nặng với các biểu hiện thần kinh như chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức, viêm não cấp và có thể dẫn đến tử vong; tỷ lệ tử vong ở các trường hợp nhập viện được ghi nhận dao động từ 40-75%. Hiện nay, bệnh chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu.

Theo thông tin từ Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), từ ngày 27/12/2025 đến ngày 26/01/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định tại bang Tây Bengal (Ấn Độ). Tại Việt Nam, đến nay chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah. Tuy nhiên, trong bối cảnh giao lưu, đi lại quốc tế gia tăng, nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vẫn hiện hữu.

Để chủ động phòng, chống bệnh do virus Nipah trên địa bàn, Sở Y tế Hà Nội yêu cầu UBND các phường, xã chỉ đạo bảo đảm sẵn sàng hóa chất khử khuẩn, trang thiết bị phòng hộ cá nhân và các vật tư, phương tiện cần thiết phục vụ công tác đáp ứng dịch bệnh truyền nhiễm nhóm A. Các địa phương được yêu cầu tăng cường phối hợp giữa trạm y tế với các cơ sở khám, chữa bệnh trong và ngoài công lập đóng trên địa bàn nhằm giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh truyền nhiễm.

Ngành Y tế cơ sở tập trung theo dõi, phát hiện sớm các trường hợp có biểu hiện viêm não, suy hô hấp cấp tính kèm theo yếu tố dịch tễ liên quan đến bệnh do virus Nipah như đi, đến hoặc trở về từ vùng có dịch, tiếp xúc với trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh; kịp thời triển khai các biện pháp khoanh vùng, xử lý và báo cáo ngay cho Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội theo quy định.

Sở Y tế Hà Nội cũng yêu cầu đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền để người dân nắm bắt kịp thời tình hình dịch bệnh, không hoang mang nhưng không chủ quan. Người dân được khuyến cáo hạn chế đi đến các khu vực đang có dịch bệnh do virus Nipah nếu không thực sự cần thiết; chủ động theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày kể từ khi trở về từ vùng có dịch và thông báo ngay cho cơ sở y tế khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ.

Đối với các cơ sở khám, chữa bệnh trong và ngoài công lập, Sở Y tế Hà Nội yêu cầu thực hiện khai thác đầy đủ tiền sử dịch tễ đối với 100% trường hợp có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh; chuẩn bị sẵn sàng khu vực cách ly, thuốc, vật tư, trang thiết bị y tế phục vụ công tác cấp cứu, điều trị và kiểm soát nhiễm khuẩn. Khi phát hiện trường hợp nghi ngờ, các đơn vị phải thông báo ngay cho Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội để phối hợp triển khai các biện pháp phòng, chống dịch theo quy định.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội được giao tăng cường giám sát người nhập cảnh tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, đặc biệt là những trường hợp đến, đi hoặc trở về từ các quốc gia, khu vực đang ghi nhận ca bệnh do virus Nipah; tổ chức cách ly, điều tra dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm và khoanh vùng xử lý kịp thời khi phát hiện trường hợp nghi ngờ, không để dịch bệnh lây lan ra cộng đồng.