Tranh cãi nội khối EU quanh lệnh cấm nhập khẩu khí đốt Nga
Theo Kyiv Independent, Hungary và Slovakia ngày 26/1 tuyên bố sẽ khởi kiện Liên minh châu Âu (EU) tại Tòa án Công lý châu Âu, nhằm phản đối kế hoạch REPowerEU cấm nhập khẩu dầu khí từ Nga, trong bối cảnh EU vừa chính thức thông qua lệnh cấm mang tính ràng buộc pháp lý đối với khí đốt Nga từ nay đến năm 2027.
Ngoại trưởng Hungary Peter Szijjarto cho biết Hungary sẽ tiến hành các thủ tục pháp lý ngay sau khi quyết định về REPowerEU được công bố chính thức. Theo ông, kế hoạch này gây tổn hại nghiêm trọng đến lợi ích quốc gia của Hungary và làm gia tăng chi phí năng lượng đối với các hộ gia đình.
Ông Szijjarto lập luận rằng EU đã sử dụng “một thủ thuật pháp lý” khi trình bày biện pháp cắt giảm năng lượng Nga như một quyết định thương mại, thay vì một gói trừng phạt, nhằm tránh yêu cầu đồng thuận tuyệt đối giữa 27 quốc gia thành viên. Theo Hungary, cách tiếp cận này làm suy yếu quyền phủ quyết của các nước phản đối và đi ngược lại nguyên tắc ra quyết định của EU.
Slovakia cũng tuyên bố sẽ đệ đơn kiện tại Tòa án Công lý châu Âu. Ngoại trưởng Juraj Blanar cho rằng EU cần bảo đảm một lộ trình chuyển đổi năng lượng công bằng, thực tế và bền vững về mặt xã hội cho tất cả các quốc gia thành viên, thay vì áp đặt các chính sách không xét đến điều kiện cụ thể của từng nước.
Là hai quốc gia không giáp biển và có chung đường biên giới với Ukraine, Hungary và Slovakia từ lâu phụ thuộc lớn vào nguồn cung dầu và khí đốt từ Nga. Thủ tướng Hungary Viktor Orban và Thủ tướng Slovakia Robert Fico được xem là những tiếng nói phản đối mạnh mẽ nhất trong EU đối với việc cắt đứt quan hệ năng lượng với Moskva.
Trong ngày 26/1, các quốc gia thành viên EU đã chính thức thông qua luật cấm nhập khẩu khí đốt Nga, sau khi đạt được sự đồng thuận theo cơ chế đa số tăng cường. Hungary và Slovakia bỏ phiếu chống, trong khi Bulgaria bỏ phiếu trắng.
Theo Reuters, trong khuôn khổ luật mới, EU sẽ dừng nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Nga vào cuối năm 2026, đồng thời chấm dứt nhập khẩu khí đốt qua đường ống muộn nhất vào ngày 30/9/2027. Trong một số trường hợp đặc biệt, thời hạn có thể được lùi đến ngày 1/11/2027 nếu một quốc gia gặp khó khăn trong việc tích trữ khí đốt trước mùa đông.
Luật cũng cấm các công ty ký kết hợp đồng khí đốt mới với Nga, đồng thời yêu cầu chấm dứt các hợp đồng hiện có theo lộ trình cụ thể. Các doanh nghiệp vi phạm có thể đối mặt với mức phạt lên tới 3,5% tổng doanh thu toàn cầu hàng năm.
Trước năm 2022, Nga từng cung cấp hơn 40% nhu cầu khí đốt của EU. Tỷ lệ này đã giảm xuống khoảng 13% vào năm 2025, song một số quốc gia thành viên vẫn tiếp tục mua dầu, khí đốt đường ống và LNG từ Nga, làm dấy lên tranh cãi về tính nhất quán trong chính sách hỗ trợ Ukraine và hạn chế nguồn tài chính cho nền kinh tế thời chiến của Moskva.
Ủy ban châu Âu dự kiến sẽ tiếp tục đề xuất các biện pháp nhằm loại bỏ dầu mỏ Nga qua đường ống và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hạt nhân của Nga trong thời gian tới.
