Cảnh báo khẩn: Một dịch bệnh đang lây lan toàn cầu, 240.000 ca nhiễm

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và các cơ quan kiểm soát dịch bệnh khu vực mới đây đã đưa ra cảnh báo khẩn về tình hình lây lan nhanh chóng của virus chikungunya - một loại virus truyền nhiễm qua muỗi đang ảnh hưởng đến nhiều khu vực trên thế giới.

Theo số liệu từ Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát dịch bệnh châu Âu (ECDC), tính từ đầu năm 2025 đến nay, thế giới đã ghi nhận khoảng 240.000 ca mắc chikungunya và 90 ca tử vong tại ít nhất 16 quốc gia và vùng lãnh thổ thuộc châu Mỹ, châu Phi, châu Á và châu Âu. 

Mức độ lây lan rộng khắp này khiến giới chuyên gia không khỏi lo ngại về nguy cơ bùng phát dịch quy mô lớn, tương tự một số đợt dịch chikungunya trước đây từng xảy ra.

Chikungunya là bệnh truyền nhiễm do virus cùng tên gây ra, lây truyền từ muỗi sang người. Loại virus này thường do muỗi Aedes aegypti và Aedes albopictus - hai loài muỗi cũng gây ra bệnh sốt xuất huyết - làm vật trung gian. 

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC), các triệu chứng phổ biến của người nhiễm bao gồm sốt cao, đau khớp, đau cơ, phát ban, sưng khớp và đau đầu.

Phần lớn bệnh nhân thường hồi phục sau khoảng một tuần, tuy nhiên một số trường hợp có thể gặp biến chứng kéo dài, đặc biệt là đau khớp mãn tính kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm. Mặc dù tỷ lệ tử vong được đánh giá là thấp nhưng bệnh lại nguy hiểm hơn đối với nhóm người, bao gồm trẻ sơ sinh, người cao tuổi và người có bệnh lý nền.

Trước diễn biến dịch bệnh phức tạp, giới chức Trung Quốc đã áp dụng trở lại nhiều biện pháp kiểm soát dịch nghiêm ngặt, tương tự như giai đoạn cao điểm của đại dịch COVID-19. Theo hãng tin AP, đến ngày 6/8, Trung Quốc đã ghi nhận hơn 7.000 ca nhiễm, tập trung nhiều nhất tại thành phố Phật Sơn, tỉnh Quảng Đông.

Chính quyền địa phương đã triển khai các biện pháp mạnh như sử dụng mùng, lưới chắn muỗi, phun khử khuẩn diện rộng, triển khai drone để tiêu diệt muỗi và yêu cầu các hiệu thuốc ghi nhận danh tính người mua thuốc điều trị triệu chứng sốt, đau khớp. Ngoài ra, xét nghiệm diện rộng, khai báo lịch sử đi lại và xử phạt hành chính các cơ sở không đảm bảo vệ sinh nơi chứa nước dễ dẫn đến tình trạng muỗi có thể sinh sản cũng được thực hiện.

Một số thành phố khác ở Trung Quốc đã ban hành khuyến cáo yêu cầu người trở về từ khu vực có dịch như Phật Sơn cần tự theo dõi sức khỏe và chủ động khai báo nếu có triệu chứng nghi ngờ.

Ngoài Trung Quốc, nhiều ổ dịch lớn khác đã được ghi nhận tại đảo quốc Mauritius, các vùng lãnh thổ thuộc Pháp ở Ấn Độ Dương như La Réunion, Mayotte. Tại châu Phi, virus đã lan tới Madagascar, Somalia và Kenya. Riêng tại châu Âu, một số ca bệnh đã được xác nhận ở Pháp và Ý.

Trước quy mô lây lan đáng lo ngại, chuyên gia của WHO cảnh báo rằng khoảng 5,6 tỉ người đang sống tại hơn 119 quốc gia có nguy cơ nhiễm virus chikungunya nếu không có biện pháp kiểm soát kịp thời. Tổ chức này cho biết họ đã nhận thấy những dấu hiệu tương đồng với đợt bùng phát nghiêm trọng nhất cách đây 20 năm, khi hơn 500.000 người trên toàn thế giới bị ảnh hưởng.

Hiện tại chưa có vaccine hoặc phương pháp điều trị đặc hiệu dành cho chikungunya. Do đó, WHO khuyến cáo biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất vẫn là tránh bị muỗi đốt, đồng thời tăng cường kiểm soát nơi sinh sản của muỗi. 

Việc vệ sinh thùng chứa nước, loại bỏ khu vực ứ đọng nước, xử lý rác thải và hợp tác với các chương trình diệt muỗi cộng đồng là những hành động thiết thực để ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh.

Sự gia tăng ca bệnh trong thời gian ngắn và phạm vi lan rộng khiến chikungunya được đánh giá là mối đe dọa y tế cộng đồng mới nổi, cần sự chú ý đặc biệt từ các cơ quan chức năng và người dân ở những khu vực có nguy cơ.