Đề xuất cho phép Bộ Quốc phòng và Bộ Công an được quyết định phân kỳ đầu tư nhà ở xã hội

Nhận định chung về thị trường bất động sản (BĐS) trong năm 2024, HoREA cho rằng thị trường đã vượt qua được giai đoạn khó khăn nhất và bắt đầu phục hồi với xu hướng tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, HoREA cũng cho rằng thị trường nhà ở hiện vẫn đang trong tình trạng thiếu nguồn cung dự án khiến việc thiếu nguồn cung nhà ở diễn ra và kéo dài từ năm 2020 đến nay. Cụ thể, phân khúc nhà ở cao cấp chiếm đa số trên thị trường nhưng lại thiếu nhà ở thương mại với giá vừa túi tiền, nhà ở xã hội... điều này khiến giá nhà bị đẩy lên liên tục, cao vượt ngoài khả năng chi trả tài chính của đại đa số người dân có thu nhập trung bình. Dựa trên những vấn đề còn tồn đọng, HoREA dự báo thị trường BĐS trong năm 2025 sẽ vẫn phải đối diện với nhiều khó khăn, được xem là "năm bản lề" của thị trường BĐS để chuyển sang "kỷ nguyên mới" phát triển an toàn, lành mạnh và bền vững.

Do đó, để thúc đẩy phát triển ít nhất 01 triệu căn hộ nhà ở xã hội trong giai đoạn 2021-2030 thì Quốc hội cần xem xét ban hành "Nghị quyết thí điểm về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội". Trong đó, bảo đảm nguyên tắc một việc chỉ do một cơ quan chủ trì chịu trách nhiệm để rút ngắn thời gian thực hiện quy trình, thủ tục hành chính. Hiệp hội đề nghị "việc quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư, điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội thì cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh chuẩn bị hồ sơ và trình Uỷ ban Nhân dân cấp tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư mà không phải thực hiện theo quy định của Luật Đầu tư".

HoREA cũng đề nghị Bộ Tài nguyên Môi trường trình Chính phủ xem xét bổ sung vào "Dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm thực hiện dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất hoặc đang có quyền sử dụng đất". Trong đó cần quy định "Trường hợp sử dụng diện tích đất quốc phòng, đất an ninh đã được quy hoạch đưa ra khỏi đất quốc phòng, đất an ninh để thực hiện dự án thí điểm"; cho phép "Bộ Quốc phòng, Bộ Công an được quyết định phân kỳ đầu tư, thực hiện dự án thí điểm theo giai đoạn để phù hợp với nguồn lực đầu tư và đáp ứng nhu cầu nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân trong từng thời kỳ".

Việc "phân kỳ đầu tư" dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân vừa nhằm để giải quyết nhu cầu nhà ở trong từng thời kỳ, vừa sử dụng đất quốc phòng, an ninh tiết kiệm và có hiệu quả nhất. Đồng thời cho phép Bộ Quốc phòng, Bộ Công an được phê duyệt đối tượng mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội thay vì Sở Xây dựng phê duyệt để phù hợp với đặc thù của các lực lượng vũ trang nhân dân.

Mặt khác, cũng cần bổ sung quy định: "Chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội được điều chỉnh tăng hệ số sử dụng đất và quy mô dân số lên tối đa 1,5 lần so với quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt", để có thể tăng thêm tối đa 50% số lượng căn hộ nhà ở xã hội so với dự án nhà ở thương mại trên cùng quy mô diện tích đất dự án, để sử dụng đất tiết kiệm và có hiệu quả để phát triển nhà ở xã hội. Việc vay vốn ưu đãi để mua, thuê mua nhà ở xã hội; xây dựng hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở tại Ngân hàng chính sách xã hội với mức lãi suất cho vay đối là 6,6%/năm là quá cao nên cần phải hạ xuống mức 4,7% là hợp lý.

Hiện nay, quy định tại khoản 2 Điều 9 Nghị định 100/2015/NĐ-CP thì trường hợp đầu tư xây dựng nhà ở xã hội chỉ để cho thuê thì được giảm 70% thuế suất thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về thuế đối với nhà ở xã hội hiện hành. Nhưng trên thực tế thì các quy định này không thực thi được do Luật Thuế giá trị gia tăng và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp không có quy định thuế suất 3% thuế GTGT và thuế suất 6% thuế TNDN đối với dự án nhà ở xã hội chỉ cho thuê khiến các doanh nghiệp chưa được hưởng ưu đãi này.

Trước đó, HoREA cũng đề nghị Bộ Xây dựng xem xét trình Thủ tướng Chính phủ xem xét bổ sung vào Nghị định 100/2024/NĐ-CP quy định công nhận "nhà trọ cho thuê dài hạn theo tháng, theo năm" cũng là một loại nhà ở xã hội, là "nhà ở riêng lẻ" do cá nhân, hộ gia đình đầu tư xây dựng cho thuê, mà người thuê chủ yếu là công nhân, lao động, người nhập cư, để cho các chủ nhà trọ được hưởng chính sách "ưu đãi về tín dụng, về thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân"…