Dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi): Xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị, năng lực chuyên môn

Theo dự thảo Tờ trình, Luật Luật sư (sửa đổi) tập trung vào 3 nhóm chính sách lớn, nhằm xây dựng đội ngũ luật sư đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế xã hội trong giai đoạn mới. Trong đó:

Chính sách 1: Xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và năng lực chuyên môn; hoàn thiện cơ chế bảo đảm kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động hành nghề của luật sư.

Nội dung của chính sách gồm: bổ sung tiêu chuẩn có “bản lĩnh chính trị vững vàng” vào tiêu chuẩn luật sư và giao Chính phủ quy định chi tiết về tiêu chuẩn “Tuân thủ Hiến pháp, pháp luật, có bản lĩnh chính trị, có phẩm chất đạo đức tốt”; sửa đổi quy trình trở thành luật sư từ khâu gia nhập Đoàn Luật sư, tập sự hành nghề, tổ chức kỳ thi luật sư quốc gia; bỏ quy định về miễn đào tạo nghề luật sư; rà soát các đối tượng được miễn, giảm thời gian tập sự hành nghề luật sư và quy định các đối tượng này phải tham dự khóa đào tạo nghề luật sư 06 tháng để bảo đảm đồng bộ, thống nhất về chính sách trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp.

Quy định về kỳ thi cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư: thành lập Hội đồng thi luật sư với sự tham gia của Bộ Tư pháp, Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cơ quan tiến hành tố tụng, cơ sở đào tạo nghề luật sư; rà soát bổ sung các quyền, nghĩa vụ của luật sư; quy định viên chức làm việc trong cơ sở đào tạo về pháp luật có thể trở thành luật sư khi bảo đảm một số điều kiện nhất định.

Chính sách 2: Phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy tổ chức hành nghề luật sư hoạt động chuyên nghiệp, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, hội nhập quốc tế và chủ trương phát triển kinh tế tư nhân.

Mục tiêu của chính sách nhằm phát triển thị trường dịch vụ pháp lý gắn với bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam; tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế chính sách, môi trường thông thoáng, minh bạch, chuyên nghiệp cho luật sư, tổ chức hành nghề luật sư hoạt động và phát triển; khắc phục tình trạng các cá nhân, tổ chức không phải là luật sư nhưng cung cấp dịch vụ pháp lý như luật sư; thu hút các luật sư, tổ chức hành nghề luật sư có uy tín, có thương hiệu vào hành nghề tại Việt Nam, đồng thời khuyến khích việc nội địa hóa các tổ chức hành nghề luật sư nước ngoài tại Việt Nam.

Chính sách 3: Đổi mới quản lý nhà nước về luật sư và hành nghề luật sư theo hướng hiệu lực, hiệu quả, thực hiện phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số; nâng cao năng lực, trách nhiệm tự quản của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư.

Góp ý tại buổi làm việc, Giám đốc Học viện Tư pháp Nguyễn Xuân Thu đánh giá cao sự chuẩn bị hồ sơ chính sách của Tổ soạn thảo. Đồng thời đồng tình với tiêu chuẩn luật sư có “bản lĩnh chính trị vững vàng” trong dự thảo; quy định viên chức làm việc trong cơ sở đào tạo về pháp luật có thể trở thành luật sư khi bảo đảm một số điều kiện nhất định; quy định về kỳ thi quốc gia để cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư…

Bên cạnh đó, đề nghị Tổ soạn thảo nghiên cứu, làm rõ vấn đề đào tạo giữa luật sư hiện nay và luật sư công; có nên đưa quy định luật sư công vào Luật Luật sư (sửa đổi) lần này hay không? Nếu đưa vào trong Luật thì có cần xây dựng chính sách riêng ngoài 3 chính sách trên hay không? Điều kiện quy định viên chức có thể hành nghề luật sư có đưa vào dự thảo Luật hay giao Chính phủ quy định?

Luật sư Diệp Hoài Nam, Chủ nhiệm Ủy ban Xây dựng pháp luật và trợ giúp pháp lý, Liên đoàn Luật sư Việt Nam đồng tình với 3 chính sách trong dự thảo. Về kỳ thi, Luật sư Nam đề nghị xem xét lại vai trò, sự tham gia của cơ quan tiến hành tố tụng; đề nghị giữ nguyên việc tổ chức kỳ thi do Liên đoàn thực hiện. Luật sư Nam đồng tình với Chính sách 2 về việc bổ sung quyền của luật sư, tổ chức hành nghề luật sư được ký hợp đồng vụ việc hoặc hợp đồng tư vấn thường xuyên cho cơ quan, doanh nghiệp nhà nước để tư vấn chính sách, tham gia giải quyết các tranh chấp quốc tế, dự án phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ lợi ích công, lợi ích của Nhà nước.

Ngoài ra, một số đại biểu cho rằng quy định một số viên chức làm việc trong cơ sở đào tạo về pháp luật có thể trở thành luật sư là khá hẹp, đề nghị nghiên cứu mở rộng hơn. Ngoài ra, đại biểu đề xuất bổ sung nội dung về đạo đức hành nghề và quản lý xung đột lợi ích của luật sư trong quan hệ với khách hàng, quản tài viên, trọng tài viên vào Chính sách 1 này nhằm nâng cao tiêu chuẩn chính trị, đạo đức nghề nghiệp của luật sư…

Kết luận buổi làm việc, Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp Lê Xuân Hồng cho biết, các đại biểu cơ bản thống nhất với 3 nhóm chính sách lớn; khẳng định Luật Luật sư (sửa đổi) lần này chưa quy định về luật sư công. Trên cơ sở ý kiến đóng góp, Tổ soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ chính sách theo đúng quy định, tổng hợp đầy đủ các ý kiến tâm huyết, thực tiễn, báo cáo lãnh đạo Bộ Tư pháp xem xét trong quá trình xây dựng dự án Luật.