Áo choàng luật sư - Bước chuẩn hóa hình ảnh và vai trò trong tiến trình cải cách tư pháp
Trong tiến trình cải cách tư pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, việc tiếp tục hoàn thiện địa vị pháp lý, vai trò và hình ảnh nghề nghiệp của luật sư là yêu cầu khách quan, phù hợp với sự phát triển của nền tư pháp hiện đại. Mới đây, Hội đồng Luật sư toàn quốc đã thông qua đề án thay đổi trang phục của luật sư khi tham gia phiên tòa, với điểm nhấn là việc sử dụng áo choàng luật sư - một bước đi mang ý nghĩa cả về hình thức lẫn giá trị biểu trưng.

Theo đề án, trang phục mới của luật sư khi tham gia phiên tòa gồm áo choàng bên ngoài, quần tây đen, giày đen, tất tối màu; bên trong là áo sơ mi trắng kết hợp nơ trắng hoặc cà vạt. Trang phục được thiết kế theo hướng trang trọng, giản dị, thống nhất trên phạm vi toàn quốc, phù hợp với tính chất nghiêm minh của hoạt động xét xử, đồng thời góp phần chuẩn hóa hình ảnh người luật sư trong không gian tư pháp.
Áo choàng - Biểu tượng của nghề luật sư trong nền tư pháp văn minh
Việc đề xuất áo choàng luật sư cần được nhìn nhận như một bước tiến phù hợp với xu thế chung của nhiều quốc gia có nền tư pháp phát triển. Áo choàng không nhằm tạo ra sự khác biệt mang tính đặc quyền, mà là biểu trưng cho tính chuyên nghiệp, kỷ luật nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội của luật sư.
Trong môi trường xét xử, nơi mọi hoạt động đều hướng tới việc làm sáng tỏ sự thật khách quan và bảo vệ công lý, sự thống nhất về trang phục của luật sư góp phần tạo nên không khí trang nghiêm, chuẩn mực, đồng thời nhấn mạnh vai trò của luật sư như một chủ thể tham gia tố tụng có trách nhiệm, tuân thủ pháp luật và đạo đức nghề nghiệp.
Nâng cao vị thế luật sư - Yêu cầu tất yếu của tư pháp hiện đại
Cùng với việc chuẩn hóa hình ảnh nghề nghiệp, việc tiếp tục phát huy vai trò của luật sư trong hoạt động xét xử là một nội dung quan trọng của tiến trình cải cách tư pháp. Trong thực tiễn, luật sư tham gia tố tụng thông qua việc nghiên cứu hồ sơ, thu thập chứng cứ, đưa ra các quan điểm pháp lý và lập luận tranh tụng nhằm hỗ trợ Tòa án xem xét vụ việc một cách toàn diện, khách quan.
Việc Hội đồng xét xử quan tâm, xem xét đầy đủ các chứng cứ, tài liệu và lập luận do luật sư trình bày không chỉ giúp làm rõ các khía cạnh pháp lý của vụ án, mà còn góp phần nâng cao chất lượng xét xử, bảo đảm nguyên tắc tranh tụng và tính thuyết phục của bản án. Đây là quá trình tương tác mang tính bổ trợ, trong đó hoạt động tranh tụng của luật sư và hoạt động xét xử của Tòa án cùng hướng tới mục tiêu chung là áp dụng pháp luật đúng đắn, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.

Nghề luật sư - Một hành trình dài và nhiều yêu cầu khắt khe
Vai trò của luật sư càng trở nên rõ nét khi nhìn vào con đường hình thành đội ngũ luật sư tại Việt Nam - một quá trình đào tạo, sàng lọc nghiêm túc và kéo dài. Để được cấp thẻ luật sư, người hành nghề phải tốt nghiệp cử nhân Luật, hoàn thành khóa đào tạo nghề luật sư kéo dài một năm, tiếp đó là một năm tập sự tại tổ chức hành nghề luật sư và cuối cùng tham gia kỳ thi hết tập sự toàn quốc với yêu cầu chuyên môn cao và tỷ lệ đạt không lớn.
Trong điều kiện thuận lợi, thời gian tối thiểu để một cá nhân có được thẻ luật sư cũng kéo dài khoảng bảy năm. Quá trình đó thể hiện rõ đặc thù của nghề luật sư - một nghề nghiệp đòi hỏi tri thức pháp lý vững vàng, kỹ năng thực hành, bản lĩnh nghề nghiệp và ý thức trách nhiệm cao đối với xã hội.
Kỳ vọng về sự phát triển hài hòa của vai trò luật sư trong hoạt động xét xử
Việc thông qua đề án áo choàng luật sư cho thấy nỗ lực của tổ chức luật sư trong việc chuẩn hóa hình ảnh và nâng cao tính chuyên nghiệp của nghề luật sư. Về lâu dài, cùng với sự hoàn thiện của hệ thống pháp luật và hoạt động tư pháp, vai trò của luật sư trong quá trình xét xử được kỳ vọng sẽ ngày càng phát huy hiệu quả, thông qua việc đóng góp các luận cứ pháp lý, chứng cứ và quan điểm chuyên môn giúp Hội đồng xét xử có thêm cơ sở toàn diện khi đưa ra phán quyết.
Sự phối hợp hài hòa giữa Tòa án và luật sư trong khuôn khổ pháp luật, trên tinh thần tôn trọng chức năng, nhiệm vụ của mỗi chủ thể, chính là yếu tố quan trọng góp phần xây dựng nền tư pháp ngày càng công bằng, minh bạch và nhân văn. Trong bối cảnh đó, áo choàng luật sư không chỉ là biểu tượng nghề nghiệp, mà còn là dấu hiệu của một nền tư pháp đang từng bước hoàn thiện theo hướng hiện đại và hội nhập.
Luật sư HỒ KHÁNH
MKLaw
