Tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng danh nghĩa chuyên môn y tế để quảng cáo sai lệch

Trong các ý kiến liên quan ngành y tế được gửi trước Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khoá XV, cử tri nhiều tỉnh, thành như Bắc Ninh, Tây Ninh, Thái Nguyên... phản ánh thời gian qua, nhiều đường dây sản xuất, phân phối sữa giả, thuốc chữa bệnh và thực phẩm chức năng quy mô lớn bị cơ quan chức năng phát hiện.

Theo cử tri, hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật, gây thiệt hại kinh tế, mà còn là mối đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe của người dân, đặc biệt là nhóm đối tượng dễ tổn thương như trẻ em, phụ nữ mang thai, người cao tuổi... 

Cử tri tỉnh Cà Mau cũng có ý kiến gửi Bộ Y tế về việc hiện nay, tình trạng các bác sĩ có học hàm, học vị cao làm đại diện quảng cáo các sản phẩm thực phẩm chức năng và thuốc trị bệnh xuất hiện nhiều trên mạng xã hội. Do đó, cử tri đề nghị cơ quan chức năng có biện pháp ngăn chặn kịp thời tình trạng này.

Trả lời liên quan đến nội dung này, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết theo quy định tại Luật Quảng cáo 2012 (được sửa đổi, bổ sung tại Luật 2025) có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, việc quảng cáo thuốc và thực phẩm bảo vệ sức khỏe phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện về nội dung, hình thức, đối tượng thực hiện và phải được cơ quan quản lý có thẩm quyền thẩm định, cấp phép.

Luật mới đã bổ sung quy định rõ về trách nhiệm của cá nhân chuyển tải nội dung quảng cáo, trong đó yêu cầu xác minh tính xác thực, nguồn gốc thông tin và chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu để xảy ra sai lệch, gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.

Riêng đối với lĩnh vực y tế, theo quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung, chỉ cơ sở có giấy phép quảng cáo và nội dung quảng cáo được Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế (đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe) hoặc Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế (đối với thuốc) xác nhận, thì mới được phép thực hiện quảng cáo.

Cá nhân, trong đó bao gồm bác sĩ, không được tự ý phát ngôn, chia sẻ, giới thiệu sản phẩm thuốc, thực phẩm chức năng dưới danh nghĩa chuyên môn y khoa nếu không được cơ quan có thẩm quyền cho phép, kể cả trên mạng xã hội.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cũng cho biết, Bộ Y tế đã phối hợp với Bộ Công an và các bộ, ngành liên quan triển khai nhiều đợt thanh tra, xử lý các cá nhân, trong đó có người nổi tiếng (KOL) và nhân viên y tế, có hành vi quảng cáo sai sự thật.

Theo đó, năm 2023 và 2024, hơn 150 trường hợp vi phạm quảng cáo thuốc và thực phẩm đã bị xử lý hành chính, với tổng mức phạt trên 5 tỉ đồng. Đồng thời, cơ quan chức năng đã yêu cầu gỡ bỏ nội dung vi phạm trên các nền tảng số, trong đó có mạng xã hội xuyên biên giới.

Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng danh nghĩa chuyên môn y tế để quảng cáo sai lệch, nhất là trên nền tảng mạng xã hội. Bộ cũng sẽ nghiên cứu, hoàn thiện các quy định pháp luật và ban hành hướng dẫn chuyên ngành để quản lý chặt chẽ hơn hoạt động quảng cáo liên quan đến thuốc và thực phẩm chức năng.

Bộ Y tế đề nghị các cơ sở khám chữa bệnh, tổ chức nghề nghiệp và các sở y tế tăng cường giáo dục đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và tuyên truyền đến đội ngũ cán bộ y tế, bác sĩ về hành vi bị cấm trong hoạt động quảng cáo, góp phần bảo vệ hình ảnh, uy tín của ngành y và bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho người tiêu dùng.

Cho biết thêm, theo Bộ trưởng Bộ Y tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang nghiên cứu, đề xuất tăng mức tiền phạt, buộc tạm ngừng hoạt động quảng cáo có thời hạn đối với các trường hợp vi phạm nghiêm trọng; yêu cầu các nền tảng mạng xã hội xuyên biên giới chặn gỡ nội dung, khóa tài khoản vi phạm và triển khai giải pháp công nghệ để kiểm duyệt chặt chẽ nội dung quảng cáo.