Dự thảo Nghị định do Bộ Tư pháp soạn thảo gồm 9 chương, 96 điều, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực: bổ trợ tư pháp; hành chính tư pháp; hôn nhân và gia đình; thi hành án dân sự; phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã. Trong đó, các hành vi vi phạm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình được quy định cụ thể tại Chương IV.
Cụ thể, theo Điều 61 dự thảo, hành vi tổ chức lấy vợ, lấy chồng cho người chưa đủ tuổi kết hôn sẽ bị phạt tiền từ 1 – 3 triệu đồng.
Điều 62 quy định chi tiết các hành vi vi phạm về kết hôn, ly hôn và chế độ hôn nhân một vợ, một chồng. Theo đó, phạt tiền từ 3 – 5 triệu đồng đối với các hành vi như: đang có vợ hoặc chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác; chưa có vợ hoặc chồng nhưng kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có vợ hoặc chồng; kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người có quan hệ gia đình bị pháp luật cấm; cản trở kết hôn, yêu sách của cải trong kết hôn hoặc cản trở ly hôn.
Mức phạt cao hơn, từ 10 – 20 triệu đồng, được áp dụng đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng như: kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi; giữa những người cùng dòng máu về trực hệ hoặc có họ trong phạm vi ba đời; cưỡng ép hoặc lừa dối kết hôn, ly hôn; lợi dụng việc kết hôn để xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú, nhập quốc tịch, hưởng ưu đãi của Nhà nước hoặc nhằm mục đích khác không phải xây dựng gia đình; lợi dụng việc ly hôn để trốn tránh nghĩa vụ tài sản hoặc vi phạm pháp luật.
Bên cạnh đó, Điều 63 của dự thảo quy định xử phạt đối với các hành vi vi phạm về sinh con. Cụ thể, phạt tiền từ 5 – 10 triệu đồng đối với hành vi sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản vì mục đích thương mại, sinh sản vô tính hoặc mang thai hộ vì mục đích thương mại. Người vi phạm còn bị buộc nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp có được.
Ngoài ra, Điều 64 quy định phạt tiền từ 1 – 3 triệu đồng đối với hành vi trốn tránh, không thực hiện nghĩa vụ giám hộ sau khi đã đăng ký giám hộ theo quy định của pháp luật.
