Tích hợp thông tin GCNQSDĐ trên VNeID: Bảo đảm giá trị pháp lý của dữ liệu số
Theo luật sư, việc số hóa thông tin Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) và tích hợp trên VNeID được kỳ vọng giúp người dân chủ động cung cấp, xác thực thông tin về chủ sử dụng đất, nhà ở; hạn chế nguy cơ giả mạo, thất lạc giấy tờ, tăng tính minh bạch thông tin tài sản và thuận tiện hơn khi thực hiện giao dịch. Việc giảm nhu cầu in ấn, lưu giữ và bảo quản giấy tờ cũng góp phần giảm chi phí.
Mới đây, Trung tâm Dữ liệu quốc gia về dân cư (thuộc Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an) đã phát hành bản cập nhật mới cho ứng dụng định danh điện tử VNeID, bổ sung nhiều tiện ích quan trọng.
Điểm đáng chú ý nhất trong lần nâng cấp này là tích hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sổ đỏ) vào ứng dụng VNeID.
Việc số hóa sổ đỏ giúp người dân giảm nguy cơ mất, hư hỏng giấy tờ gốc, đồng thời thuận tiện hơn trong các giao dịch hành chính, xác minh thông tin tài sản khi thực hiện thủ tục liên quan đến đất đai, nhà ở.
Theo Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, để tích hợp thông tin GCNQSDĐ lên VNeID, dữ liệu phải bảo đảm đúng thửa đất, đúng thông tin và đúng chủ sử dụng.
Việc làm sạch dữ liệu không chỉ nhằm đưa “sổ đỏ” lên VNeID mà quan trọng hơn là tạo nguồn dữ liệu có thể tái sử dụng, giảm giấy tờ, giảm kê khai và rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính.
Đây cũng là hướng phù hợp với Luật Đất đai 2024 mà trong đó, dịch vụ công trực tuyến về đất đai được cung cấp trên môi trường mạng và giao dịch điện tử về đất đai được thực hiện bằng phương tiện điện tử.
Theo Luật sư Hà Hải, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh, cần phân biệt giữa thông tin Giấy chứng nhận được tích hợp trên VNeID và Giấy chứng nhận điện tử. Việc tích hợp thông tin “sổ đỏ” trên VNeID về bản chất là đưa dữ liệu từ cơ sở dữ liệu chuyên ngành vào tài khoản định danh điện tử để người dân khai thác, xuất trình.
Theo khoản 6 Điều 9 Nghị định 69/2024/NĐ-CP, thông tin được tích hợp có giá trị chứng minh tương đương việc cung cấp, xuất trình giấy tờ chứa thông tin đó.
Tuy nhiên, VNeID không phải là nguồn độc lập xác lập quyền sử dụng đất và việc hiển thị thông tin trên ứng dụng không mặc nhiên thay thế Giấy chứng nhận. Theo khoản 21 Điều 3 Luật Đất đai, Giấy chứng nhận là chứng thư pháp lý để Nhà nước xác nhận quyền sử dụng đất hợp pháp.
Vì vậy, khi thông tin trên VNeID khác với Giấy chứng nhận hoặc hồ sơ địa chính, cần căn cứ hồ sơ đăng ký, dữ liệu địa chính, các quyết định cấp, đính chính, thu hồi, đăng ký biến động và bản án, quyết định có hiệu lực liên quan để xác định thông tin chính xác.
Cũng theo Luật sư, thông tin trên VNeID là một nguồn đối chiếu, không phải sự xác nhận rằng thửa đất không phát sinh hạn chế tại thời điểm giao dịch. Người nhận chuyển nhượng cần kiểm tra chủ thể và quyền định đoạt, tình trạng đồng sở hữu, tài sản chung vợ chồng, lịch sử biến động, thế chấp, tranh chấp, kê biên, thời hạn sử dụng đất và nghĩa vụ tài chính. Diện tích, ranh giới, hiện trạng, pháp lý công trình, quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất cũng cần được đối chiếu.
Việc số hóa thông tin Giấy chứng nhận và tích hợp trên VNeID được kỳ vọng giúp người dân chủ động cung cấp, xác thực thông tin về chủ sử dụng đất, nhà ở; hạn chế nguy cơ giả mạo, thất lạc giấy tờ, tăng tính minh bạch thông tin tài sản và thuận tiện hơn khi thực hiện giao dịch. Việc giảm nhu cầu in ấn, lưu giữ và bảo quản giấy tờ cũng góp phần giảm chi phí.
Tuy nhiên, giá trị của việc số hóa không chỉ nằm ở việc đưa thông tin “sổ đỏ” lên ứng dụng mà ở khả năng bảo đảm dữ liệu chính xác, được cập nhật kịp thời khi phát sinh biến động. Luật sư Hà Hải cũng cho hay, nếu biến động đã được tiếp nhận nhưng chưa được chỉnh lý, cập nhật vào cơ sở dữ liệu đất đai thì cần xem xét trách nhiệm của tổ chức đăng ký đất đai; trường hợp dữ liệu nguồn chính xác nhưng sai lệch trong quá trình kết nối, đồng bộ hoặc hiển thị trên VNeID thì cần xác định trách nhiệm của cơ quan quản lý hệ thống, cơ quan kết nối và đơn vị kỹ thuật.
