Dự kiến các mức đóng, khoản trợ cấp khi tăng lương cơ sở

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công văn 38/TTg-QHĐP về triển khai thực hiện Nghị quyết tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. Theo Phụ lục ban hành kèm theo Công văn số 38/TTg-QHĐP, Thủ tướng Chính phủ đã hướng dẫn một số nhiệm vụ trọng tâm để triển khai các Nghị quyết được thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV. Trong đó, một nội dung đáng chú ý là nhiệm vụ điều chỉnh lương cơ sở, lương hưu và các chế độ phụ cấp, trợ cấp được nêu cụ thể tại Nghị quyết số 265/2025/QH15.

Tong tháng 3/2026, Chính phủ yêu cầu Bộ Nội vụ thực hiện việc điều chỉnh một số loại phụ cấp, mức lương cơ sở, lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công, trợ cấp xã hội, trợ cấp hưu trí xã hội. Việc điều chỉnh này thực hiện theo Kết luận số 206-KL/TW ngày 10/11/2025 của Bộ Chính trị, nhằm tiếp tục cải thiện đời sống cho người hưởng lương và các đối tượng thụ hưởng chính sách an sinh xã hội.

Bên cạnh đó, căn cứ Kết luận 206-KL/TW của Bộ Chính trị về tiền lương, phụ cấp đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang sau sắp xếp tổ chức bộ máy và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ Nội vụ đang phối hợp với các cơ quan ở Trung ương xây dựng các văn bản sửa đổi, bổ sung về chế độ tiền lương, phụ cấp đối với cán bộ, công chức, viên chức để thực hiện từ năm 2026. Nếu đề xuất tăng lương cơ sở được thông qua, một số khoản đóng cũng sẽ được điều chỉnh.

Theo các quy định hiện hành của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Luật Việc làm 2025, tiền lương đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế của các đối tượng hưởng lương từ nhà nước được tính trên cơ sở lương tháng, bao gồm các khoản phụ cấp như phụ cấp chức vụ, thâm niên nghề và hệ số chênh lệch bảo lưu lương (nếu có). Vì vậy, việc tăng lương cơ sở sẽ trực tiếp làm tăng mức lương tính đóng các khoản bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp của cán bộ, công chức, viên chức. Khi lương cơ sở tăng trong năm 2026, các khoản đóng bảo hiểm cũng sẽ tăng theo, tạo nên một ảnh hưởng rõ rệt đối với các đối tượng này.

Bên cạnh đó, chế độ trợ cấp mai táng cũng sẽ có sự điều chỉnh. Cụ thể, theo Điều 85 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức trợ cấp mai táng dành cho thân nhân người nghỉ hưu sẽ bằng 10 lần mức tham chiếu tại tháng người nghỉ hưu qua đời, và mức tham chiếu này hiện tại được quy định bằng lương cơ sở. Do đó, nếu lương cơ sở được điều chỉnh tăng, mức trợ cấp mai táng cũng sẽ được điều chỉnh tăng tương ứng.

Bên cạnh các khoản bảo hiểm, mức đóng bảo hiểm y tế hàng tháng của học sinh, sinh viên cũng sẽ thay đổi khi lương cơ sở tăng. Theo Nghị định số 188/2025/NĐ-CP, mức đóng bảo hiểm y tế của học sinh, sinh viên hiện tại được tính theo 4,5% mức tham chiếu, tức là lương cơ sở. Chính vì vậy, khi lương cơ sở tăng, mức đóng bảo hiểm y tế của học sinh, sinh viên cũng sẽ tăng theo. Tuy nhiên, mức hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế từ ngân sách nhà nước đối với học sinh, sinh viên sẽ vẫn duy trì ở mức tối thiểu 50%, và các địa phương có thể hỗ trợ thêm từ ngân sách địa phương.

Đối với các hộ gia đình tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện, mức đóng sẽ tính theo tỉ lệ phần trăm của mức lương cơ sở. Cụ thể, người đầu tiên trong hộ gia đình đóng 4,5% lương cơ sở, người thứ hai đóng 70%, người thứ ba đóng 60%, người thứ tư đóng 50% và từ người thứ năm trở đi đóng 40%. Do đó, khi lương cơ sở điều chỉnh tăng trong năm 2026, mức đóng bảo hiểm y tế của các thành viên trong hộ gia đình sẽ điều chỉnh theo tỉ lệ tương ứng.

Ngoài ra, một loạt các khoản trợ cấp khác cũng sẽ được điều chỉnh, bao gồm trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công và trợ cấp xã hội. Các khoản trợ cấp này sẽ được điều chỉnh để phù hợp với mức lương cơ sở mới, nhằm cải thiện đời sống các đối tượng thụ hưởng. Chính phủ cũng sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng để triển khai những điều chỉnh này trong năm 2026.