Hotline: 0969 332 828 Email: [email protected]
Thứ hai, 27/01/2020 03:25 (GMT+7)

Chuyện về những chiến sĩ kiên trung mở đường Hồ Chí Minh huyền thoại trên biển

Trước thềm xuân 2011, tôi nhận được tin vui: Bộ Văn hóa -Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL) vừa xếp hạng bến Vàm Lũng (xã Tân Ân, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau) thuộc tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển là Di tích lịch sử Quốc gia.

Trước đó, tại cồn Bửng (xã Thạnh Hải, Thạnh Phú, Bến Tre), đã diễn ra lễ khởi động dự án Công viên nghĩa trang đường Hồ Chí Minh trên biển, hướng tới kỷ niệm 50 năm ngày mở con đường huyền thoại của đỉnh cao trí tuệ, tầm nhìn chiến lược và sự lãnh đạo thiên tài của Đảng và Bác Hồ kính yêu…

Di tích Đường Hồ Chí Minh trên biển tại Bến Lộc An - Bà Rịa Vũng Tàu.

Động thổ công trình cấp Quốc gia (diện tích đất 635ha, vốn đầu tư trên 1.500 tỷ đồng), đồng chí Trương Vĩnh Trọng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ bùi ngùi ôn lại những ngày đầu ra đời của Đoàn tàu không số gắn với tên tuổi của cố nữ tướng Nguyễn Thị Định -  nguyên Phó Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam. Đó là năm 1946, bà trực tiếp ra trung ương báo cáo tình hình Bến Tre và cả Khu 8, đồng thời xin trung ương chi viện vũ khí cho Nam Bộ. Yêu cầu của bà được Bác Hồ và trung ương giải quyết.

Chuyện kể rằng, ngay sau khi trung ương hình thành đường dây vận chuyển vũ khí chi viện cho Nam bộ do bà đề xuất và phụ trách tổ chức thực hiện, lấy vùng tự do Khu V làm trung chuyển, từ Hà Nội, bà lặn lội vào Quảng Ngãi làm việc với Khu ủy V và vào Phú Yên tổ chức bến bãi vận chuyển.

Từ Quảng Ngãi, bà nhận vũ khí rồi chuyển bằng tàu lửa vào ga Tuy Hòa. Tranh thủ sự giúp đỡ của nhân dân, bà dành thời gian khảo sát các bến bãi từ biển Gành Đỏ đến Tiên Châu rồi sau đó, chọn bến cá Phú Câu cửa biển Đà Diễn làm bến xuất phát. Để làm quen với sóng gió, nhiều lần bà bơi thuyền thúng vượt cửa sông Đà Rằng. Một đêm đông năm 1946, gió bấc thổi mạnh, lưu luyến tạm biệt đồng đội và bà con Phú Yên, bà cho tàu chở 12 tấn vũ khí rời bến. Vượt qua sự hung hãn của sóng biển và nguy hiểm của vùng địch tạm chiếm, chuyến tàu đã cập bến cồn Bửng an toàn.

Sau chuyến vận chuyển vũ khí thử nghiệm đầu tiên đó, cùng với diễn biến của chiến trường miền Nam sục sôi đánh Mỹ để giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Trung ương Đảng chủ trương các tỉnh ven biển miền Nam tổ chức các đội tàu ra Bắc để tiếp nhận vũ khí.

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Đại tá Nguyễn Đắc Thắng, 76 tuổi, người từng tham gia chỉ huy vận chuyển 10 chuyến, hiện là cựu chiến binh sống tại quận Bình Thủy, TP Cần Thơ, kể thêm: Nếu như Đoàn 559 (lập tháng 5/1959) làm nhiệm vụ mở đường Trường Sơn - tức đường Hồ Chí Minh trên bộ, thì Đoàn 759 có nhiệm vụ mở đường Hồ Chí Minh trên biển. Có người ví hai con đường lúc đó giữ vai trò như hai động mạch chủ nối liền sức mạnh của dân tộc ta.

Trên con đường ấy có mặt đầy đủ những người con ưu tú của hai miền Bắc, Nam. Con đường gồm có các kho bãi ở hậu phương miền Bắc - Đoàn tàu vận tải quân sự của Đoàn 125 (còn gọi là Đoàn tàu không số) và các bến tiếp nhận ở miền Nam thuộc Đoàn 962, với các cụm bến: Bà Rịa - Vũng Tàu, Bến Tre, Trà Vinh và Cà Mau.

"Trung ươngquyết định mở đường Hồ Chí Minh trên biển là do ở trên bộ, mỗi cán bộ, chiến sĩ ta chỉ có thể mang theo trên mình khoảng 20kg đạn dược, vũ khí kể cả đồ dùng cá nhân; và chỉ có thể vào được tới Quảng Nam. Trong khi đó, cả Nam bộ, lực lượng Cách mạng không ngừng tăng nhưng lại rất thiếu thốn vũ khí.. Nói là Đoàn tàu không số chứ thật ra tàu nào cũng có số. Do tính chất đặc biệt bí mật và nguy hiểm nên không tàu nào mang số hiệu thật. - Đại tá Nguyễn Đắc Thắng cho biết.

Đại tá Khưu Ngọc Bảy - nguyên Trung đoàn trưởng Đoàn 962 Anh hùng, Phó Chủ tịch Hội Truyền thống đường Hồ Chí Minh trên biển toàn quốc, cho biết, ai đã từng tham gia vào đường huyền thoại này thì không thể quên một sự kiện. Đó là sau 6 ngày kể từ lúc xuất bến Đồ Sơn (Hải Phòng), ngày 16/10/1962, tàu Phương Đông 1 do Lê Văn Một làm Thuyền trưởng, Bông Văn Dĩa (người con của đất Mũi Cà Mau) làm Bí thư Chi bộ, Chính trị viên, đã chở 30 tấn vũ khí đầu tiên của hậu phương lớn cho tiền tuyến lớn miền Nam vào bến Vàm Lũng an toàn. Tàu này đã chính thức mở thông tuyến đường vận tải quân sự trên biển Đông - con đường mang tên Bác.

Cũng xin được kể, Vàm Lũng là tên gọi do người dân địa phương đặt, có tên trên bản đồ là sông Năng, thuộc xã Tân Ân, huyện Ngọc Hiển - cách cửa biển Rạch Gốc 18km về hướng Đông  - Bắc. Ngọn rạch Vàm Lũng nối liền với ngọn sông Dinh Hạng, qua tắc Cái Tư.

Trên rạch Vàm Lũng có nhiều kênh, rạch nhỏ; có hai con rạch lớn là Xẻo Dà, Bào Lôi là hai ụ đậu tàu chính của bến Cà Mau. Cửa biển Vàm Lũng rộng trên 100m, có độ sâu từ 3-4m, thuận tiện cho tàu có trọng tải từ 30-40 tấn ra vào. Ngoài ra, nơi đây còn có cánh rừng phòng hộ ven biển dày đặc, trong rừng lại có nhiều kênh rạch chằng chịt thông ra các sông lớn, đồng thời còn là căn cứ địa Cách mạng. Vàm Lũng còn là bến tiếp nhận tàu nhiều nhất của Đoàn 962. Trong 10 năm ra đời, các bến của Đoàn 962 nhận 124 tàu vào bến; và trong số 77 chuyến của cụm bến Cà Mau, thì bến Vàm Lũng và Kiến Vàng đã tiếp nhận 69 chiếc.

Để có được kết quả đó, phải kể đến vai trò rất quan trọng của đơn vị chuyên trách "chỉ đạo công tác vận tải chiến lược đường biển" do Khu ủy Khu 9 thành lập với phiên hiệu HN75, có nhiệm vụ khảo sát toàn bộ vùng biển khu vực Cà Mau, xác định bến bãi tiếp nhận hàng, báo cáo kết quả cho Khu ủy.

Để đáp ứng yêu cầu tuyệt đối bí mật, An ninh Khu 9 và các tỉnh Cà Mau, Trà Vinh, Rạch Giá… đã phối hợp chặt chẽ với HN75, mở bến, xây dựng kho tàng; thẩm tra, tuyển chọn hàng ngàn người tham gia vận chuyển. Tại cửa sông Vàm Lũng, Kiến Vàng,… lực lượng An ninh đã tổ chức di dân xa 5 đến 10km để đảm bảo bí mật; bóc gỡ mạng lưới gián điệp, thám báo của địch, xây dựng vành đai bảo vệ nghiêm ngặt. Có lúc, từ Rạch Gốc đến đất Mũi cuối chốt Năm Căn đã thực sự là khu cấm địa nghiêm ngặt, là bến đón và khu kho tàng bí mật lớn nhất miền Nam (với sức chứa lúc cao nhất trên 1.000 tấn vũ khí đạn dược).

Từ năm 1964, lưu lượng vận chuyển càng tăng. Lực lượng An ninh còn đảm bảo tuyệt đối an toàn tuyến đường vận chuyển vũ khí, khí tài cho các chiến trường, kể cả chiến trường T4. Rất nhiều cán bộ cốt cán, giàu kinh nghiệm được cử đến các bến Rạch Gốc, Kiến Vàng, Bồ Đề, Cái Bằng (Cà Mau), Trà Vinh, Bến Tre, Bạc Liêu… phối hợp chặt chẽ với Đơn vị 962 chỉ đạo mở bến và xây dựng kho tàng. Hàng trăm kilômét vuông trong rừng đước ở Mũi Cà Mau đã được bảo vệ tuyệt đối an toàn và là tổng kho cung cấp cho hầu khắp chiến trường miền Tây, miền Đông Nam bộ và một phần chiến trường Khu V. 

Tư Thắng kể, sau sự kiện tàu sắt 143 khi vào tới bến Vũng Rô - khu vực ngay dưới chân Đèo Cả, ranh giới của 2 tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa, thì bị địch phát hiện và tấn công; địch nghi ngờ ra đường vận chuyển vũ khí của ta trên Biển Đông. Thế là không chỉ phong tỏa hàng loạt cảng, điểm tập kết, lên xuống "hàng", địch còn tập trung lực lượng, phương tiện ngày đêm lùng sục tất cả những nơi nào mà chúng nghi ngờ.

Trước yêu cầu cấp bách của chiến trường, Khu 9 đã áp dụng biện pháp vận chuyển công khai bằng những con tàu đánh cá hoặc tàu buôn bán hợp pháp nhưng có những đáy bí mật giấu vũ khí. Đường Hồ Chí Minh trên biển vẫn thông suốt nhờ "căn cứ lòng dân".

Còn quá nhiều chuyện để kể về những chiến sĩ kiên trung tham gia đường Hồ Chí Minh trên biển. Họ như những huyền thoại bất tử, mãi được Tổ quốc ghi công và niềm tự hào của các thế hệ. Kết thúc bài viết, tôi vẫn nhớ lời của anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Đắc Thắng: "Thực hiện lời thề với Đảng, với Tổ quốc, nhiều anh em, đồng chí đã sống mãi với nghìn trùng". Còn giải thích về điều kỳ diệu gắn với đường Hồ Chí Minh trên biển, Đại tá Khưu Ngọc Bảy cho rằng: "Không có sự chở che đùm bọc của nhân dân thì sẽ không có điều kỳ diệu ấy!".

Cùng chuyên mục

Đồng Tháp: Thiết thực Ngày hội Đại Đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam ở Tân Đông
Thực hiện yêu cầu của lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp về việc tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, các địa phương ở toàn tỉnh đã tổ chức ngày hội theo tinh thần tiết kiệm nhưng không kém phần long trọng, nhiều ý nghĩa,… trong đó có xã Tân Đông.
Xã Tân Quới (tỉnh Vĩnh Long) ban hành Quy chế cung cấp thông tin
Trên cơ sở sáp nhập 3 đơn vị hành chính cấp xã là: thị trấn Tân Quới, xã Tân Bình và xã Thành Lợi từ ngày 1/7/2025 (theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội), xã Tân Quới mới đang dần đi vào ổn định, kịp thời giải quyết nhu cầu của người dân trên địa bàn.
Đề xuất rút gọn quy trình trở thành luật sư
Dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) gồm 6 chương, 36 điều (giảm 56 điều so với Luật Luật sư hiện hành), với một số nội dung cơ bản. Trong đó, có đề xuất rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống 2 bước (gộp đăng ký tập sự và gia nhập Đoàn thành đăng ký gia nhập Đoàn Luật sư để tập sự; gộp kiểm tra kết quả tập sự và cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư thành kỳ thi quốc gia về luật sư).
Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sinh trắc học giọng nói, mống mắt
Ngày 01/10/2026, Bộ Công an đã có Thông tư 169/2026/TT-BCA ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sinh trắc học giọng nói (QCVN 16:2026/BCA) và Thông tư 170/2026/TT-BCA ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sinh trắc học mống mắt (QCVN 17:2026/BCA) phục vụ Cơ sở dữ liệu căn cước.
Hội Nhà báo TP.HCM có Chủ tịch mới
Ngày 14/10/2026, Đại hội đại biểu Hội Nhà báo TP.HCM lần thứ I (nhiệm kỳ 2026 - 2031) thành công tốt đẹp, Ban Chấp hành Hội Nhà báo TP.HCM khóa I đã ra mắt Đại hội.

Tin mới

Đồng Tháp: Thiết thực Ngày hội Đại Đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam ở Tân Đông
Thực hiện yêu cầu của lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp về việc tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, các địa phương ở toàn tỉnh đã tổ chức ngày hội theo tinh thần tiết kiệm nhưng không kém phần long trọng, nhiều ý nghĩa,… trong đó có xã Tân Đông.
Tây Ninh: VISSAN đầu tư hơn 1.558 tỷ đồng xây dựng nhà máy chế biến thực phẩm
Ngày 17/11/2026, tại xã Thạnh Lợi, tỉnh Tây Ninh, Công ty Cổ phần Việt Nam Kỹ nghệ Súc sản (VISSAN) đã tổ chức lễ động thổ Nhà máy chế biến thực phẩm VISSAN Tây Ninh. Với tổng mức đầu tư hơn 1.558 tỷ đồng, dự án đánh dấu bước phát triển mới trong chiến lược nâng cao năng lực sản xuất, đổi mới công nghệ và phát triển bền vững của VISSAN.
HoREA đề xuất cho phép chuyển nhượng nhà ở xã hội theo cơ chế thị trường sau 5 năm
Hiệp hội Bất động sản TP. Hồ Chí Minh (HoREA) đã có Văn bản số 147/2026/CV-HoREA gửi Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp và Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, góp ý về điểm e khoản 1 Điều 68 dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi). Theo đó, HoREA kiến nghị sửa đổi quy định này theo hướng cho phép người mua nhà được bán, chuyển nhượng lại hợp đồng mua, thuê mua nhà ở xã hội trong và sau thời hạn 5 năm.
World tour BIGBANG và bài toán Ecosystem Marketing của VPBank
Không dừng lại ở chiếc logo tài trợ quen thuộc, concert BIGBANG đánh dấu bước chuyển mình ngoạn mục của VPBank từ “người đứng ngoài cuộc chơi” thành nhà kiến tạo trải nghiệm thực thụ. Phía sau đêm nhạc cuồng nhiệt là một chiến lược Ecosystem Marketing bài bản, nơi từng điểm chạm cảm xúc của khán giả vừa gắn chặt với bài toán tăng trưởng kinh doanh, vừa được chuyển hóa thành giá trị dài hạn cho toàn bộ hệ sinh thái. 
Xây tủ giày tối giản cho cả nam và nữ: chỉ cần 5 nhóm là đủ dùng
Tủ giày gọn không có nghĩa là ít đôi. Quan trọng là mỗi đôi có một vai trò rõ ràng, hợp với nhịp sống của bạn và dùng được trong nhiều tình huống khác nhau. Có quá nhiều đôi na ná nhau, bạn dễ mua theo cảm hứng nhưng đến lúc cần lại chẳng có đôi nào hợp. Ngược lại, nếu chọn có tính toán, chỉ vài kiểu giày dép được cân nhắc kỹ cũng đủ lo hết nhu cầu thường ngày mà tủ đồ vẫn thoáng.