Dự kiến tiền lương đóng BHXH theo quy định mới

Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định quy định chi tiết hướng dẫn thi hành một số điều Luật Bảo hiểm xã hội về BHXH bắt buộc. Nghị định do Bộ Lao động Thương binh và Xã hội xây dựng - hiện chuyển về Bộ Nội vụ phụ trách sau khi sáp nhập. Dự thảo nêu rõ với lao động trong doanh nghiệp, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc là tiền lương tháng gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ chi trả.

Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH không bao gồm chế độ và phúc lợi khác như: Thưởng sáng kiến; tiền ăn giữa ca; hỗ trợ xăng xe, điện thoại, đi lại, tiền nhà ở, tiền giữ trẻ, nuôi con nhỏ; hỗ trợ khi người lao động có thân nhân bị chết, có người thân kết hôn, sinh nhật, trợ cấp cho lao động gặp hoàn cảnh khó khăn khi bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và các khoản hỗ trợ ghi thành mục riêng trong hợp đồng.

So với dự thảo trước đây, Ban soạn thảo đã tiếp thu góp ý và nêu rõ những khoản phụ cấp không tính đóng BHXH trên cơ sở kế thừa quy định hiện hành. Trên thực tế, cơ quan quản lý từng ghi nhận nhiều doanh nghiệp chẻ thu nhập lao động thành nhiều khoản để giảm chi phí đóng BHXH. Lao động thu nhập mỗi tháng hàng chục triệu đồng song tiền đóng BHXH bình quân chỉ nhỉnh hơn lương tối thiểu vùng.

Bên cạnh đó, dự thảo Nghị định quy định rõ tiền lương làm căn cứ đóng bắt buộc với một số nhóm thuộc diện mở rộng từ ngày 01/7/2025 khi luật sửa đổi có hiệu lực:

- Với lao động làm việc không trọn thời gian, căn cứ đóng BHXH bắt buộc là tiền lương tính trong tháng theo thỏa thuận tại hợp đồng. Khoản lương tháng được tính tùy thuộc vào việc hai bên thỏa thuận trả lương theo giờ hay theo ngày.

- Với người hoạt động không chuyên trách cấp xã, thôn, tổ dân phố, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH là mức phụ cấp hàng tháng. Nếu phụ cấp thấp hơn mức tham chiếu thì căn cứ đóng bằng mức này.

- Với nhóm dân quân thường trực, căn cứ đóng BHXH bắt buộc bằng với mức đóng của hạ sĩ quan, binh sĩ quân đội, chiến sĩ nghĩa vụ trong quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí.

- Quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, đại diện phần vốn của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật; thành viên hội đồng quản trị, tổng giám đốc, giám đốc, thành viên ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên; quản lý hợp tác xã có hưởng tiền lương cũng sẽ tham gia BHXH bắt buộc từ ngày 01/7/2025. Căn cứ đóng của nhóm này chính là tiền lương mà họ được hưởng. Nếu lương ghi trong hợp đồng và trả cho lao động là ngoại tệ thì căn cứ đóng bắt buộc được tính bằng Việt Nam đồng trên cơ sở chuyển đổi theo tỷ giá do Ngân hàng Nhà nước công bố tại ngày 02/1 cho sáu tháng đầu năm và 01/7 cho nửa năm còn lại.

Ngoài ra, dự thảo nêu rõ lộ trình đóng BHXH bắt buộc với chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký nhằm giảm áp lực phải tham gia ngay với nhóm nhỏ lẻ, giúp ngành bảo hiểm xã hội có thời gian quản lý. Cụ thể, từ 01/7/2025 áp dụng với chủ hộ của hộ có đăng ký kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai. Từ 01/7/2027 áp dụng với chủ hộ của hộ kinh doanh đăng ký nộp thuế theo phương pháp khoán. Từ 01/7/2029 áp dụng với chủ hộ của hộ kinh doanh có đăng ký không thuộc hai nhóm trên...