Hàn Quốc và Nhật Bản 'tháo gỡ' các trở ngại song phương

Chuyến thăm của Tổng thống Yoon Suk-yeol dự kiến diễn ra vào ngày 16-17/3. Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng thống Yoon Suk-yeol sẽ có cuộc gặp với Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio.

Ông Yoon tới Tokyo trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn quan hệ song phương, với việc Hàn Quốc đã công bố phương án giải quyết tranh chấp trong vấn đề bồi thường cho các công dân nước này bị cưỡng ép phải làm việc cho các công ty Nhật Bản trong thời chiến.

Căng thẳng trong quan hệ Nhật - Hàn gia tăng sau khi Tòa án Hàn Quốc năm 2018 ra phán quyết yêu cầu tập đoàn Nippon Steel và Mitsubishi của Nhật Bản bồi thường cho các nạn nhân Hàn Quốc bị cưỡng bức lao động.

Phía Tokyo bác bỏ phán quyết, cho rằng vấn đề này đã được giải quyết tổng thể khi hai nước bình thường hóa quan hệ năm 1965. Tuy nhiên, sau khi Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol lên nắm quyền vào tháng 5 năm ngoái, ông đã bày tỏ mong muốn và có nhiều nỗ lực để cải thiện quan hệ với Nhật Bản.

Mới đây nhất, vào ngày 1/3, trong bài phát biểu kỷ niệm Phong trào Độc lập chống sự đô hộ của đế quốc Nhật Bản năm 1919, Tổng thống Yoon Suk-yeol khẳng định sau một thế kỷ, Nhật Bản đã trở thành đối tác có chung các giá trị phổ quát với Hàn Quốc.

Ông Yoon nhấn mạnh Hàn Quốc và Nhật Bản đang hợp tác trong các vấn đề an ninh và kinh tế, cùng nhau phối hợp trong việc ứng phó với những thách thức toàn cầu.

Trước đó, Bộ trưởng Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc Lee Chang-yang khẳng định Seoul và Tokyo đang phối hợp nhằm dỡ bỏ những hạn chế xuất khẩu và tăng cường hợp tác song phương trong lĩnh vực công nghiệp.

Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc ngày 6/3 thông báo nước này đã quyết định dừng tiến trình khiếu nại lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) việc Nhật Bản kiểm soát xuất khẩu các vật liệu công nghiệp quan trọng sang Seoul. Động thái trên được đưa ra trong bối cảnh hai nước đang chuẩn bị tiến hành đàm phán chính thức nhằm dỡ bỏ các biện pháp hạn chế này.

Năm 2019, Nhật Bản áp đặt lệnh hạn chế xuất khẩu sang Hàn Quốc 3 vật liệu công nghệ cao cần thiết đối với các hãng sản xuất chất bán dẫn và màn hình của Hàn Quốc. Nước này cũng loại Hàn Quốc ra khỏi "Danh sách Trắng" các nước được hưởng ưu đãi giảm đến mức tối thiểu các hạn chế thương mại.

Nhật Bản khẳng định việc siết chặt quy định xuất khẩu là vì lý do an ninh quốc gia. Tuy nhiên, phía Hàn Quốc cho rằng đây là các biện pháp trả đũa việc Tòa án Hàn Quốc ra phán quyết chống lại các công ty Nhật Bản hồi năm 2018.

Để đáp trả các biện pháp hạn chế xuất khẩu, Hàn Quốc đã đưa vấn đề tranh chấp thương mại lên WTO, cho rằng đây là hành vi phân biệt đối xử vi phạm các quy định của tổ chức.

Trong một thông báo, Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc nhấn mạnh hai nước đã nhất trí khẩn trương tiến hành các cuộc tham vấn chung về vấn đề hạn chế xuất khẩu để đưa tình hình trở lại như thời điểm trước tháng 7/2019.

Chính phủ Hàn Quốc quyết định dừng tiến trình đưa tranh chấp thương mại này lên WTO trong khi tiến hành các cuộc tham vấn liên quan. Hai bên cũng sẽ sớm tổ chức một cuộc họp chính sách về hoạt động xuất khẩu giữa hai nước.