Muốn nhận lương hưu, có được đóng bù BHXH tự nguyện?
Tôi tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện nhưng bị gián đoạn một thời gian. Vậy, tôi có được truy đóng (đóng bù) cho khoảng thời gian đã bỏ trống này không? Bạn đọc T.N.K. hỏi.
Trả lời về vấn đề này, BHXH TP. Hà Nội cho biết, thời gian gần đây, cơ quan BHXH tiếp nhận nhiều trường hợp người dân đề nghị truy đóng (đóng bù) cho thời gian đã gián đoạn, đồng thời mong muốn đóng một lần cho những năm còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Tuy nhiên, căn cứ theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 và Nghị định số 159/2025/NĐ-CP, pháp luật hiện hành không cho phép truy đóng BHXH tự nguyện đối với khoảng thời gian người tham gia đã bỏ trống trước đó. Người dân sẽ không được đóng bù cho thời gian này.
Việc đóng một lần cho thời gian còn thiếu chỉ được thực hiện khi đáp ứng đủ điều kiện: Đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định; thời gian đóng BHXH còn thiếu không quá 5 năm (60 tháng); Đã hoàn thành phương thức đóng đã đăng ký trước đó.
Một điểm đáng lưu ý là người tham gia phải kết thúc kỳ đóng đã lựa chọn, chẳng hạn như đóng theo phương thức 12 tháng hoặc 36 tháng, trước khi được xem xét đóng một lần cho phần thời gian còn thiếu.
Trong thời gian đang thực hiện phương thức đóng đã đăng ký, cơ quan BHXH sẽ chưa giải quyết yêu cầu đóng một lần.
Cũng theo BHXH TP. Hà Nội, trên thực tế có trường hợp người tham gia BHXH tự nguyện có quá trình đóng từ năm 2016, nhưng bị gián đoạn một tháng trong năm 2022. Người này đề nghị được đóng bù thời gian bỏ trống và đóng một lần cho những năm còn thiếu để hưởng lương hưu.
Tuy nhiên, qua rà soát, cơ quan BHXH xác định khoảng thời gian gián đoạn không thuộc diện được truy đóng. Người tham gia vẫn đang trong thời gian thực hiện phương thức đóng đã đăng ký (đóng 36 tháng). Do đó, chưa đủ điều kiện để giải quyết việc đóng một lần tại thời điểm đề nghị.
Từ những trường hợp trên, để đảm bảo quyền lợi hưởng lương hưu, cơ quan BHXH khuyến nghị người dân khi tham gia BHXH tự nguyện cần duy trì việc đóng liên tục để tránh bị gián đoạn, ảnh hưởng đến quá trình tích lũy thời gian hưởng lương hưu.
Bên cạnh đó, người tham gia nên lựa chọn phương thức đóng phù hợp với khả năng tài chính, cũng như chủ động tìm hiểu quy định hoặc liên hệ cơ quan BHXH để được tư vấn trước khi thay đổi mức đóng hay phương thức đóng.
Sau khi hoàn thành kỳ đóng đã đăng ký và đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định, người tham gia vẫn có thể thực hiện đóng một lần cho thời gian còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu. Tuy nhiên, việc này chỉ áp dụng trong những trường hợp cụ thể và không bao gồm thời gian đã gián đoạn trước đó.
Luật BHXH 2024 quy định, người lao động tham gia BHXH tự nguyện được hưởng lương hưu khi đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động 2019 và có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên.
Theo lộ trình của Bộ luật Lao động, từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu tăng mỗi năm 3 tháng (nam) và 4 tháng (nữ) cho đến khi đạt 62 tuổi (2028) và 60 tuổi (2035). Năm 2026, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường của nữ là 57 và của nam là 61 tuổi 6 tháng.
Người lao động khi đóng đủ 15 năm có thể dừng đóng BHXH tự nguyện chờ đủ điều kiện về tuổi đời để hưởng chế độ hưu trí. Tuy nhiên, để hưởng mức lương hưu cao hơn thì người lao động nên tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện đến khi đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định để hưởng chế độ hưu trí.
