Nhìn lại 24 giờ biến động chóng mặt quanh eo biển Hormuz

Vào ngày 17/4, người ta hoàn toàn có thể nghĩ rằng sẽ có thêm nhiều tàu bắt đầu đi qua eo biển Hormuz khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hoan nghênh mạnh mẽ thông báo của Iran rằng eo biển Hormuz đã hoàn toàn mở và sẵn sàng cho tàu thuyền lưu thông toàn diện.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi viết trên mạng xã hội X rằng eo biển này sẽ sớm được mở hoàn toàn trở lại, dù ông nói thêm rằng Iran sẽ điều phối các tuyến vận chuyển. Bài đăng này khiến giá dầu thô giảm 10% chỉ trong vài giờ, nhưng nhanh chóng trở nên không còn phù hợp khi hãng tin bán chính thức Tasnim của Iran chỉ trích ông Araghchi vì tạo ra nhiều điểm mơ hồ về điều kiện lưu thông, các chi tiết và cơ chế.

Sau đó, ông Trump nói rằng việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran sẽ tiếp tục toàn diện cho đến khi thỏa thuận với Iran hoàn tất.

24 giờ sau, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết họ đã một lần nữa phong tỏa eo biển Hormuz, viện dẫn việc Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran. IRGC nêu rõ trong một tuyên bố: “Tiếp cận eo biển Hormuz sẽ bị coi là hợp tác với kẻ thù và bất kỳ tàu vi phạm nào sẽ bị tấn công”.

Sau hy vọng ngắn ngủi rằng một trong những tuyến đường thủy nhộn nhịp nhất thế giới có thể được mở lại, Mỹ và Iran dường như chỉ đồng thuận rất ít vấn đề, có lẽ chỉ là khả năng sẵn sàng gặp lại.

Ngày 18/4, quân đội Iran tái khẳng định sẽ hạn chế chặt chẽ tàu thương mại ở eo biển Hormuz chừng nào Mỹ còn duy trì phong tỏa cảng Iran. Để nhấn mạnh điều này, các tàu chiến cỡ nhỏ của Iran đã nổ súng vào hai tàu cách bờ biển Oman khoảng 32 km.

Một tuyên bố hiếm hoi của Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei cho biết hải quân dũng cảm của Iran sẵn sàng khiến kẻ thù “nếm trải vị đắng của những thất bại mới”. Ông Khamenei chưa xuất hiện trong sáu tuần kể từ khi được lựa chọn kế nhiệm cha mình.

Ngày 18/4, ông Trump tiếp tục khẳng định các cuộc đàm phán với Iran đang diễn ra rất tốt, nhưng Mỹ sẽ không nhượng bộ trước hành vi gây sức ép.

Hội đồng An ninh Quốc gia Iran cho biết nước này đang xem xét các đề xuất mới của Mỹ nhưng chưa đưa ra phản hồi.

Ngoài vấn đề đi lại qua eo biển Hormuz, hai bên vẫn còn khác biệt lớn liên quan đến việc Iran từ bỏ lượng uranium được làm giàu ở mức cao, cũng như chương trình làm giàu uranium đang tiếp diễn.

Thỏa thuận ngừng bắn sẽ hết hạn chỉ sau hai ngày nữa. Ông Trump nói rằng ông không biết liệu thỏa thuận có được gia hạn hay không. Ông nói ngày 17/4: “Có thể tôi sẽ không gia hạn, khi đó sẽ có phong tỏa và đáng tiếc là chúng tôi sẽ phải bắt đầu ném bom trở lại”.

Trong khi đó, chính quyền Iran dường như không có dấu hiệu sẵn sàng thỏa hiệp. Một quan chức quân sự cấp cao, Tướng Mohammed Naqdi, nói ngày 18/4 rằng: “Nếu chiến sự bắt đầu lại, chúng tôi sẽ sử dụng các tên lửa có ngày sản xuất là tháng 5/2026. Chúng tôi có thể dừng sản xuất dầu, nhưng chúng tôi không muốn gây xáo trộn cho thế giới, vì vậy chúng tôi đã hành động một cách kiên nhẫn”.

Dù các nguồn tin Iran nói rằng họ dự báo vòng đàm phán thứ hai sẽ diễn ra trong tuần tới, nhưng Mỹ vẫn chưa xác nhận công khai kế hoạch khi thời điểm kết thúc ngừng bắn vào ngày 21/4 đang đến gần.

Tuy nhiên, có dấu hiệu cho thấy các cuộc thảo luận đang diễn ra gấp rút phía sau hậu trường. Tại Washington chiều 18/4, các quan chức cấp cao của Mỹ đã đến Nhà Trắng, bao gồm Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, Giám đốc CIA John Ratcliffe và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân.

Trong diễn biến mới nhất, ngày 19/4, Tổng thống Trump cho biết các đại diện của Mỹ đang tới Islamabad, Pakistan để đàm phán với Iran.

Theo các nguồn tin Iran, một phái đoàn Iran sẽ tới Pakistan vào ngày 21/4 để tiến hành đàm phán với Mỹ.