Bộ Công an phản hồi đề xuất xử phạt xe không kinh doanh nhưng chở người thu tiền
Mới đây, Bộ Công an đã có ý kiến phản hồi đối với góp ý của 2 cơ quan liên quan đến đề xuất xử phạt xe không kinh doanh nhưng chở người thu tiền.
Căn cứ Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản quy định chi tiết thi hành, Bộ Công an đã tổ chức lấy ý kiến, phản biện xã hội đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ, đến hết ngày 28/6.
Trong số nhiều ý kiến từ các bộ, ngành, lĩnh vực, có góp ý từ Viện Hàn lâm khoa học xã hội (KHXH) Việt Nam và UBND tỉnh Thanh Hóa.
Cụ thể, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam có nêu việc ban soạn thảo có đề xuất bổ sung khoản 8a, phạt 12-14 triệu đồng với xe không kinh doanh nhưng chở người thu tiền. Tuy nhiên, việc xác định hành vi “thu tiền” đối với xe cá nhân (xe gia đình, xe đi chung) là cực kỳ khó khăn nếu không có hành khách hợp tác khai báo hoặc chứng cứ giao dịch điện tử.
Theo Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam, quy định mức phạt rất cao nhưng thiếu phương pháp xác minh nghiệp vụ rõ ràng dễ dẫn đến xử lý cảm tính hoặc bỏ lọt vi phạm.
Cùng góp ý với đề xuất trên của ban soạn thảo, UBND tỉnh Thanh Hóa nêu, tại khoản 3 Điều 6 dự thảo Nghị định 168/2024/NĐ-CP (bổ sung khoản 8a vào khoản 8 Điều 20) quy định xử phạt đối với người điều khiển xe ôtô không kinh doanh vận tải hành khách nhưng chở người có thu tiền hoặc ký hợp đồng, nhận đặt chỗ để chở người lên xe.
Đây là nội dung mới so với Nghị định số 168/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024. Tuy nhiên, các khái niệm “chở người thu tiền”, “nhận đặt chỗ” hiện chưa được làm rõ, trong thực tế có thể khó phân biệt với các trường hợp khác. Từ đó, UBND tỉnh Thanh Hóa kiến nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, quy định rõ dấu hiệu nhận diện hành vi nhằm thuận lợi trong quá trình áp dụng trong thực tiễn.
Trước các góp ý trên, cơ quan chủ trì soạn thảo Bộ Công an đề nghị giữ nguyên nội dung như dự thảo Nghị định. Việc chứng minh vi phạm sẽ được thực hiện theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Theo quy định hiện nay tại Điều 59 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) về xác minh tình tiết của vụ việc vi phạm hành chính có nêu rõ, khi xem xét ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính, trong trường hợp cần thiết người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm xác minh các tình tiết sau đây:
- Có hay không có vi phạm hành chính;
- Cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính, lỗi, nhân thân của cá nhân vi phạm hành chính;
- Tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ;
- Tính chất, mức độ thiệt hại do vi phạm hành chính gây ra;
- Trường hợp không ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại khoản 1 Điều 65 của Luật này;
- Tình tiết khác có ý nghĩa đối với việc xem xét, quyết định xử phạt.
Trong quá trình xem xét, ra quyết định xử phạt, người có thẩm quyền xử phạt có thể trưng cầu giám định. Việc trưng cầu giám định được thực hiện theo quy định của pháp luật về giám định.
Ngoài ra, việc xác minh tình tiết của vụ việc vi phạm hành chính phải được thể hiện bằng văn bản.
Trước đó, tại dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 168/2024/NĐ-CP, ban soạn thảo Bộ Công an đã đề xuất bổ sung khoản 8a vào sau khoản 8, Điều 20: Phạt tiền từ 12 triệu đồng đến 14 triệu đồng đối với người điều khiển xe ôtô không kinh doanh vận tải hành khách nhưng chở người có thu tiền hoặc ký hợp đồng, nhận đặt chỗ để chở người trên xe. Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn bị trừ 6 điểm giấy phép lái xe mức trừ điểm đáng kể, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền điều khiển phương tiện.
Dự thảo cũng quy định xử phạt đối với hành vi đưa xe vào kinh doanh vận tải mà không lắp thiết bị giám sát hành trình, hoặc có lắp nhưng không hoạt động, không đúng quy chuẩn, hoặc làm sai lệch dữ liệu thiết bị. Mức phạt được đề xuất từ 5-6 triệu đồng đối với cá nhân và từ 10-12 triệu đồng đối với tổ chức là chủ xe vận tải nội bộ.
Lý giải về các đề xuất nêu trên, theo Bộ Công an, tình trạng xe không đăng ký kinh doanh nhưng vẫn hoạt động chở khách, chở hàng thu tiền đang gây ra nhiều hệ lụy. Trước hết, đây là hành vi trốn tránh quản lý nhà nước về vận tải đường bộ, tạo ra sự cạnh tranh thiếu công bằng, không minh bạch với các đơn vị kinh doanh vận tải đã được cấp phép và tuân thủ đầy đủ quy định. Ngoài ra, hoạt động này còn trực tiếp gây thất thu thuế cho ngân sách nhà nước.
Vì vậy, mục tiêu của dự thảo là siết chặt kỷ cương trong chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đặc biệt đối với các tổ chức, cá nhân và người điều khiển xe kinh doanh vận tải. Thực tế, với sự phát triển của các ứng dụng đặt xe công nghệ, không ít chủ xe cá nhân đã lợi dụng kẽ hở để nhận chở khách, giao hàng thu tiền mà không thực hiện bất kỳ thủ tục đăng ký kinh doanh vận tải nào.
