Đề xuất đóng tài khoản ngân hàng không phát sinh giao dịch từ 3 năm trở lên

Theo Ngân hàng Nhà nước, so với quy định hiện hành, dự thảo tập trung sửa đổi một số nội dung liên quan trực tiếp đến người sử dụng tài khoản thanh toán, ví điện tử, hoạt động thanh toán xuyên biên giới và điều kiện hoạt động của các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán. Đồng thời, dự thảo bổ sung cơ chế xử lý tài khoản thanh toán không phát sinh giao dịch trong thời gian dài; sửa đổi quy định về thanh toán quốc tế; đồng thời cập nhật, hoàn thiện các điều kiện kỹ thuật, nhân sự và thủ tục hành chính đối với tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và trung gian thanh toán.

Theo cơ quan soạn thảo, hiện có nhiều tài khoản thanh toán hợp pháp nhưng khách hàng bỏ quên, không còn nhu cầu sử dụng và không phát sinh giao dịch trong thời gian dài. Số khác là tài khoản nặc danh, mạo danh do tội phạm mở bằng giấy tờ cũ, giả.

Theo quy định hiện hành, tài khoản thanh toán bị đóng khi chủ tài khoản yêu cầu, đã chết, vi phạm các hành vi bị cấm,... Đối với khách hàng tổ chức, việc này thực hiện khi họ chấm dứt hoạt động. Trường hợp không thỏa thuận được với chủ tài khoản thì chưa có cơ chế để xử lý.

Do đó, Ngân hàng Nhà nước đề xuất xuất bổ sung 01 trường hợp đóng tài khoản thanh toán tại khoản 1 Điều 12 Nghị định 52/2024/NĐ-CP. Cụ thể, trường hợp tài khoản thanh toán không phát sinh giao dịch từ 3 năm trở lên (tính từ thời điểm phát sinh giao dịch cuối cùng của chủ tài khoản thanh toán) sẽ bị đóng, trừ trường hợp có thỏa thuận trước với chủ tài khoản thanh toán về việc đóng tài khoản thanh toán.

Dự thảo cũng sửa đổi quy định liên quan đến việc xử lý số dư còn lại sau khi đóng tài khoản thanh toán. Nếu quy định hiện hành chỉ đề cập đến trường hợp người thụ hưởng hợp pháp đã được thông báo nhưng không đến nhận tiền, thì dự thảo mới quy định rõ hơn theo hướng ngân hàng tiếp tục theo dõi số dư còn lại để hoàn trả cho người thụ hưởng hợp pháp khi có yêu cầu hoặc thực hiện xử lý theo quy định của pháp luật.

Ngân hàng Nhà nước cho biết mốc thời gian 3 năm trở lên dựa trên tham khảo kinh nghiệm của một số quốc gia. Ví dụ, Mỹ quy định tài khoản không hoạt động 3-5 năm được xem là tài khoản "ngủ đông" (dormant accounts) và số dư được chuyển giao cho chính quyền tiểu bang quản lý, lưu giữ như tài sản vô chủ. Khách hàng có thể lấy lại số tiền thông qua cơ quan quản lý tài sản vô chủ của tiểu bang.

Tại UAE, tài khoản không phát sinh giao dịch trên 3 năm cũng bị đưa vào danh sách riêng để theo dõi, quản lý. Sau 5 năm "ngủ đông", ngân hàng xem xét đóng tài khoản. Toàn bộ số dư chưa có người nhận được chuyển về ngân hàng trung ương nước này. Để nhận lại, khách cần làm thủ tục chứng minh danh tính.