Hà Nội: Một người tử vong vì bệnh dại sau 2 tháng giết mổ chó

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP. Hà Nội vừa có báo cáo về 1 ca tử vong do bệnh dại tại thôn Yên Nội, xã Vạn Yên, huyện Mê Linh, TP. Hà Nội. Đây là trường hợp dại trên người, bệnh nhân có biểu hiện lâm sàng điển hình, xét nghiệm khẳng định virus dại trong dịch não tủy. Nguồn lây nghi do tiếp xúc trong quá trình giết mổ chó tại địa phương.

Bệnh nhân là N.V.T. (nam, 52 tuổi) có địa chỉ nêu trên, đi làm thợ xây và sống trong địa bàn xã, không đi đâu xa trong năm nay.

Trong vòng 2 tháng gần đây, bệnh nhân tham gia giết mổ chó cùng một số người họ hàng trong thôn (2 con chó đều khỏe mạnh, được nuôi trên 5 tháng trong thôn, không được tiêm phòng), không rõ có bị cắn hay vết thương khi mổ chó.

Chiều ngày 16/10/2022 bệnh nhân xuất hiện triệu chứng đau đầu, sốt (không đo nhiệt độ), mệt mỏi, sợ gió, sợ nước, sợ ánh sáng kèm cảm giác khó thở.

3 giờ sáng ngày 18/10/2022, bệnh nhân được gia đình đưa vào cấp cứu tại BVĐK huyện Mê Linh khám, được test cúm B dương tính. Trong quá trình điều trị tại đây, bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng kích thích, nói nhảm, không hợp tác.

Ngày 19/10/2022, bệnh nhân được chuyển đến Khoa Cấp cứu, BV Bạch Mai trong tình trạng loạn thần, kích thích, sợ lạnh, sợ nước nên được chẩn đoán nghi ngờ dại, chuyển vào điều trị tại Trung tâm Bệnh Nhiệt đới, BV Bạch Mai.

Tình trạng bệnh nhân diễn biến nặng, kích thích vật vã, nôn khan nhiều, tim loạn nhịp, co thắt khi uống nước hoặc quạt gió. Bệnh nhân được lấy mẫu xét nghiệm (nước bọt, dịch não tủy, mảnh sinh thiết da gáy) gửi Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương.

Bệnh nhân tử vong 19h20 phút cùng ngày và được gia đình làm thủ tục đưa về quê mai táng. Sáng 20/10/2022, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương trả lời kết quả dương tính với virus dại.

Qua điều tra xác minh, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP. Hà Nội nhận định nguy cơ gây bệnh cao là từ địa phương - thôn Yên Nội, xã Vạn Yên, huyện Mê Linh.

Đối tượng phơi nhiễm 24 người gồm người tham gia giết mổ chó cùng bệnh nhân, người nhà bệnh nhân bị phơi nhiễm trong quá trình chăm sóc, tiếp xúc với bệnh nhân đã được tư vấn và đi tiêm dự phòng đủ 5 mũi vaccine (đã tiêm mũi 1 ngày 20/10/2022), có 1 trường hợp (anh trai bệnh nhân) có vết thương xây xước bàn tay và tiếp xúc dịch nôn của bệnh nhân cũng đã được tiêm thêm huyết thanh.

Hiện, địa phương đã triển khai vệ sinh môi trường, phát cloramin B, hướng dẫn cho người nhà bệnh nhân tự vệ sinh khử khuẩn. Trạm Y tế xã Vạn Yên tiếp tục rà soát và khai thác thêm người sống cùng bệnh nhân (vợ và con gái) để tìm thêm các yếu tố nguy cơ. Rà soát danh sách những người tham gia giết mổ chó và chế biến thịt chó sống 2 thời điểm cùng bệnh nhân để tư vấn tiêm phòng và theo dõi việc tiêm phòng của những người phơi nhiễm.

Thống kê tình hình đàn chó mèo nuôi trên địa bàn xã Vạn Yên, huyện Mê Linh cho thấy: xã đang quản lý được 1850 con chó/ 1039 hộ gia đình, tỷ lệ tiêm phòng năm 2022 là 1380 con/1850 tổng đàn (74%); chưa giám sát phát hiện trường hợp dại nào trên chó mèo.

1. Tiêm phòng đầy đủ cho chó, mèo nuôi và tiêm nhắc lại hàng năm theo khuyến cáo của ngành thú y.

2. Không thả rông chó, mèo; chó ra đường phải được đeo rọ mõm.

3. Không đùa nghịch, trêu chọc chó, mèo.

4. Khi bị chó, mèo cắn, cào, liếm cần:

- Rửa kỹ vết thương bằng nước và xà phòng đặc liên tục trong 15 phút, nếu không có xà phòng thì phải xối rửa vết thương bằng nước sạch - đây là biện pháp sơ cứu hiệu quả để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh dại khi bị chó, mèo cắn.

- Sau đó tiếp tục rửa vết thương bằng cồn 70%, cồn iod hoặc Povidone, Iodine.

- Hạn chế làm dập vết thương và không được băng kín vết thương.

- Đến ngay Trung tâm y tế gần nhất để được tư vấn và tiêm phòng dại kịp thời. Chỉ có tiêm phòng mới ngăn ngừa không bị bệnh dại.

- Tuyệt đối không dùng thuốc nam, không tự chữa, không nhờ thầy lang chữa bệnh dại.

Bệnh dại là bệnh lý truyền nhiễm do virus dại lây sang người qua vết cắn của động vật. Tùy theo vết cắn và vị trí bị cắn mà thời gian di chuyển của virus vào não nhanh hay chậm. Đôi khi có thể 1-3 tháng, thậm chí cả năm. Khi virus dại gây viêm não rồi thì KHÔNG CÓ THUỐC nào điều trị được. Người bệnh chắc chắn sẽ chết sau 2 - 10 ngày./.