Khẩn trương hoàn thiện quy định bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong môi trường số

Kết luận nêu sau hơn 5 năm thực hiện Chỉ thị số 30-CT/TW, ngày 22/1/2019 của Ban Bí thư Trung ương Đảng, công tác lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước đối với việc bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, vẫn còn tồn tại một số hạn chế, yếu kém: cơ chế pháp lý, thể chế thực thi bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng chưa toàn diện, đầy đủ; chưa phân định rõ trách nhiệm, cơ chế phối hợp của các bộ, ngành, địa phương, cơ quan chức năng; một số nội dung chưa theo kịp thực tiễn phát triển trong các lĩnh vực mới như thương mại điện tử, kinh tế số.

Để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và trách nhiệm quản lý của Nhà nước đối với công tác bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng trong tình hình mới, Ban Bí thư yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, cơ quan quản lý nhà nước các cấp khẩn trương rà soát, thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, định hướng mới của Đảng vào hệ thống văn bản pháp luật về bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và các văn bản pháp luật chuyên ngành khác có liên quan (Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa; Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật; Luật An toàn thực phẩm; Luật Giao dịch điện tử; Luật Xử lý vi phạm hành chính,... và các văn bản hướng dẫn thi hành) nhằm bảo đảm tính hệ thống, đồng bộ, toàn diện, hiệu quả, khắc phục triệt để những khoảng trống pháp lý, đáp ứng xu thế phát triển hiện đại, số hóa và hội nhập quốc tế.

Tập trung rà soát, phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, cơ quan Trung ương và chính quyền địa phương cấp tỉnh, cấp xã, các tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức xã hội-nghề nghiệp trong công tác bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng trên cơ sở đẩy mạnh phân cấp, phân quyền phù hợp với năng lực triển khai của mỗi cấp, đồng thời tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát; xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu trong từng cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Khẩn trương hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng trong môi trường số, các giao dịch đặc thù, đặc biệt là giao dịch xuyên biên giới, bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn thông tin của người tiêu dùng; quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc bảo đảm truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa nhằm minh bạch hóa thị trường, nhất là trong phục vụ nhu cầu thiết yếu của người dân; phòng, chống hàng giả, hàng nhái, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ, kém chất lượng....

Rà soát, xây dựng, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, kịp thời công khai thông tin, tuyên truyền đến các doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp nắm bắt, thực hiện; nghiên cứu có lộ trình nâng cao tiêu chuẩn, quy chuẩn của Việt Nam bảo đảm tương xứng, phù hợp các tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc tế; tăng cường hiệu quả hoạt động thanh tra, kiểm tra của các cơ quan quản lý; phát huy vai trò giám sát, cung cấp thông tin về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng nhái, hàng cấm... của các tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức xã hội-nghề nghiệp, người dân; xây dựng cơ chế hỗ trợ, tiếp nhận và giải quyết tranh chấp của người tiêu dùng với tổ chức, cá nhân kinh doanh theo hướng nhanh gọn, thuận tiện.

Ngoài ra, tăng cường áp dụng thủ tục tố tụng tư pháp rút gọn, khuyến khích giải quyết tranh chấp giữa các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế với nhau và với người tiêu dùng thông qua thương lượng, hòa giải và trọng tài; rà soát, điều chỉnh các quy định chế tài, hình phạt, xử lý nghiêm minh đối với các hành vi cố tình sản xuất, buôn lậu hàng giả, hàng nhái, hàng không đáp ứng yêu cầu chất lượng với quy mô lớn, ảnh hưởng sức khỏe, tính mạng người dân, bảo đảm tính răn đe, giáo dục cao...