Quy định về các trường hợp hủy thầu và trách nhiệm khi hủy thầu

Ngày 23/6/2023, Quốc hội thông qua Luật Đấu thầu 2023 và có hiệu lực từ 01/01/2024. Trước đó, liên quan đến vấn đề hủy thầu trong phiên thảo luận về dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi) tại Kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XV diễn ra ngày 15/11/2023. Đại biểu Quốc hội Huỳnh Thị Hằng Nga (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Trà Vinh) cho rằng, mặc dù dự thảo Luật quy định khá rõ các trường hợp hủy thầu đối với lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư. Tuy nhiên, dự thảo Luật chưa quy định trách nhiệm của chủ đầu tư hủy thầu do quyết định sai phương thức đấu thầu, thiếu trách nhiệm hậu quả là phải hủy thầu, gây tổn hại cho nhà thầu, chậm tiến độ dự án và gây thiệt hại cho Nhà nước.

Từ đó, Đại biểu đề xuất Ban soạn thảo nghiên cứu bổ sung quy định trách nhiệm của chủ đầu tư trong trường hợp này. Đại biểu cho rằng nếu việc hủy thầu không chính đáng, thậm chí không có trong quy định của luật thì cần phải có chế tài chế tài xử lý.

Đồng quan điểm, Đại biểu Quốc hội Trần Thị Thu Hằng (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Nông) cũng cho hay, tại khoản 4, Điều 17 quy định về hủy thầu. Theo đó, tổ chức, cá nhân vi phạm quy định pháp luật về đấu thầu dẫn đến hủy thầu theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này phải đền bù chi phí cho các bên liên quan và bị xử lý theo quy định của pháp luật. Đại biểu cho rằng, đây là quy định quan trọng góp phần tạo tính cạnh tranh, minh bạch của hoạt động đấu thầu; bảo vệ quyền lợi chính đáng của các nhà thầu tham dự thầu.

Tuy nhiên, theo quy định tại khoản 4, Điều 17, dự thảo chưa quy định rõ về cơ chế đền bù chi phí như thế nào, các bên liên quan phải khởi kiện ra Tòa đòi bồi thường thiệt hại trước pháp luật dân sự hay theo trình tự, thủ tục nào. Do vậy, Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo quy định rõ ràng và cụ thể hơn về vấn đề đền bù chi phí cho các bên liên quan khi hủy thầu trong các trường hợp trên.

Theo đó, nhằm hoàn thiện các vấn đề trên, tại Điều 17, Luật Đấu thầu 2023 đã quy định rõ về các trường hợp hủy thầu đối với lựa chọn nhà thầu bao gồm:

Tất cả hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất không đáp ứng được các yêu cầu của hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu.

Thay đổi về mục tiêu, phạm vi đầu tư trong quyết định đầu tư đã được phê duyệt làm thay đổi khối lượng công việc, tiêu chuẩn đánh giá đã ghi trong hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu.

Hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu không tuân thủ quy định của Luật Đấu thầu 2023, quy định khác của pháp luật có liên quan dẫn đến nhà thầu được lựa chọn không đáp ứng yêu cầu để thực hiện gói thầu.

Nhà thầu trúng thầu thực hiện hành vi bị cấm.

Tổ chức, cá nhân khác ngoài nhà thầu trúng thầu thực hiện hành vi bị cấm dẫn đến sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu.

Còn đối với các trường hợp hủy thầu đối với lựa chọn nhà đầu tư thì tất cả hồ sơ dự thầu không đáp ứng được các yêu cầu của hồ sơ mời thầu.

Thay đổi mục tiêu, quy mô, địa điểm, vốn đầu tư, thời hạn thực hiện dự án đầu tư kinh doanh vì lý do bất khả kháng, làm thay đổi tiêu chuẩn đánh giá trong hồ sơ mời thầu đã phát hành.

Hồ sơ mời thầu có một hoặc một số nội dung không tuân thủ quy định của luật này, quy định khác của pháp luật có liên quan dẫn đến sai lệch kết quả lựa chọn nhà đầu tư hoặc nhà đầu tư được lựa chọn không còn đáp ứng yêu cầu để thực hiện dự án đầu tư kinh doanh.

Nhà đầu tư trúng thầu thực hiện hành vi bị cấm.

Tổ chức, cá nhân khác ngoài nhà đầu tư trúng thầu thực hiện hành vi bị cấm dẫn đến sai lệch kết quả lựa chọn nhà đầu tư.

Hủy thầu được thực hiện trong thời gian từ ngày phát hành hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu đến trước khi ký kết hợp đồng, thỏa thuận khung đối với mua sắm tập trung.

Tổ chức, cá nhân vi phạm quy định của pháp luật dẫn đến hủy thầu theo quy định tại các điểm c, d, đ khoản 1 và các điểm c, d, đ khoản 2 Điều 17 Luật Đấu thầu 2023 phải đền bù chi phí cho các bên liên quan.

Về trách nhiệm thực hiện hủy thầu của người có thẩm quyền, theo quy định tại khoản 5, Điều 77, Luật Đấu thầu 2023 quy định người có thẩm quyền có trách nhiệm hủy thầu đối với trường hợp sau:

Hủy thầu đối với lựa chọn nhà thầu

Thay đổi về mục tiêu, phạm vi đầu tư trong quyết định đầu tư đã được phê duyệt làm thay đổi khối lượng công việc, tiêu chuẩn đánh giá đã ghi trong hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu.

Hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu không tuân thủ quy định của Luật Đấu thầu 2023, quy định khác của pháp luật có liên quan dẫn đến nhà thầu được lựa chọn không đáp ứng yêu cầu để thực hiện gói thầu.

Nhà thầu trúng thầu thực hiện hành vi bị cấm quy định tại Điều 16 Luật Đấu thầu 2023.

Tổ chức, cá nhân khác ngoài nhà thầu trúng thầu thực hiện hành vi bị cấm quy định tại Điều 16 Luật Đấu thầu 2023 dẫn đến sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu.

Hủy thầu đối với lựa chọn nhà đầu tư

Thay đổi mục tiêu, quy mô, địa điểm, vốn đầu tư, thời hạn thực hiện dự án đầu tư kinh doanh vì lý do bất khả kháng, làm thay đổi tiêu chuẩn đánh giá trong hồ sơ mời thầu đã phát hành.

Hồ sơ mời thầu có một hoặc một số nội dung không tuân thủ quy định của luật này, quy định khác của pháp luật có liên quan dẫn đến sai lệch kết quả lựa chọn nhà đầu tư hoặc nhà đầu tư được lựa chọn không còn đáp ứng yêu cầu để thực hiện dự án đầu tư kinh doanh.

Nhà đầu tư trúng thầu thực hiện hành vi bị cấm quy định tại Điều 16, Luật Đấu thầu 2023.

Tổ chức, cá nhân khác ngoài nhà đầu tư trúng thầu thực hiện hành vi bị cấm quy định tại Điều 16 Luật Đấu thầu 2023 dẫn đến sai lệch kết quả lựa chọn nhà đầu tư.

Đối với trách nhiệm hủy thầu của chủ đầu tư thì tại khoản 10, Điều 78, Luật Đấu thầu 2023, chủ đầu tư có trách nhiệm hủy thầu đối với tất cả hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất không đáp ứng được các yêu cầu của hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu.

Còn trách nhiệm hủy thầu của bên mời thầu thì theo quy định tại điểm e, khoản 2, Điều 79, Luật Đấu thầu 2023, bên mời thầu có trách nhiệm hủy thầu đối với trường hợp tất cả hồ sơ dự thầu không đáp ứng được các yêu cầu của hồ sơ mời thầu.

Về đền bù chi phí cho các bên có liên quan, tổ chức, cá nhân vi phạm quy định của pháp luật dẫn đến hủy thầu thuộc một trong các trường hợp sau đây phải đền bù chi phí cho các bên liên quan.

Cụ thể, hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu không tuân thủ quy định của Luật Đấu thầu 2023, quy định khác của pháp luật có liên quan dẫn đến nhà thầu được lựa chọn không đáp ứng yêu cầu để thực hiện gói thầu.

Hồ sơ mời thầu có một hoặc một số nội dung không tuân thủ quy định của Luật Đấu thầu 2023, quy định khác của pháp luật có liên quan dẫn đến sai lệch kết quả lựa chọn nhà đầu tư hoặc nhà đầu tư được lựa chọn không còn đáp ứng yêu cầu để thực hiện dự án đầu tư kinh doanh.

Nhà thầu trúng thầu, nhà đầu tư trúng thầu thực hiện hành vi bị cấm quy định tại Điều 16 Luật Đấu thầu 2023.

Tổ chức, cá nhân khác ngoài nhà thầu trúng thầu, ngoài nhà đầu tư trúng thầu thực hiện hành vi bị cấm quy định tại Điều 16 Luật Đấu thầu 2023 dẫn đến sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu.

Luật Đấu thầu 2023 có hiệu lực từ ngày 01/01/2024.