Rúng động vụ thế chấp 83 tấn vàng giả để vay 2,8 tỷ USD

5 năm qua, hơn một chục định chế tài chính ở Trung Quốc (mà chủ yếu là các công ty tín thác) đã cho Wuhan Kingold Jewelry vay tổng cộng 20 tỷ nhân dân tệ (tương đương 2,8 tỷ USD) với các tài sản thế chấp là 83 tấn vàng nguyên chất.

Kingold là công ty xử lý vàng tư nhân lớn nhất ở tỉnh Hồ Bắc của Trung Quốc, có cổ phiếu niêm yết trên sàn Nasdaq và được dẫn dắt bởi Chủ tịch Jia Zhihong, 1 cựu quân nhân.

Tuy nhiên, tháng 2 năm ngoái, Dongguan Trust đem thanh lý số tài sản đảm bảo của Kingold để thu hồi nợ và phát hiện ra rằng số vàng đó chỉ là đồng mạ vàng. Đến cuối năm ngoái, Kingold cũng đã trễ hẹn với một số chủ nợ. Và giờ đây công ty này vẫn còn nợ tới 16 tỷ nhân dân tệ được đảm bảo bằng số vàng giả này.

Tin tức về số vàng giả mà Dongguan phát hiện ra khiến các chủ nợ của Kingold tá hỏa. Hôm 22/5, China Minsheng Trust, một trong những chủ nợ lớn nhất, mang số vàng đi kiểm tra và cũng phát hiện ra rằng đó là những thanh vàng giả.

Một nhân viên của Dongguan Trust cho biết công ty đã báo cáo vụ việc lên cảnh sát hôm 27/2, ngay sau khi nhận được kết quả kiểm định và yêu cầu PICC P&C -công ty bảo hiểm nhà nước đảm bảo cho số vàng của Kingold - phải bồi thường 1,3 tỷ nhân dân tệ. Kingold đã không thể trả khoản nợ 1,8 tỷ nhân dân tệ cho Dongguan Trust, cộng thêm 1 khoản nợ 1,6 tỷ nhân dân tệ sẽ đáo hạn vào tháng 7 tới.

Tính đến tháng 6, tổng cộng 83 tấn vàng giả đang được giữ trong két sắt của các chủ nợ của Kingold để đảm bảo cho các khoản nợ có tổng trị giá 16 tỷ nhân dân tệ. 83 tấn vàng tương đương 22% tổng sản lượng vàng mà Trung Quốc sản xuất ra hàng năm, tương đương 4,2% dự trữ vàng của Trung Quốc tính đến năm 2019.

Ra đời năm 2002, Kingold tiền thân là 1 nhà máy vàng ở tỉnh Hồ Bắc, trực thuộc NHTW Trung Quốc và được tách ra sau 1 đợt tái cấu trúc. Theo thông tin đăng trên website công ty, đây là một trong những nhà sản xuất vàng trang sức lớn nhất Trung Quốc với các hoạt động đa dạng, từ chế tác, sản xuất đến buôn bán vàng trang sức.

Năm 2010, công ty niêm yết cổ phiếu trên sàn Nasdaq. Hiện cổ phiếu Kingold đang được giao dịch ở mức 1 USD/cổ. Giá trị vốn hóa của công ty đạt 12 triệu USD, giảm 70% so với 1 năm trước. Báo cáo tài chính cho thấy Kingold có tổng tài sản 3,3 tỷ USD tính đến tháng 9/2019, nợ là 2,4 tỷ USD.

Năm nay 59 tuổi, Jia từng phục vụ trong quân đội ở Vũ Hán và Quảng Châu, từng sống 6 năm ở Hồng Kông. Nhân vật này từng quản lý các mỏ vàng thuộc sở hữu của quân đội Trung Quốc.

Các tài liệu cho thấy hầu hết các chủ nợ của Kingold đều ở bên ngoài Hồ Bắc. Minsheng Trust là chủ nợ lớn nhất với gần 4,1 tỷ nhân dân tệ nợ xấu, sau đó là Hengfeng Bank (3,9 tỷ), Dongguan Trust (3,4 tỷ), Anxin Trust (1,9 tỷ) và Sichuan Trust (1,8 tỷ).

Một số nguồn tin trong ngành nói rằng các định chế tài chính sẵn sàng cho Kingold vay là bởi Jia hứa sẽ giúp họ bán bớt nợ xấu.

Hengfeng Bank là ngân hàng thương mại duy nhất tham gia vào vụ này. Năm 2017, ngân hàng cho Kingold vay 8 tỷ nhân dân tệ, đổi lại Kingold cam kết giúp Hengfeng giảm 500 triệu nhân dân tệ nợ xấu. Năm 2018 Kingold đã trả được một nửa số nợ.