Áp dụng quy định mới về trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 110/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường về trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và trách nhiệm xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu. Theo Nghị định, nhà sản xuất, nhập khẩu các sản phẩm, bao bì thuộc Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định khi đưa ra thị trường Việt Nam phải thực hiện trách nhiệm tái chế theo tỷ lệ và quy cách tái chế bắt buộc.

Nghị định cũng làm rõ một số trường hợp cụ thể để xác định chủ thể phải thực hiện trách nhiệm tái chế. Trong đó, với sản phẩm, bao bì có cùng nhãn hiệu do nhiều nhà sản xuất khác nhau sản xuất, tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm ghi nhãn hàng hóa là đối tượng thực hiện trách nhiệm tái chế. Trường hợp gia công sản phẩm, bao bì thì bên đặt gia công là chủ thể phải thực hiện. Với trường hợp ủy thác nhập khẩu, trách nhiệm tái chế thuộc về tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm ghi nhãn hàng hóa theo quy định.

Công ty mẹ hoặc đơn vị được ủy quyền hợp pháp cũng có thể thực hiện trách nhiệm tái chế cho công ty con hoặc chi nhánh hạch toán độc lập. Bao bì thuộc diện phải tái chế là bao bì thương phẩm, gồm bao bì trực tiếp và bao bì ngoài, của các nhóm hàng hóa như: thực phẩm, mỹ phẩm, thuốc, phân bón, thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y, xà phòng, chất tẩy rửa, chế phẩm vệ sinh và xi măng.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng quy định một số trường hợp không phải thực hiện trách nhiệm tái chế. Cụ thể, nhà sản xuất, nhập khẩu sản phẩm, bao bì để xuất khẩu, tạm nhập tái xuất hoặc phục vụ nghiên cứu, học tập, thử nghiệm sẽ không thuộc diện phải thực hiện. Các doanh nghiệp có tổng doanh thu từ các sản phẩm thuộc diện tái chế dưới 30 tỷ đồng/năm cũng được miễn thực hiện trách nhiệm này. Ngoài ra, trường hợp nhà sản xuất đã đưa bao bì ra thị trường nhưng tự thu hồi, đóng gói lại để tiếp tục đưa ra thị trường với tỷ lệ đạt hoặc cao hơn tỷ lệ tái chế bắt buộc cũng không phải thực hiện trách nhiệm tái chế theo quy định chung.

Đáng chú ý, Nghị định quy định nhà sản xuất, nhập khẩu phương tiện giao thông đường bộ có trách nhiệm tái chế đối với phương tiện do mình sản xuất, nhập khẩu và đưa ra thị trường từ ngày 01/01/2027.

Về tỷ lệ tái chế bắt buộc, đây là tỷ lệ tối thiểu khối lượng sản phẩm, bao bì phải được tái chế trong năm thực hiện trách nhiệm, tính trên tổng khối lượng sản phẩm, bao bì sản xuất hoặc nhập khẩu đưa ra thị trường trong năm đó. Tỷ lệ này được quy định cụ thể cho từng loại sản phẩm, bao bì tại Phụ lục I kèm theo Nghị định và sẽ được điều chỉnh tăng theo chu kỳ 3 năm một lần, mỗi lần tăng không quá 10%; lần điều chỉnh đầu tiên thực hiện vào năm 2029.

Nghị định cho phép nhà sản xuất, nhập khẩu lựa chọn nhiều hình thức thực hiện trách nhiệm tái chế, như: tự thực hiện tái chế; thuê đơn vị tái chế; ủy quyền cho đơn vị tổ chức trách nhiệm tái chế; hoặc kết hợp các hình thức này. Trường hợp tự tái chế hoặc được thuê tái chế, đơn vị thực hiện phải có giấy phép môi trường hoặc giấy phép môi trường thành phần phù hợp theo quy định của pháp luật.

Ngoài việc quy định trách nhiệm tái chế, Nghị định cũng nêu rõ cơ chế hỗ trợ hoạt động tái chế sản phẩm, bao bì. Theo đó, hoạt động tái chế sẽ được hỗ trợ một phần kinh phí theo cơ chế đề xuất cạnh tranh, tính theo khối lượng sản phẩm, bao bì đã tái chế đáp ứng quy cách bắt buộc. Đối tượng được đề nghị hỗ trợ là đơn vị tái chế hoặc đơn vị tổ chức trách nhiệm tái chế.

Nghị định số 110/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 25/5/2026.