Báo động rác nhựa xâm nhập não người

Theo nghiên cứu được công bố ngày 3/2, những mảnh và vẩy polymer cực nhỏ đang hiện diện với số lượng đáng ngạc nhiên trong mô não người.

Raffaele Marfella, nhà nghiên cứu tim mạch tại Đại học Campania "Luigi Vanvitelli" ở Naples, Italy cho biết: "Những phát hiện này vừa quan trọng vừa đáng lo ngại." Ông và các đồng nghiệp gần đây phát hiện những người có nhiều vi nhựa và nano nhựa (gọi tắt là MNP) trong mảng xơ vữa mạch máu có nguy cơ cao hơn bị đau tim, đột quỵ và tử vong.

Để có bức tranh toàn diện, các nhà nghiên cứu đã sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để đo lường MNP trong 91 mẫu não được thu thập từ những người đã mất từ năm 1997. Tất cả các phép đo đều cho thấy sự gia tăng đáng kể qua các năm. Từ 2016 đến 2024, nồng độ trung bình của MNP tăng khoảng 50%, từ 3.345 microgam/gram lên 4.917 microgam/gram.

Andrew West, đồng tác giả nghiên cứu, nhà khoa học thần kinh tại Đại học Duke cho biết: "Mức độ nhựa được phát hiện trong não gần như không thể tin được. Thực tế, tôi đã không tin cho đến khi nhìn thấy tất cả dữ liệu từ nhiều xét nghiệm với các mẫu khác nhau".

Trong các mẫu thu thập năm 2024, nồng độ MNP trong mô não cao gấp khoảng 10 lần so với mô gan và thận. Các nhà khoa học trước đây từng thắc mắc liệu hàng rào máu-não, một vùng cấm tế bào, có thể ngăn chặn những polymer này hay không. Nghiên cứu mới cho thấy điều này không khả thi.

Đáng chú ý, không phải là những hạt rắn mà là những mảnh nhựa mỏng, sắc nhọn hiện diện trong mô não. Nhiều thí nghiệm trong phòng thí nghiệm sử dụng hạt polystyrene được chế tạo, một loại nhựa được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp thực phẩm và vật tư y tế. Tuy nhiên, não không chứa nhiều polystyrene mà chủ yếu là polyethylene, một loại nhựa phổ biến khác xuất hiện trong túi đựng hàng, chai gội đầu và đồ chơi.

Mức MNP cao hơn xuất hiện trong 12 bộ não của người được chẩn đoán mắc chứng sa sút trí tuệ. Tuy nhiên, kết quả này không thể kết luận mối quan hệ nhân quả giữa chúng. Các thay đổi não đi kèm với sa sút trí tuệ có thể cho phép nhiều nhựa xâm nhập hơn.

Những câu hỏi lớn vẫn còn, bao gồm cách MNP xâm nhập vào não, liệu chúng có thể được loại bỏ hay không và - có lẽ cấp thiết nhất - liệu chúng có gây hại hay vô hại. West nói: "Nói một cách đơn giản, chúng ta không biết tác động sức khỏe của vi nhựa trong não". Tuy nhiên, ông cũng cho rằng sẽ là sai lầm nếu chờ đợi có tất cả câu trả lời rồi mới giải quyết vấn đề này.