Cấp học bổng toàn phần cho 1.500 nhà khoa học trẻ, sinh viên xuất sắc đi đào tạo ở nước ngoài về công nghệ chiến lược

Mục tiêu của Đề án nhằm phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược phục vụ trực tiếp cho mục tiêu đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và một số lĩnh vực phục vụ đổi mới mô hình phát triển đất nước thông qua việc cấp học bổng toàn phần cho sinh viên xuất sắc và các nhà khoa học trẻ đi đào tạo, nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục đại học hàng đầu thế giới.

Đề án phấn đấu đến hết năm 2035, tuyển chọn, cấp học bổng toàn phần cho 1.500 người đi học tập, nghiên cứu ở nước ngoài, tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, dự kiến: 100 người đào tạo trình độ đại học; 400 người đào tạo trình độ thạc sĩ; 500 người đào tạo trình độ tiến sĩ và 500 người thực hiện nghiên cứu sau tiến sĩ. Số lượng người được cử đi đào tạo theo các trình độ có thể thay đổi phụ thuộc vào nhu cầu đào tạo thực tế và khả năng cân đối của ngân sách nhà nước.

Đối tượng được đào tạo là công dân Việt Nam có năng lực học tập, nghiên cứu và tiềm năng phát triển cao, đáp ứng yêu cầu đầu vào của từng trình độ, chương trình đào tạo, nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục đại học hàng đầu thế giới thuộc phạm vi Đề án, được tuyển chọn để cử đi đào tạo, nghiên cứu trong các ngành, lĩnh vực phục vụ phát triển công nghệ chiến lược, bao gồm các nhóm đối tượng sau đây:

Thứ nhất, đào tạo trình độ đại học:

- Đối tượng được các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp nhà nước giới thiệu, cử dự tuyển và ưu tiên tuyển dụng sau tốt nghiệp gồm: học sinh trung học phổ thông hoặc sinh viên đại học năm thứ nhất, đoạt giải nhất, nhì, ba trong các kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức, kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia, cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hoặc các kỳ thi quốc tế do Bộ Giáo dục và Đào tạo cử tham gia, phù hợp với các ngành phục vụ phát triển công nghệ chiến lược;

- Sinh viên năm thứ nhất đại học của các trường thuộc lực lượng vũ trang (công an, quân đội), có kết quả học tập, rèn luyện đạt loại giỏi trở lên, được Bộ Công an hoặc Bộ Quốc phòng giới thiệu, cử dự tuyển.

Thứ hai, đào tạo trình độ thạc sĩ: Đối tượng đang công tác tại các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nhà nước, cơ sở giáo dục đại học hoặc đối tượng được các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp nhà nước giới thiệu, cử dự tuyển và ưu tiên tuyển dụng sau tốt nghiệp, tốt nghiệp đại học các ngành phù hợp phục vụ phát triển công nghệ chiến lược đạt loại giỏi trở lên (hoặc tương đương).

Thứ ba, đào tạo trình độ tiến sĩ: đối tượng đang công tác tại các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nhà nước, cơ sở giáo dục đại học hoặc đối tượng được các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp nhà nước giới thiệu, cử dự tuyển và ưu tiên tuyển dụng sau tốt nghiệp, tốt nghiệp thạc sĩ các ngành phù hợp phục vụ phát triển công nghệ chiến lược có kết quả học tập đạt từ 8,0 trở lên theo thang điểm 10 hoặc tương đương.

Thứ tư, đào tạo, nghiên cứu sau tiến sĩ: Người đang công tác tại cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, tổ chức khoa học và công nghệ, doanh nghiệp nhà nước; có năng lực nghiên cứu thể hiện qua công bố khoa học trên các tạp chí quốc tế có uy tín, bằng độc quyền sáng chế hoặc sản phẩm khoa học và công nghệ đã được ứng dụng; có kinh nghiệm chuyên môn và tiềm năng phát triển, được lựa chọn để thực hiện nghiên cứu chuyên sâu, nâng cao năng lực dẫn dắt nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực phục vụ phát triển công nghệ chiến lược.

Ngành đào tạo gồm: Các ngành, lĩnh vực, chương trình đào tạo có liên quan trực tiếp hoặc phục vụ phát triển các công nghệ chiến lược theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg ngày 30 tháng 4 năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ và các văn bản sửa đổi, bổ sung, thay thế Quyết định này (nếu có). Trường hợp cần thiết, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định bổ sung các ngành, lĩnh vực khác phục vụ đổi mới mô hình tăng trưởng mà năng lực đào tạo trong nước chưa đáp ứng được.

Cơ sở đào tạo gồm: Các cơ sở giáo dục nước ngoài có thế mạnh trong đào tạo các ngành được xác định ở trên, thuộc nhóm 500 hàng đầu thế giới theo ngành, lĩnh vực đào tạo tại các bảng xếp hạng quốc tế có uy tín tại thời điểm xét tuyển; chương trình đào tạo đã được kiểm định hoặc công nhận chất lượng theo quy định của nước sở tại, bảo đảm điều kiện nghiên cứu, tiếp cận và chuyển giao công nghệ.

Thực hiện đào tạo toàn thời gian trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ và nghiên cứu sau tiến sĩ tại các cơ sở giáo dục nước ngoài theo quy định ở trên.

Về chỉ tiêu, Nghị định quy định căn cứ mục tiêu cụ thể của Đề án, nhu cầu đào tạo nhân lực trong từng ngành, lĩnh vực, số lượng và chất lượng ứng viên đăng ký dự tuyển, khả năng tiếp nhận của cơ sở đào tạo, nghiên cứu và khả năng cân đối nguồn lực, Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định chỉ tiêu đào tạo hằng năm theo từng trình độ đào tạo và hoạt động nghiên cứu sau tiến sĩ, bảo đảm thực hiện mục tiêu của Đề án.

Đề án đưa ra 4 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm gồm:

- Hoàn thiện thể chế, chính sách;

- Xây dựng kế hoạch triển khai, kết nối và sử dụng nhân lực;

- Tăng cường truyền thông, hợp tác quốc tế và huy động nguồn lực;

- Thực hiện tuyển chọn, cử người đi đào tạo, nghiên cứu ở nước ngoài.

Đề án nêu rõ sẽ nghiên cứu, đề xuất cấp có thẩm quyền ban hành cơ chế, chính sách cấp học bổng toàn phần theo từng nhóm đối tượng, trình độ và hình thức đào tạo, nghiên cứu của Đề án này, bảo đảm đủ sức cạnh tranh để thu hút người thực sự xuất sắc, gắn với kết quả học tập, nghiên cứu và khả năng cân đối ngân sách nhà nước.

Tổ chức tuyển chọn cạnh tranh, công khai trên phạm vi toàn quốc; công khai tiêu chí, chỉ tiêu và kết quả tuyển chọn; thành lập Hội đồng chuyên môn theo từng lĩnh vực để đánh giá năng lực ứng viên, sự cần thiết của ngành đào tạo, chất lượng cơ sở đào tạo, người hướng dẫn, kế hoạch học tập, nghiên cứu và khả năng đóng góp sau đào tạo, nghiên cứu; cử người đi đào tạo, nghiên cứu ở nước ngoài, quản lý và cấp phát kinh phí cho người được cấp học bổng theo quy định hiện hành.

Đồng thời, theo dõi, đánh giá kết quả học tập, nghiên cứu, việc thực hiện trách nhiệm theo cam kết sau khi hoàn thành chương trình đào tạo, nghiên cứu và mức độ đóng góp của người được cấp học bổng.

Trường hợp đối tượng đào tạo của Đề án này đồng thời đáp ứng điều kiện và phù hợp với các chương trình học bổng đào tạo nguồn nhân lực ở nước ngoài khác đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì được xem xét cử đi đào tạo, nghiên cứu trong khuôn khổ các chương trình đó, bảo đảm không trùng lặp chế độ, chính sách hỗ trợ đối với cùng nội dung, cùng thời gian và phù hợp với ngành, lĩnh vực, trình độ đào tạo hoặc hoạt động nghiên cứu sau tiến sĩ...

Kinh phí thực hiện Đề án được bảo đảm từ ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, phân cấp ngân sách hiện hành và khả năng cân đối hằng năm; nguồn hỗ trợ, tài trợ, học bổng của tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước và các nguồn hợp pháp khác theo quy định pháp luật.

Việc tuyển chọn, cử người đi đào tạo, nghiên cứu ở nước ngoài theo Đề án được thực hiện từ năm 2027 đến năm 2035, sau khi hoàn thành đồng bộ cơ chế học bổng, tiêu chuẩn, quy trình tuyển chọn, danh mục cơ sở đào tạo, phương án sử dụng sau đào tạo, quy định về nghĩa vụ cống hiến, cơ chế bồi hoàn và bảo đảm nguồn lực thực hiện. Đối với người được cấp học bổng trong giai đoạn này, việc cấp kinh phí, quản lý, theo dõi, hỗ trợ và đánh giá kết quả sau đào tạo, nghiên cứu được tiếp tục thực hiện đến khi hoàn thành chương trình đào tạo, nghiên cứu và thực hiện các trách nhiệm theo cam kết, theo quy định có liên quan.